Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 914/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę W. K. na pismo Prezesa Rady Ministrów z [...] maja 2009 r., nr [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w swojej skardze W. K. podniósł szereg zarzutów dotyczących funkcjonowania organów administracji. Wskazał, że organy Gminy Brwinów, Wojewoda Mazowiecki i Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Kancelaria Prezesa RM,,udzielają mu błędnej odpowiedzi".
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podając, że skarżący kilkukrotnie kierował do tego organu pisma, których forma graficzna uniemożliwiała ich odczytanie i udzielenie merytorycznej odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę stwierdził, że pisma Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. będącego przedmiotem skargi nie można zaliczyć do aktów czy też czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również bezczynność organu w przypadkach wymienionych w powołanym przepisie. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną.
Zdaniem Sądu w istocie skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie nosi cechy skargi obywatelskiej, rozpoznawanej według przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże na załatwienie takiej skargi lub na bezczynność w tym przedmiocie, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, W.K., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- - art. 222 k.p.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarga skarżącego na pismo Prezesa Rady Ministrów nie jest skargą na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w rozpatrzeniu skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego
- - art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., przez uznanie przez Sąd, iż nie jest on kompetentny do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów
- - art. 52 § 3 p.p.s.a. przez uznanie przez Sąd, iż nie jest on kompetentny do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów
- - art. 237 § 4 k.p.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. przez uznanie przez Sąd, iż nie jest on kompetentny do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów
- - art. 3 § 1 i art. 149 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że w jego opinii Prezes Rady Ministrów, odmawiając rozpoznania skarg W. K., pozostawał w bezczynności, a Sąd I instancji winien był sytuację taką skontrolować.
Wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że pismo Prezesa Rady Ministrów nie jest żadnym z aktów lub czynności, do kontroli prawidłowości których właściwe są sądy administracyjne.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi W. K. było pismo Prezesa Rady Ministrów, w którym informuje się stronę, iż niemożliwe jest merytoryczne rozpoznanie składanych przez nią środków z uwagi na ich nieczytelną formę graficzną. W piśmie tym skarżący wezwany został także do czytelnego wskazania przedmiotu jego żądania i takiegoż ujęcia jego treści.
W tym kontekście należy stwierdzić niezasadność zarzutu naruszenia art. 222 k.p.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. Skoro bowiem o charakterze pisma decyduje jego treść, to dopiero wezwanie do określenia tej treści umożliwia ewentualne zakwalifikowanie pisma jako skargi na bezczynność.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone w przedmiotowej sprawie pismo Prezesa Rady Ministrów posiada jedynie walor informacyjny i jako takie w żaden sposób nie rozstrzyga o sytuacji prawnej adresata. W takiej sytuacji nie można zakwalifikować jego jako jednego ze wskazanych w w/w przepisie aktów lub czynności administracji publicznej a skoro tak, to nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W tym miejscu wskazać również należy, że skarżący kasacyjnie wadliwości orzeczenia Sądu I instancji upatruje także w tym, iż sprawa nie dotyczy skutków związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz w istocie przedmiotem sprawy jest bezczynność organu. Z taką oceną nie można się zgodzić.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów w sprawach ze skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej ustawy. Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Skoro bowiem jak już wyżej stwierdzono, pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] nie stanowi żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. aktów lub czynności administracji publicznej, to tym samym nie może zachodzić bezczynność w powyższym zakresie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że również zarzut naruszenia art. 52 § 3 p.p.s.a. jest niezasadny.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd I instancji trafnie zauważył że pismo W. K. w istocie nosi cechy skargi o jakiej mowa w Dziale VIII k.p.a., która może dotyczyć w szczególności zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Wskazać należy, że sprawy z w/w skarg nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. To samo dotyczy ewentualnej bezczynności organu w tym przedmiocie.
Nieusprawiedliwiony jest przy tym zarzut naruszenia przez Sąd art. 237 § 4 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. W myśl powyższych przepisów, w razie niezałatwienia skargi w terminie stronie przysługuje możliwość wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia. Wskazać należy, że do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zawarte w ramach powyższego zarzutu przepisy nie znajdują zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc w żaden sposób nie mogły być przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszone.
W związku z powyższym niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Art. 149 p.p.s.a. dotyczy bowiem zobowiązania organu do działania w sytuacji, w której sąd stwierdza bezczynność. Ta ostatnia natomiast w świetle uwag wyprowadzonych powyżej nie miała miejsca i w związku z tym nie mogło dojść do naruszenia wskazanego przepisu. Nie zmienia tej konstatacji odwołanie się do treści art. 3 § 1 p.p.s.a.. w zw. z art. 8 k.p.a., bowiem powołanie się na naruszenie tych przepisów wskazuje na ogólne zastrzeżenia co do sposobu dokonywania sądowej kontroli administracji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, całkowicie niezasadne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł co do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, gdyż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 p.p.s.a. właściwy w tym zakresie jest wojewódzki sąd administracyjny, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji.