Wyrok NSA z 15 marca 2023 r., I OSK 856/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2135/20

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Arkadiusz Blewązka

Sprawa

w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia "Dobry Start" oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 maja 2021 r. oddalił skargę K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia "Dobry Start".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Dodatkowo zrezygnowała z prawa rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), dalej: ustawa pomocowa, przez jego błędną wykładnię i uznanie, że dokumenty przedstawione przez skarżącą nie dają uprawnienia do przyznania świadczenia "Dobry Start" na dziecko, a uprawnienie to przyznaje jedynie przedstawienie szczegółowo wymienionych w tym przepisie dokumentów, w tym w szczególności karty stałego pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", co w konsekwencji doprowadziło do niezgodnej z przepisami prawa materialnego i linią orzeczniczą odmowy przyznania świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przed przystąpieniem do rozpoznania jedynego zarzutu skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że skarżąca wnioskiem z [...] września 2019 r. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia "Dobry Start" na rzecz jej dziecka.

Decyzją z [...] października 2019 r. Prezydent W. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Prezydent odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z [...] lipca 2020 r.

Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie, wskazując, że skarżąca nie spełniała przesłanek uzyskania wnioskowanego świadczenia.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243).

Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano też wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).

Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami p.p.s.a.

Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, wniosek skarżącej dotyczył przyznania jej świadczenia "Dobry Start". Świadczenie to przyznawanej jest na podstawie art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1111, z późn. zm.) oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia.

Oznacza to, co prawidłowo odnotował Sąd pierwszej instancji, że przedmiotowe świadczenie przyznawane jest na podstawie odrębnego aktu prawnego niż ustawa pomocowa, której przepisy stanowiły podstawę zarzutu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zarzutu skargi kasacyjnej. Skoro zatem przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy pomocowej nie znajdował zastosowania w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł go naruszyć w sposób opisany w zarzucie skargi kasacyjnej.

Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.