Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w zakresie opieki nad grobami wojskowymi na Powązkach Wojskowych, dotyczących poległych w wojnie z bolszewikami, która toczyła się w latach 1919 – 1920. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż skarżący szeregiem pism zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego z wnioskami dotyczącymi konserwacji i opieki nad grobami wojskowymi. T. G. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego zaniedbań grobów na Powązkach Wojskowych, a następnie wniósł skargę na bezczynność organu w tym zakresie.
Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc iż pisma kierowane do niego przez skarżącego nie były wnioskami o załatwienie sprawy w drodze aktu lub czynności o charakterze indywidualnym.
Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż nie stanowi ona skargi na bezczynność organu i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, iż żadne z pism jakie skarżący kierował do organu nie obligowały go do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które mogłoby stać się przedmiotem skargi. Oznaczało to konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. G., reprezentowany przez adwokata z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 105, art. 106 § 5, art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. praz art. 134 § 11 K.p.a.
W skardze zawarto także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 6 pkt.3 w związku z art. 8 ustawy z dnia 28 marca 1933r. o grobach i cmentarzach wojennych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż skarga T. G. dotyczyła bezczynności w zakresie zarządu i opieki nad grobami wojskowymi poległych żołnierzy w wojnie polsko – sowieckiej w latach 1919 – 1920 r. na Powązkach Wojskowych, zatem zupełnie innego przedmiotu. Ponadto zdaniem pełnomocnika strony błędne było przyjęcie przez Sąd, iż w przedmiotowej sprawie organ nie był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności, które mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Działający w sprawie adwokat podkreślił, że zarząd na cmentarzami wojskowymi leży w gestii Wojewody i jest on czynnością z zakresu administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi T. G. była bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wniosków strony dotyczących utrzymania grobów wojskowych poległych żołnierzy w wojnie polsko – sowieckiej w latach 1919 – 1920 r. na Powązkach Wojskowych i taki też był przedmiot rozpoznania sprawy przed sądem.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jest dopuszczalna wyłącznie w zakresie w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art.3§2pkt.1-4a. P.p.s.a.
Z faktu sprawowania zarządu nad cmentarzami w tym z obowiązku remontu i utrzymania grobów w myśl ustawy z dnia 28 marca 1933r. o grobach i cmentarzach wojennych nie wynika dopuszczalność domagania się przez skarżącego wydania aktów, czynności, o których stanowi art. 3§2pkt.1-4a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że skarga na bezczynność w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji wywodząc, że skarga T. G. nosi wszelkie cechy skargi o jakiej mowa w art. 227 Kpa, która może dotyczyć w szczególności zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skarga taka unormowana jest w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a kontroli sądowoadministracyjnej nigdy nie podlegały sprawy ze skarg i wniosków, o których mowa w tym dziale. W postępowaniu uregulowanym przepisami tego działu kpa nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje o sposobie załatwienia tej skargi. To samo dotyczy ewentualnej bezczynności organu w tym przedmiocie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.,