Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 373/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego z dnia [...] października 2011 r. - na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2011 r. (k. 18 akt sądowych).
Sąd ustalił, że wpis nie został uiszczony w zakreślonym terminie i na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący W. S. i jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- - art. 86 § 1 w związku z art. 87 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. przez niedostrzeżenie, że złożone przez skarżącego pismo zatytułowane jako "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma o przyznanie prawa pomocy" stanowiło faktycznie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi, czego następstwem był brak rozważenia przez Sąd pierwszej instancji zaistnienia przesłanek do przywrócenia tego terminu, a w konsekwencji błędne ustalenie, że istnieją przesłanki do odrzucenia skargi;
- - art. 220 § 3 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi z uwagi na brak uiszczenia opłaty w sytuacji, gdy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że pismo skarżącego zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma o przyznanie prawa pomocy" należało odczytać w oderwaniu od jego tytułu, a zgodnie z jego treścią – jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi. Ponadto podniesiono, że skarżącemu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu - art. 86 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Należy podzielić stanowisko skarżącego, że pismo z dnia [...] listopada 2011 r. zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma o przyznanie prawa pomocy" było w rzeczywistości wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z treści tego pisma wynika, że intencją wnioskodawcy było wykazanie braku winy w niewykonaniu w terminie zarządzenia Przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi i otwarcie tego terminu procesowego ponownie tak, aby możliwe było, bez negatywnych dla niego skutków procesowych, wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Takim negatywnym skutkiem procesowym jest odrzucenie skargi, mimo uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Gdyby wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi został dla niego pozytywnie rozpoznany, to wówczas nie byłoby podstaw do odrzucenia skargi, gdyż w terminie do uiszczenia wpisu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Sąd pierwszej instancji nie odczytał prawidłowo intencji procesowych skarżącego i postąpił wadliwie, nie rozpoznając jego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a zarazem błędnie informując go pismem z dnia [...]listopada 2011 r., że "nie uchybił on terminowi do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym jego wniosek zostanie rozpoznany". Wobec nierozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, odrzucenie skargi z powodu jej nieopłacenia w terminie było przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, należy przyjąć, że podstawy kasacyjne są w pełni uzasadnione, gdyż Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu, tj. art. 86 § 1 oraz art. 87 w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a. po złożeniu przez pełnomocnika stosownego oświadczenia.