Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 7 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 958/05 oddalił skargę T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...], odmawiającą przyznania specjalnego dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia organów, które przyjął za prawidłowe, a z których wynikało, że Prezydent Miasta P. decyzją z [...] na podstawie uchwały nr XLV/534/III/2000 Rady Miasta P. z 17 października 2000 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych oraz załącznika do tej uchwały odmówił przyznania specjalnego dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, że dodatek ten przysługuje gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej nie przekracza 60%. W tej sprawie powierzchnia użytkowa lokalu wynosi [...] m2 i przekracza normatywną o więcej niż 50%.
Na skutek odwołania T. D. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w tej sprawie. Wyrokiem WSA z 20 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Po 520/04 decyzja ta została uchylona. Rozpoznając ponownie odwołanie SKO decyzją z [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż w sprawie nastąpiło przekroczenie o więcej niż 50% normatywnej powierzchni lokalu.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję T. D. zarzuciła wadliwość uchwały Rady Miasta z 17 października 2000 r. oraz podniosła, iż nie powiodły się jej próby zamiany lokalu na inny.
Oddalając skargę Sąd uznał za zgodną z prawem odmowę przyznania stronie świadczenia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma podstaw prawnych do przyznania skarżącej prawa do specjalnego dodatku mieszkaniowego. Przede wszystkim przyznanie takiego dodatku nie znajduje umocowania w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Przywołana ustawa przewiduje natomiast możliwość przyznania dodatku "zwykłego" mieszkaniowego, uzależniając to jednak od spełnienia określonych kryteriów. Kwestia przyznania skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego była jednak przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z [...], którą odmówiono skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego, w której ustalono, że udział pokoi i kuchni przekracza 60% powierzchni użytkowej mieszkania, a jednocześnie w lokalu nie zamieszkuje osoba niepełnosprawna, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika, aby ta decyzja została wzruszona, wobec czego uznać można, że ma przymiot ostateczności w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca nie kwestionuje powyższych ustaleń, nie przytacza jednak innych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które prowadziłyby do ustaleń odmiennych niż poczynione przez organy administracji publicznej w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W tych okolicznościach Sąd rozważył możliwość przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego w oparciu o normy zawarte w uchwale nr XLV/534/III/2000 Rady Miasta P. z dnia 17 października 2000 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych, z uwzględnieniem zmian dokonanych na mocy uchwały nr LXII/743/III/2001 Rady Miasta P. z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie zmian do załącznika nr 1 uchwały nr XLV/534/III/200 Rady Miasta P. z dnia 17 października 2000 r. zasad i trybu przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych. Jest to bowiem akt prawa miejscowego, z którego mogą wynikać określone prawa dla obywateli. Przyznanie tego prawa – w tym przypadku specjalnego dodatku mieszkaniowego – zależy jednak od spełnienia przez stronę pewnych kryteriów (warunków koniecznych) określonych w tej uchwale.
W ocenie Sądu skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania jej specjalnego dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w powołanej uchwale. W tym zakresie SKO rozpatrując ponownie sprawę zasadnie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, w tym z wniosku skarżącej – zajmuje ona wraz z synem mieszkanie o powierzchni wynoszącej [...] m2. Zgodnie natomiast z normą zawartą w pkt 5.4 wskazanej uchwały specjalny dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50%. W przedmiotowym przypadku powierzchnia normatywna dla dwóch osób wynosi 50 m2, a zatem, aby specjalny dodatek mieszkaniowy mógł być przyznany, powierzchnia użytkowa lokalu nie mogłaby przekroczyć 75,00 m2. Jak już podkreślono powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą wynosi [...] m2. Przekracza więc normatywną powierzchnię o więcej niż 50%.
W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w decyzji ostatecznej.
Za osobną kwestię uznał Sąd legalność uchwały nr XLV/534/III/2000 Rady Miasta P. z dnia 17 października 2000 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych wraz z jej późniejszymi zmianami.
Legalność tej uchwały nie mogła być badana przez SKO, co stwierdził Sąd w wyroku z 20 maja 2005 r. IV SA/Po 520/04. którym to stanowiskiem związane było Kolegium, a które podzielił również Sąd I instancji orzekający w tej sprawie.
Zdaniem Sądu normami zawartymi w uchwale nr XLV/534/III/2000 Rady Miasta P. z 17 października 2000 r. nie był on związany. Sąd ten uznając, że przepisy uchwały zostały wydane bez podstawy prawnej albo z przekroczeniem delegacji ustawowej mógł nie zastosować jej norm. W ocenie Sądu stanowisko takie nie wpłynęłoby na sytuację prawną skarżącej tzn. nie skutkowałoby przyznaniem jej specjalnego dodatku mieszkaniowego ani też dodatku mieszkaniowego przewidzianego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych.
Sąd stwierdza, iż niezależnie od oceny legalności uchwały skarżącej nie przysługuje prawo do specjalnego dodatku mieszkaniowego, jak również nie należy się jej to świadczenie na podstawie przepisów rangi ustawowej. Sąd podniósł także, iż w niniejszej sprawie nie miały wpływu takie okoliczności jak niskie dochody strony, czy też brak możliwości dokonania zamiany lokalu, bowiem przepisy nie dają organom podstaw do stosowania uznania administracyjnego.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. D., reprezentowana przez adw. Jakuba Kolańczyka i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie art. 141 § 1 ustawy P.p.s.a. i art. 4 ustawy o ustroju sądów administracyjnych. Polega ono na tym, iż Sąd będąc związany jedynie przepisami Konstytucji i ustaw, winien ustalić czy podważane przez skarżącą kryterium metrażowe przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego jest zgodne z przepisami rangi ustawowej.
Poczynione w tym zakresie ustalenia zawarte w uzasadnieniu (str. 4–5) są niewystarczające. Skarżąca podnosi, iż samą istotą ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. jest pomoc osobom w trudnej sytuacji mieszkaniowej, co stanowi realizację przepisów rangi Konstytucyjnej (art. 2 oraz art. 75 ust. 1). Wprowadzenie dodatkowego kryterium metrażowego tylko częściowo jest pomocne w realizacji tych norm, skoro wielkość mieszkania nie musi wynikać z pozycji ekonomicznej, a jest wynikiem wcześniejszych decyzji administracyjnych o przydziale mieszkania.
Skarżąca podkreśla, iż pomimo posiadania dużego powierzchniowo mieszkania, nie ma możliwości ani jego utrzymania, ani zbycia, zaś normy powszechnie obowiązujące są sprzeczne z Konstytucją (art. 2, art. 75 ust. 1 Konstytucji), w zakresie ustalenia kryterium metrażowego.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania od Ministra Infrastruktury.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie miała miejsca.
Związanie sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich wskazania w tym środka zaskarżenia, bowiem Sąd ogranicza się tylko do zbadania zasadności postawionych zarzutów.
Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony.
Przepis ten określa termin sporządzenia uzasadnienia wyroku, który wynosi 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku, albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym.
Dotyczy to wyroków uwzględniających skargę, a więc uchylających zaskarżone akty.
W tej sprawie zaskarżony wyrok z dnia 7 marca 2007 r. oddalał skargę strony, a więc miał zastosowanie przepis art. 141 § 2 ustawy P.p.s.a., który sporządzenie uzasadnienia przewiduje tylko na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Drugi z wymienionych przepisów – art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi o tym, że sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Naruszenia tego przepisu skarga kasacyjna upatruje w tym, iż ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku (str. 4–5) są niewystarczające. Zarówno zarzut jak i jego uzasadnienie należy uznać za błędne, bowiem kwestionowanie zasadności ustaleń Sądu może nastąpić tylko w drodze podniesienia zarzutów naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z przepisami k.p.a., nie zaś w drodze zarzutu naruszenia przepisów ustawy ustrojowej. Nadto zauważyć należy, iż wskazanego przepisu art. 4 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd I instancji nie naruszył, bowiem przy ocenie legalności decyzji – niezależnie od powołanej w podstawie decyzji uchwały Rady Miasta P. z dnia 17 października 2000 r. uwzględniał także przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Ustawa ta natomiast w art. 5 ust. 5 prawo do otrzymania dodatku uzależnia od wielkości lokalu stanowiąc, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni więcej niż o 50% pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
W sytuacji skarżącej normatywna powierzchnia dla dwóch osób nie mogła przekraczać 40 m2 (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy), a więc skarżąca, posiadająca lokal mieszkalny o pow. użytkowej [...] m2, nie spełniała warunków do uzyskania świadczenia na podstawie przepisów ustawy.
Z powyższych względów uznając, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.