Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – uwzględniając skargę "H." S.A. w [...] – wyrokiem z dnia 10 marca 2006 r. I SAB/Wa 234/05 wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywnę w kwocie 1500 zł.
Kolegium bowiem do dnia wniesienia skargi (2 listopada 2005 r.) pozostawało bezczynne po wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. I SA/Wa 261/04 – uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia 9 lutego 1971 r. [...] – chociaż akta sprawy otrzymało [...] lipca 2005 r., decyzję zaś (umarzającą postępowanie nadzorcze) wydało dopiero [...] grudnia 2005 r. ([...]), co jednak – stosownie do art. 154 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie stanowiło podstawy do umorzenia postępowania sądowego lub oddalenia skargi, natomiast miało wpływ na wysokość orzeczonej grzywny, którą sąd określił poniżej przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako jej podstawę przytoczyło naruszenie art. 154 § 1 i 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że – wprawdzie formalne działanie sądu odpowiada powołanym przepisom, jednak "działania sądu nie powinny przymuszać organów administracyjnych do działań chaotycznych – tylko po to, aby uniknąć "karzącej ręki sprawiedliwości", w tej sprawie zaś Kolegium wydało decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. "działając pod formalnym zagrożeniem nałożenia grzywny".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że w istocie jej faktyczną podstawę stanowi zasada, iż zbyt surowe stosowanie litery prawa może prowadzić do niesprawiedliwości, gdyż tak należy rozumieć sytuację zastosowania art. 154 § 1 wyłącznie w zakresie zachodzenia jego formalnych przesłanek.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że – jeżeli celem art. 154 § 1 jest doprowadzenie do wykonania wyroku – osiągnięcie celu czyni postępowanie bezprzedmiotowym, natomiast "to, że ustawodawca skonstruował – poprzez wprowadzenie zastrzeżenia zawartego w § 3 art. 154 p.p.s.a. – wątpliwą podstawę prawną do wymierzenia grzywny, która w istocie ma realizować i funkcję przymuszającą i represyjną zarazem, nie może obciążać organu, który zrealizował oczywisty cel tego przepisu, jakim jest wykonanie wyroku."
W uzasadnieniu podniesiono wreszcie, że sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter, nie mogła więc być – ja uznał sąd – załatwiona w terminie miesiąca, ponadto – chociaż sąd ograniczył wysokość grzywny do 1500 zł – wyznaczył grzywny w czterech tożsamych sprawach, w istocie więc grzywna została wymierzona w wysokości 6000 zł, natomiast "zgodnie z przepisami o finansach publicznych i z uwagi na możliwości finansowe Kolegium, grzywnę uiszcza sprawozdawca sprawy", sąd powinien był zatem "ustalić prawne możliwości ponoszenia przez Kolegium ciężarów finansowych w postaci grzywien".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym akt administracyjny strona – po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku – może wnieść skargę żądając wymierzenia organowi grzywny (§1), wykonanie zaś wyroku po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 2), natomiast grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (§ 6), które w roku 2005 wynosiło 2380,29 zł.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Uchylenie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2005 r. I SA/Wa 261/04 poprzednio wydanych decyzji prowadziło do ponownego rozpatrzenia sprawy z zachowaniem terminów określonych w art. 35 k.p.a., lecz od [...] lipca do [...] listopada 2005 r. Kolegium pozostawało bezczynne w rozumieniu art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie załatwiło sprawy, i nie wykazało też, aby zachodziły szczególne przeszkody powodujące opóźnienie, zwłaszcza że – w świetle art. 35 § 3 k.p.a. – nawet skomplikowana sprawa powinna zostać załatwiona nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.
Konsekwencją bezczynności jest grzywna, obiektywnie niewysoka w tej sprawie, w porównaniu do ustawowego zagrożenia, nie znajduje zaś uzasadnienia prawnego przekonanie, aby sąd był obligowany z urzędu badać możliwości finansowe Kolegium, czy też uwzględniać, że grzywny wymierzono także w innych sprawach.
Z kolei prezentowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące samej instytucji wymierzenia grzywny – jej represyjnego i ograniczającego swobodę orzekania a zarazem niekonsekwentnego charakteru – są tylko wyrazem krytycznej oceny Kolegium przyjętych w ustawie rozwiązań, które obowiązują i dlatego są stosowane tak, jak zostały uchwalone.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.