Postanowienie NSA z 15 lutego 2006 r., I OSK 85/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 230/05 o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 359/04 zakończonej prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2004 r. umarzającym postępowanie w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udostępnienie danych ewidencyjnych postanawia oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem ogłoszonym na rozprawie dnia 19 października 2004 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 359/05, umorzył postępowanie w sprawie skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udostępnienie danych ewidencyjnych - wobec cofnięcia skargi. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 20 listopada 2004 r. Na rozprawie była obecna skarżąca wraz z pełnomocnikiem (protokół z rozprawy z dnia 19 października 2004 r.).

Dnia 8 marca 2005 r. A. R. mimo uczynienia adresatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zaadresowała do Sądu Rejonowego w Białymstoku, zarzucając ustanowionemu pełnomocnikowi nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych. Sąd Rejonowy w Białymstoku przesłał wyżej omówioną skargę do WSA w Białymstoku dnia 14 marca 2005 r., która wpłynęła do WSA w dniu 15 marca 2005 r.

Pełnomocnik skarżącej zobowiązany do sprecyzowania podstawy prawnej żądania wznowienia postępowania oraz wykazania zachowania terminu do złożenia przedmiotowej skargi wywiódł, iż A. R. w maju 2004 r. przeszła operację stawu biodrowego i przez długi czas nie mogła się poruszać, przyjmowała również środki psychotropowe, co w konsekwencji spowodowało, iż nie była świadoma faktu, że orzeczenie w sprawie II SA/Bk 359/04 stało się ostateczne - skarżąca dowiedziała się o tym dopiero na początku bieżącego roku. Jako podstawę prawną wznowienia wskazał nienależytą reprezentację skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę o wznowienie postępowania zważył, iż zgodnie z treścią art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Jako podstawę wznowienia w sprawie niniejszej podano brak należytej reprezentacji strony w sprawie objętej żądaniem wznowienia.

Poza sporem pozostaje fakt, iż A. R. dowiedziała się o skarżonym orzeczeniu w dniu rozprawy dnia 19 października 2004 r., termin określony w treści art. 277 u.p.s.a. upłynął więc dnia 19 stycznia 2005 r. i nie został zachowany.

Sąd zauważył, iż dnia 8 marca 2005 r. skarżąca skierowała skargę do niewłaściwego sądu (Sądu Rejonowego w Białymstoku). Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie mylne oznaczenie sądu powoduje, że o dacie dokonania czynności decyduje data wpłynięcia pisma do sądu właściwego, ewentualnie data nadania pisma przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego w urzędzie pocztowym.

W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w Białymstoku nadał skargę A. R. dnia 14 marca 2005 r., korespondencja wpłynęła do WSA w Białymstoku w dniu 15 marca 2005 r. Z daty skargi o wznowienie wynika, że była sporządzona 12 lutego 2005 r., zatem nawet, gdyby wówczas prawidłowo została wniesiona do WSA w Białymstoku, to także byłaby spóźniona.

Okoliczności podniesione przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 14 października 2005 r. nie mogą, zdaniem Sądu, skutkować zmianą oceny, co do upływu ustawowego terminu, bo sposób liczenia pozostaje taki sam, niezależnie od przyczyn niedokonania czynności przez stronę. Ewentualny fakt choroby i związana z nim niemożność działania mogłyby stanowić jedynie podstawę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, nie świadczą natomiast o zachowaniu terminu określonego w ustawie. Wniosek o przywrócenie terminu w sprawie niniejszej nie został złożony.

Z tych względów na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 25 października 2005 r. odrzucił skargę A. R. o wznowienie postępowania.

Pismem z dnia 28 listopada 2005 r. A. R. złożyła na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik skarżącej, na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 176 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270) w oparciu o podstawy kasacyjne określone w art. 174 cytowanej ustawy, zarzucił w/w postanowieniu:

• naruszeniu przepisów postępowania w art. 277 w zw. z art. 280 § 1 i 2 upsa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na założeniu, że skarga o wznowienie postępowania była spóźniona, pomimo braku podstaw do przyjęcia daty rozprawy za równoznaczne z datę w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia bez przeprowadzenia rozprawy i bezpośredniego wysłuchania skarżącej.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie sposób się zgodzić albowiem opiera się ono na przyjętym z góry, a jednocześnie błędnym założeniu, iż data orzekania w sprawie II SA/Bk 359/04 jest tożsama z datą w której strona dowiedziała się o orzeczeniu. Należy bowiem zauważyć, że strona w skardze o wznowienie powoływała się na chorobę, która utrudniała uczestnictwo w postępowaniu, jak też wprowadzenie w błąd co do skutków prawnych podejmowanych przez stronę czynności (vide - pismo z dnia 12.02.2005 r.). Strona powołuje się także na wcześniej podejmowane czynności procesowe, które wskazują na brak rozeznania co do skutków prawnych orzeczenia zaskarżonego skargą o wznowienie. Bez wysłuchania strony na rozprawie nie sposób zweryfikować treści oświadczenia, dlatego też odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym narusza prawa strony do rozpoznania skargi w postępowaniu sądowo administracyjnym. Dlatego też orzeczenie jako przedwczesne podlegać winno uchyleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika A. R. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organu administracji (porównaj wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12).

Pełnomocnik skarżącej, na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 176 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oparciu o podstawy kasacyjne określone w art. 174 cytowanej ustawy, zarzucił w/w postanowieniu naruszeniu przepisów postępowania w art. 277 w zw. z art. 280 § 1 i 2 upsa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na założeniu, że skarga o wznowienie postępowania była spóźniona, pomimo braku podstaw do przyjęcia daty rozprawy za równoznaczne z datę w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia bez przeprowadzenia rozprawy i bezpośredniego wysłuchania skarżącej.

Oceniając zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnych należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

W sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu - a więc brak należytej reprezentacji. Zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 277 ustawy w takim przypadku termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia dowiedzeniu się o orzeczeniu przez stronę.

Wbrew twierdzeniu pełnomocnika w skardze kasacyjnej - uznać należy, iż skarżąca dowiedziała się o wydanym orzeczeniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r., na której była obecna wraz z pełnomocnikiem. Pełnomocnik nie wykazał bowiem w dostateczny sposób, iż stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał skarżącej powzięcie na rozprawie wiadomości o wydaniu orzeczenia. Protokół rozprawy wskazuje na niezakłócony przebieg posiedzenia. Ponadto skarżąca musiała posiadać wiedzę o zapadłym orzeczeniu skoro już pismem z dnia 20 października 2004 r. wniosła od niego samodzielnie sporządzoną skargę kasacyjną, która następnie została przez Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 r. Bez związku z tą kwestią pozostaje natomiast podniesiony w skardze kasacyjnej brak rozeznania przez stronę co do skutków prawnych orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, od 19 października 2004 r. (termin posiedzenia) należy więc liczyć termin trzymiesięczny do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania bez względu na to czy uzna się, iż została wniesiona już w dniu 8 marca 2005 r. (data nadania do Sądu Rejonowego w Białymstoku) czy też w dniu 14 marca 2005 r. (data przekazania do WSA w Białymstoku) została zatem złożona z uchybieniem terminu określonego w art. 277 ustawy - podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co Sąd miał prawo, zgodnie z tym przepisem uczynić na posiedzeniu niejawnym.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2005 r. odrzucił jako złożoną po terminie skargę A. R. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 359/04 zakończonej prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2004 r. umarzającym postępowanie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił skargę kasacyjną oddalić.