Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1463/06 oddalił skargę R. G. wniesioną na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy pilotów morskich.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania R. G. wniesionego od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] o skreśleniu go z listy pilotów morskich na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Minister Gospodarki Morskiej podniósł, że pismem z dnia 18 kwietnia 2006 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] poinformował R. G. o skreśleniu go z listy pilotów morskich wskazując, że stosownie do art. 228 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski (Dz.U. Nr 138, poz. 1545) dyrektor urzędu morskiego skreśla pilota z listy pilotów w przypadku ukończenia przez pilota 65 roku życia. Z akt sprawy wynika, że R. G. ukończył 65 lat w dniu 25 marca 2006 r. Minister Gospodarki Morskiej uznał, że ww. pismo Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] jest decyzją w rozumieniu K.p.a. oraz stwierdził, iż organ pierwszej instancji skreślając R. G.z listy pilotów morskich zastosował się ściśle do postanowień art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego, w związku z tym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucając im niezgodność z prawem, w szczególności z art. 22 w zw. z art. 20, art. 32 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 10 § 1, art. 61 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. Skarżący wniósł także o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności art. 228 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski z Konstytucją.
Minister Gospodarki Morskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił argumentację organu i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki Morskiej z dnia [...] odpowiada prawu.
Sąd wskazał, że stosownie do art. 228 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski dyrektor urzędu morskiego skreśla pilota z listy pilotów w przypadku ukończenia przez pilota 65 roku życia. Skarżący ukończył w dniu 25 marca 2006 r. 65 lat życia, zasadnie zatem Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] skreślił go z listy pilotów. Zdaniem Sądu organ trafnie wskazał, że decyzja o skreśleniu ma charakter deklaratoryjny.
Do postępowania w sprawach uprawnień związanych z usługami pilotowymi mają zastosowanie przepisy K.p.a. W ocenie Sądu Wojewódzkiego podnoszone przez skarżącego uchybienia dotyczące naruszenia przepisów procesowych przed organem pierwszej instancji nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), nie każde naruszenie przepisów postępowania jest podstawą do uwzględnienia skargi, tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz nieumieszczenie w decyzji dyrektora urzędu morskiego pouczenia o prawie odwołania stanowią wprawdzie naruszenie przepisów postępowania, ale jako niemające istotnego wpływu na wynik sprawy nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi. Skarżący bowiem mimo braku pouczenia o prawie złożenia odwołania, wniósł odwołanie, które rozpatrzone zostało przez organ odwoławczy.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego co do niekonstytucyjności przepisu art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego wskazując, że pilot podejmuje czynności mające bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo na morzu, a jego kwalifikacje wymagają posiadania pełnej sprawności psychofizycznej. Ustawodawca przyjął, że wiek 65 lat jest datą graniczną posiadania tej sprawności.
Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwalifikacje pilota określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich (Dz.U. Nr 39, poz. 339), wydanym na podstawie art. 36 ust. 7 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz.U. z 2006 r. Nr 99, poz. 693). Kwalifikacje pilota związane są z kwalifikacjami członków załóg statków morskich i muszą odpowiadać wymaganiom umów międzynarodowych, w tym Międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie szkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz.U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 i 202 oraz z 1999 r. Nr 30, poz. 286). Do wymagań określonych w ww. Konwencji odsyła zaś przepis art. 18 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. VI ust. 1 załącznika do cyt. Konwencji, wiek – niezależnie od stanu zdrowia jest jednym z wymagań stawianych marynarzom.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. G.. W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. w szczególności:
- art. 22 w zw. z art. 20 i art. 31 ust. 3 oraz 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz przyjęcie przez Sąd, że przepis art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego jest zgodny z ustawą zasadniczą i może stanowić wyłączną materialno-prawną podstawę decyzji w sprawie skreślenia z listy pilotów;
- art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie sprawowanej przez Sąd kontroli zgodności z prawem wyłącznie do aktów rangi ustawowej, z pominięciem ustawy zasadniczej;
- art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stanowi on realizację uregulowań określonych przez Międzynarodową Konwencję o wymaganiach w zakresie szkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.;
- art. 36 ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że określenie przez ustawodawcę wieku 65 lat jako daty granicznej posiadania kwalifikacji pilota morskiego, którego osiągnięcie powoduje utratę pełnej sprawności psychofizycznej, może stanowić wyłączną przesłankę skreślenia z listy pilotów.
