Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 27 listopada 2018 r. oddalił skargę K. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zwrocie nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W jego uzasadnieniu wskazał, że jest przedsiębiorcą, który na działce objętej postępowaniem wznowieniowym prowadzi działalność gospodarczą w postaci szkółki roślin ozdobnych oraz sklep ogrodniczy. Działka nr [...] stanowi również drogę dojazdową do położonego na działkach [...] i [...] należącego do niego pawilonu handlowego. Pawilon poza wydzieloną częścią usługową posiada także część mieszkalną, która jest przez niego zamieszkiwana.
Ponadto wskazał, że przez działkę [...] przebiega droga prowadząca do nieruchomości [...], która jest główną trasą dostawczą do ww. pawilonu. Wykonanie zaskarżonej decyzji zmusi go do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie, co pociągnie za sobą utratę pracy przez zatrudnionych na potrzeby wykonywania działalności gospodarczej ludzi. Uniemożliwi to także dostarczanie towarów do pawilonu handlowego w obecnie przyjęty sposób. Wyznaczenie nowej trasy dla samochodów dostawczych oraz konieczność zorganizowania w tym celu stosownej infrastruktury będzie wiązało się ze znacznymi nakładami oraz zakłóceniem pracy pawilonu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") strona może wnioskować do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd. Ponadto postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonego do sądu aktu, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy.
Podnieść także należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem wstrzymania mogą być jednak wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienia NSA: z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, z 21 czerwca 2017 r., II GSK 1157/17).
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w zakresie pkt I i II, decyzji Starosty [...] z [...] października 2007 r., w których orzeczono o zwrocie na rzecz J. W. nieruchomości położonej w Obr. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] oraz o zwrocie przez J. W. na rzecz Gminy Miasta [...] zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości [...] zł.
Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący domagał się wstrzymania jedynie wykonania zaskarżonej decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o zwrotowej. Decyzja ta, ze względu na jej przedmiot, nie podlega wykonaniu. Nie wywołuje bowiem żadnych skutków materialnoprawnych, nie rodzi po stronie skarżącego żadnych uprawnień, ani obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. W związku z powyższym nie może w stosunku do niej mieć zastosowania instytucja wstrzymania aktu, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.