Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 640/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. K. na decyzję Ministra Rozwoju z 28 stycznia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 6 kwietnia 2018 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości, położonej w miejscowości [...], w gminie [...], oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...] zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną od dnia 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych objętej księgą wieczystą nr [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł F. K..
Pismem z dnia 22 marca 2022 r. skarżący kasacyjnie wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu wniosku, iż mimo że postępowanie wszczęte na skutek skargi kasacyjnej jest w toku, Gmina [...] wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie drogi gminnej znajdującej się na terenie, którego dotyczy skarga kasacyjna w niniejszej sprawie.
Skarżący kasacyjnie podkreślił, że nie zgadza się z decyzją Wojewody [...] z dnia 6 kwietnia 2018 r., dlatego też podejmuje odpowiednie kroki prawne w celu wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W rozmowie telefonicznej z pracownikiem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalił zaś, że przewidywane zakończenie postępowania nie nastąpi szybciej niż w 2023 r. Wobec powyższego - zdaniem skarżącego kasacyjnie - w przypadku uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, prawdopodobnie nie będzie już możliwe odwrócenie skutków wyrządzonych postępowaniem wszczętym przez gminę na należącej do niego nieruchomości (w tym odzyskanie własności).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Z cytowanego przepisu wynika, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powstałych w wyniku jej wykonania. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu a zależy to od oceny sądu (por. T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008, s. 335 i n.). Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Powyższe oznacza, że po stronie wnioskodawcy istnieje konieczność przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona ma też obowiązek uzasadnić to żądanie. Przy czym pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim trzeba, że objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzja organu I instancji stwierdzająca - na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności ww. nieruchomości ma charakter deklaratoryjny (decyzja ta nie tworzy nowego stanu prawnego, potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31.12.1998 r.).
W związku z tym decyzja ta sama w sobie nie wywiera skutków faktycznie negatywnych dla skarżącego kasacyjnie. Ponadto samo wszczęcie przez Gminę [...] postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej polegającej na przebudowie drogi na terenie m. in. działki objętej ww. decyzją Wojewody nie powoduje jeszcze, że dochodzi do aktywnego działania organów w sposób, który można by rozpatrywać w kategoriach niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika bowiem z treści załączonej do wniosku kopii zawiadomienia, wszczęcie postępowania uruchamia dopiero proces przygotowania projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Kolejnym zaś etapem jest przekazanie projektu organom w celu uzgodnienia. Z tych też względów, w obecnym stanie sprawy, argumentacja strony zawarta we wniosku nie dawała podstaw do wstrzymania wykonania objętej wnioskiem decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.