W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 193 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 124 § 1 pkt 5 ustawy P.p.s.a. poprzez brak przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności przepisu art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego z art. 22 w zw. z art. 20 oraz 32 ust. 2 Konstytucji RP;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c poprzez ich błędne zastosowanie dokonane w oparciu o założenie, że w sprawie zaskarżone decyzje zostały wydane przez organy administracji bez naruszenia prawa materialnego i postępowania, co spowodowało oddalenie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się jedynie do zbadania czy zaskarżona decyzja ma podstawę prawną w obowiązujących przepisach prawnych, nie dokonał kontroli legalności podstaw prawnych decyzji w zakresie ich zgodności z Konstytucją RP. Zdaniem skarżącego Sąd błędnie przyjął, że w świetle przepisów Międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie szkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht kwalifikacje pilota morskiego mogą być zależne wyłącznie od wieku – niezależnie od jego stanu zdrowia. Skarżący podniósł, że stanowiący podstawę wydania decyzji art. 228 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski jako niezgodny z art. 20, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nie powinien stanowić materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia o uprawnieniach skarżącego i jako taki powinien zostać wyeliminowany z porządku prawnego orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym jego niezgodność z Konstytucją, bądź nie powinien być zastosowany przez Sąd Wojewódzki. Skarżący podtrzymał wniosek o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 Konstytucji RP Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego z Konstytucją. Podniósł, że w sytuacji stosowania przepisu art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego dochodzi do realnego ograniczenia dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej pilotażu morskiego w określonej formie, bowiem chcąc nadal prowadzić tego rodzaju działalność po ukończeniu 65 roku życia przedsiębiorca prowadzący ją dotychczas osobiście w formie osobowej (jako osoba fizyczna), na skutek skreślenia z listy pilotów, zobowiązany jest zapewnić jej wykonywanie przez osoby legitymujące się wpisem na listę pilotów. Poprzez wyznaczenie górnej sztywnej granicy wieku, do którego możliwe jest świadczenie usługi pilotowej, ogranicza się możliwość jej świadczenia przez określoną kategorię osób. Ograniczenie to nie znajduje zaś żadnego obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia. Tym samym stanowi to przejaw nieuzasadnionej dyskryminacji w życiu gospodarczym oraz ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnej wolności. Wprowadzenie przez ustawodawcę kategorycznego ograniczenia wiekowego, bez uzależnienia go od innych obiektywnych kryteriów (np. stanu zdrowia, sprawności psychofizycznej), skarżący uznał za nieproporcjonalne, niekonieczne i nieuzasadnione ze względu na kryteria określone w przepisie art. 31 ust. 2 oraz art. 22 Konstytucji RP, tj. w szczególności bezpieczeństwa (bezpieczeństwa morskiego) i zdrowia.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w zakresie wniosków w niej zawartych – w razie potrzeby poprzedzone bądź przedstawieniem zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 187 P.p.s.a., bądź Trybunałowi Konstytucyjnemu na postawie art. 193 Konstytucji RP oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Naruszenie przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej upatruje w fakcie nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosku skarżącego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego z art. 20, art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, przy czym jako naruszone w ten sposób przepisy postępowania skarga kasacyjna wskazuje art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. i art. 193 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.
Skarga kasacyjna w ramach tej podstawy kasacyjnej zarzuca także naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a–c P.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie przepisu, dokonane w oparciu o błędne założenie Sądu I instancji, że zaskarżone w sprawie decyzje są zgodne z prawem.
Odnosząc się do wskazanych wyżej zarzutów należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione.
Sąd w myśl art. 193 Konstytucji może, lecz nie musi przedstawić pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu. Jest to więc uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek prawny.
Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności konkretnego przepisu z Konstytucją tylko wówczas gdy uzna, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności danego przepisu z Konstytucją, a nadto od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przepis art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego jest zgodny z Konstytucją RP, nie zachodziły więc powody uzasadniające kierowanie w tej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Błędnie także skarga kasacyjna przywołuje w tym zakresie art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Wymieniony przepis stanowi bowiem podstawę zawieszenia przez sąd z urzędu postępowania sądowoadministracyjnego w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Przepis art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. nie był stosowany przez Sąd, wobec braku wątpliwości Sądu odnośnie konstytucyjności art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego. Oznacza to, że o naruszeniu wyżej wymienionego przepisu można by mówić tylko i wyłącznie w sytuacji prowadzenia przez Sąd postępowania, pomimo zwrócenia się w sprawie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Ponieważ sytuacja taka nie miała miejsca, zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie nie jest trafny. Podobnie należało ocenić drugi z powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych.
Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Podważanie przez autora skargi kasacyjnej prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu, powinno wiązać się z zarzutem dotyczącym tego właśnie przepisu w powiązaniu z innymi przepisami regulującymi postępowanie sądowoadministracyjne, które naruszył Sąd, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi.
Skarga kasacyjna zarzutu takiego jednak nie stawia, podczas gdy powołuje się na błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a–c P.p.s.a., a więc przepisów, których Sąd I instancji w ogóle nie stosował.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, które zasadniczo sprowadzają się do dokonanej przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego, polegającej na uznaniu, iż przepis ten jako zgodny z Konstytucją RP stanowi podstawę do skreślenia pilota morskiego z listy pilotów w związku z ukończeniem przez niego 65 roku życia, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady prowadzenia działalności gospodarczej jest ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 174, poz. 1807).
Zgodnie z jej art. 6 ust. 1 podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Wolność ta nie może być jednak pojmowana w sposób zupełny.
