Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi W. W., K. H., B. H. i E. N. – wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r. IV SA/Wa 410/04 stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] [...], którą – na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku skarżących o ustalenie, że zespół pałacowo-parkowy w K. nie podpadał pod działanie tego dekretu – orzeczono, że zespół parkowo-pałacowy, obejmujący działki nr 413/3, nr 413/4 i nr 413/5, o łącznej powierzchni 8,36 ha, wchodzący w skład majątku ziemskiego "K.", o ogólnym obszarze 420,4621 ha podlegał przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
Sąd stwierdził nieważność tych decyzji, gdyż uznał, że – przy czym odmiennie niż w dotychczasowym orzecznictwie – § 5 powołanego rozporządzenia pozwala na orzeczenie wyłącznie o tym, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie dekretu ze względu na swą powierzchnię ogólną lub powierzchnię użytków rolnych, nie zaś na rozstrzyganie innego rodzaju sporów, jak w tej sprawie, które mają cywilno-prawny charakter i podlegają kognicji sądu powszechnego.
Wnosząc skargę kasacyjną W. W., K. H., B. H. oraz E. N. jako jej podstawy przytoczyli naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 5 rozporządzenia wykonawczego, o którym mowa, oraz mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że – w odniesieniu do zarzutu pierwszego – prezentowane w zaskarżonym wyroku stanowisko, jak zresztą wprost przyznał Sąd, pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem, w odniesieniu zaś do drugiego zarzutu, że Sąd nie rozważał dlaczego w jednolitym tekście dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) w art. 2 ust. 1 zd. 1 jest mowa tylko o nieruchomościach ziemskich, podczas gdy w tekście pierwotnym (Dz.U. z 1944 r. Nr 4, poz.
- 17) była mowa o nieruchomościach ziemskich o charakterze rolniczym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wyjaśniono w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 marca 2006 r. I OPS 2/06, podjętej właśnie w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, które stanowi istotę również tej sprawy:
"Przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.)".
Skarga kasacyjna zatem ma usprawiedliwioną podstawę, gdy zarzuca naruszenie prawa materialnego, i dlatego podlegała uwzględnieniu, natomiast nietrafnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, odpowiedź zaś na ten zarzut zawiera art. 1 pkt 5 dekretu z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie zmiany dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 9).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy zarazem stwierdzić, że – w świetle art. 203 pkt 2 powołanej ustawy – wnoszącym skargę kasacyjną nie przysługuje zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż w sytuacji, kiedy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę – jak w tej sprawie – koszty ponosi skarżący, natomiast organ tylko wówczas, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok oddalający skargę (art. 203 pkt 1).