Zgodnie z art. 22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Powołany przepis reguluje wprost w sposób wyczerpujący i kompleksowy zarówno formalne, jak i materialne przesłanki ograniczenia wolności działalności gospodarczej.
Bezwzględnym wymogiem formalnym ograniczenia wolności gospodarczej jest forma ustawy.
Przesłanką materialną natomiast jest istnienie ważnego interesu publicznego. Naruszenie konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej może mieć charakter podmiotowy (ograniczenie w drodze aktu pozaustawowego prowadzenia danej działalności gospodarczej do wyraźnie określonego kręgu przedsiębiorców) lub przedmiotowy (ograniczenie przedmiotu – zakresu prowadzonej działalności).
W niniejszej sprawie żadne z wyżej wymienionych naruszeń skutkujące naruszeniem zasady określonej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, jak trafnie ocenił to Sąd I instancji, nie miało miejsca.
Występujące na gruncie rozpoznawanej sprawy pozbawienie skarżącego możliwości osobistego świadczenia usług w zakresie pilotażu morskiego w związku z ukończeniem przez niego 65 roku życia znajduje umocowanie w przepisie rangi ustawowej – art. 228 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski (Dz.U. Nr 138, poz. 1545 ze zm.). Należy podkreślić, iż powołana regulacja prawna nie pozbawia skarżącego prawa prowadzenia działalności gospodarczej związanej z pilotażem morskim, a jedynie wyłącza osobiste świadczenie usług w tym zakresie. Takie rozwiązanie jest legalizowane nadto poprzez ważny interes publiczny, jakim jest niewątpliwie zapewnienie bezpieczeństwa mienia i życia na morzu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego nie narusza również art. 32 ust. 2 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa).
W myśl ostatniego z wymienionych przepisów nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. W rozpoznawanej sprawie z dyskryminacją skarżącego w życiu gospodarczym mielibyśmy do czynienia w sytuacji pozbawienia skarżącego z uwagi na ukończenie 65 roku życia możliwości kontynuowania działalności gospodarczej. Przypadek taki nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, bowiem skarżący pomimo ukończenia 65 roku życia w dalszym ciągu może kontynuować działalność gospodarczą w tej samej branży – pilotażu morskiego. Odnośnie pozostałych podniesionych w skardze zarzutów należy stwierdzić, iż zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 36 ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich, nie mógł być poddany kontroli kasacyjnej, a to z uwagi na brak powołania konkretnych przepisów, których naruszenie autor skargi zarzuca Sądowi I instancji.
Wymieniony art. 36 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim składa się z siedmiu ustępów, z których każdy reguluje odmienne kwestie, podczas gdy skarga kasacyjna nie wskazuje o jaką jednostkę redakcyjną przepisu art. 36 ustawy chodzi jej autorowi.
Podobnie w skardze kasacyjnej nie wymieniono żadnego konkretnego przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych pilotów morskich (Dz.U. Nr 39, poz. 339). Tym samym odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do tak sformułowanych zarzutów stało się niemożliwe.
W końcu niezasadny jest zarzut skargi kasacyjne dotyczący błędnej wykładni art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego poprzez przyjęcie, że stanowi on realizację uregulowań zawartych w Międzynarodowej Konwencji z dnia 7 lipca 1978 r. o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht (Dz.U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 ze zm.).
Ma rację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie twierdząc, że wymagania stawiane pilotom morskim w pewnym zakresie pokrywają się z wymaganiami jakie spełniać muszą członkowie załóg statków morskich, w tym wypadku kapitanowie. Potwierdzeniem powyższej tezy jest zapis § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kwalifikacji zawodowych stawianych pilotom morskim, który stanowi, że do uzyskania dyplomu uprawniającego do świadczenia usług pilotowych w portach w Gdańsku, Gdyni, Świnoujściu, Szczecinie oraz na redach tych portów, a także na torze wodnym Świnoujście – Szczecin wymagane jest m.in. posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim kwalifikacje członków załóg statków morskich, z zastrzeżeniem ust. 2 muszą odpowiadać Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Londynie z dnia 7 lipca 1978 r. (Dz.U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 ze zm.). W art. VI wymienionej Konwencji jednym z wymagań stawianych kandydatom (kapitanom, oficerom, marynarzom) jest kryterium wieku.
Skoro kryterium to jest jedną z przesłanek warunkujących uzyskanie świadectwa kapitana, które w świetle § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. stanowi wymóg do uzyskania dyplomu pilota morskiego, to kryterium to pozostaje aktualne przy ocenie zdolności psychofizycznych osoby posiadającej już uprawnienia pilota, a tym samym uzasadnia skreślenie z listy pilotów morskich osobę, która przestała spełniać wymagane kryterium wiekowe.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności art. 228 § 2 pkt 5 Kodeksu morskiego z art. 20, 22 i 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, mając na uwadze przedstawione wcześniej rozważania dotyczące tej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił przedmiotowego wniosku.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.