Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 223/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę M. K. na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z [...] lutego 2012 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Strzelcach Opolskich z [...] listopada 2010 r. nr [...]. Decyzjami tymi skierowano M. K. na badania psychologiczne.
Decyzje o skierowaniu na badania były wynikiem wniosku z 28 października 2010 r. Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w Opolu, w którym zawarto informację o otrzymaniu przez M. K. punktów karnych w okresie od 20 lutego do 26 października 2010 r. Punktów tych było 26 i tak za naruszenie obowiązku używania pasów: 2 punkty – 20 lutego 2010 r., za przekroczenie prędkości: 4 punkty – 9 sierpnia 2010 r., 6 punktów – 8 września 2010 r. i 8 punktów 26 października 2010 r.
W odwołaniu M. K. podnosił, że 25 października 2010 r. zgłosił się na szkolenie, zatem nie miał jeszcze przekroczonej liczby punktów, a po odbyciu szkolenia powinna ona być zmniejszona o 6, a chociaż zaświadczenie o ukończeniu szkolenia otrzymał 3 listopada 2010 r. to nie może odpowiadać za opieszałość organizatorów szkolenia, nadto punkty z 26 października 2010 r. nie powinny być brane pod uwagę, gdyż 2 listopada 2010 r. skierował do Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich wniosek o uchylenie mandatu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu postawił podobne zarzuty, jednak z pominięciem kwestii wystąpienia o uchylenie mandatu, także podniósł, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 października 2001 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego został wydany bez podstawy prawnej, a w najgorszym razie z przekroczeniem delegacji ustawowej.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie na skutek wniosku komendanta wojewódzkiego Policji, informującego o liczbie punktów jest zobligowany do wydania decyzji o skierowaniu na badania, jest bowiem związany zapisami ewidencji punktów. Strona, która kwestionuje te zapisy może domagać się ich zmiany, a w zależności od stanowiska jakie zajmie organ tę ewidencję prowadzący, wnieść skargę do sądu – kontynuował Sąd. Wojewódzki Sąd podkreślił też, że zmniejszenie liczby punktów następuje po odbyciu szkolenia, nie ma zatem znaczenia data zgłoszenia się na odbycie szkolenia, ale zakończenia kursu, a to, jak wynika z akt, miało miejsce 3 listopada 2010 r., zatem już po ukaraniu mandatem w wysokości 8 punktów. Jeżeli idzie o zarzut przekroczenia granic upoważnienia ustawowego przez § 8 ust. 6 rozporządzenia Sąd stwierdził, iż w sprawie nie ma to decydującego znaczenia, bowiem samego uregulowania ustawowego z art. 130 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b/ wynika, że po uzyskaniu 24 punktów karnych kierowca powinien podlegać badaniu pod kątem psychologicznych predyspozycji do kierowania pojazdami, zatem odbycie szkolenia po otrzymaniu takiej liczby punktów nie powoduje ich zmniejszenia, a taki wniosek jest niezależny od treści § 8 ust. 6 rozporządzenia.
Reprezentowany przez radcę prawnego, M. K. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
- naruszenie prawa materialnego przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 124 ust. 1, 130 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -- Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602), a także § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998) przez nietrafne przyjęcie, iż wydana w sprawie decyzja Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji była słuszna i miała oparcie w prawie, a także naruszenie art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., a to poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji prawidłowości wydanej przez Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu decyzji, podczas gdy jego odpowiednie zastosowanie skutkować winno stwierdzeniem niekonstytucyjności odpowiednich przepisów rangi podustawowej i odmową dania im posłuchu. Odpowiednio do brzmienia przywołanego przepisu sądziowie w sprawowaniu swojego urządu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom,
- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest § 1 art. 3 oraz art. 145 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie; nadto naruszono przepisy postępowania poprzez nieuwzględnienie podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących legalności będącego podstawą orzekania przepisu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998) przy wskazaniu rozbieżności poglądów prawnych w przedmiotowej sprawie, co narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku nie naruszył przepisów wskazanych w jej podstawach.
Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do tego, że zastosowanie w sprawie niekonstytucyjnego przepisu, jakim jest, zdaniem tej skargi, § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998) doprowadziło do przyjęcia błędnej liczby punktów, błąd ten także wynikał z zaakceptowania postępowania organów naruszającego przepisy, a niewłaściwe ustalenie liczby punktów skutkowało naruszeniem art. 124 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1986 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Stwierdzić należy, iż w sprawie kwestionowanie ustalonych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i konstytucyjności przepisów rozporządzenia jest nietrafne.
Naruszenie przepisów ruchu drogowego pociąga za sobą kary w postaci przypisywania odpowiedniej liczby punktów karnych. Punkty wpisywane są do ewidencji kierowców naruszających przepisy. Ewidencję tę prowadzą organy policji. Tak stanowi art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Konsekwencje otrzymania określonej liczby punktów są różne, skierowanie na kontrolne badania kwalifikacji – art. 114, na badania psychologiczne – art. 124. Postępowanie dotyczące przypisywania określonej liczby punktów i kierowania na sprawdzenie kwalifikacji czy na badania psychologiczne są postępowaniami odrębnymi. Odrębność ta polega na tym, że w postępowaniach kierujących na sprawdzenie kwalifikacji czy badania psychologiczne organ je prowadzący nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany. Nie zwalnia to oczywiście organu od możliwości wglądu do ewidencji kierowców i ustalenia, że liczba punktów w niej wpisana równa się podanej w informacji, ale to nie oznacza możliwości kwestionowania liczby uwidocznionej w ewidencji. Otrzymawszy informację od policji o liczbie punktów przypisanych kierowcy, a wynikającej z ewidencji organ jest zobligowany skierować kierowcę na sprawdzenie kwalifikacji czy na badania psychologiczne, o ile liczba wynikająca z informacji przekracza określoną w przepisie, upoważniającym organ do wydania decyzji.
Jeśli idzie o kierowanie na badania psychologiczne to podlega mu kierowca, który przekroczył liczbę 24 punktów. Art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b/ stanowi bowiem, że badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlegają kierujący pojazdem, jeżeli przekroczyli liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust.
- Otrzymawszy informację o liczbie punktów organ wskazany w art. 124 ust. 1 pkt 2, tj. kontroli ruchu drogowego ustala czy podana liczba przekracza 24 punkty, może też skonfrontować tę liczbę z ewidencją, czy rzeczywiście 24 punkty przekracza. Po takim ustaleniu jest zobligowany do wydania decyzji kierującej na badania psychologiczne. W ramach prowadzonego przez siebie postępowania nie jest natomiast upoważniony do weryfikacji liczby punktów, jak powiedziano wyżej.
Weryfikacja taka, o ile kierowca nie zgadza się z przypisaną liczbą punktów, odbywa się bowiem w trybie do tego właściwym, kwestionowania zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez policję.
Wpis do ewidencji kierowców jest czynnością materialno-techniczną i zainteresowany kierowca może zwrócić się do policji o skorygowanie liczby punktów, wskazując na okoliczności uzasadniające weryfikację. Zakończenie postępowania ewidencyjnego łącznie ze skargą do sądu administracyjnego i ustalona w nim liczba punktów jest dowodem w postępowaniu kierującym na badania psychologiczne. Tylko taki dowód, tj. zweryfikowanie liczby punktów w ewidencji jest podstawą do wykazania, że liczba punktów nie jest taka, która pozwalałaby na kierowanie na badania.
W niniejszej sprawie, w całym postępowaniu, skarżący podnosił zarzuty dotyczące niewłaściwie ustalonej, jego zdaniem, liczby punktów w ewidencji. Kwestie te jednak nie mogły mieć znaczenia w postępowaniu w sprawie skierowania na badanie psychologiczne, gdyż nie w nim może się odbywać korekta ewidencji.
Z akt sprawy wynika, co skarżący podnosił w postępowaniu o skierowanie na badania, że wystąpił do Sądu Rejonowego o uchylenie mandatu z 26 października 2010 r. Decyzja o skierowaniu na badania w I instancji została wydana [...] listopada 2010 r. i od niej wniesiono odwołanie z informacją o wystąpieniu do Sądu. Organ II instancji, jak z akt wynika, decyzję odwoławczą wydał po otrzymaniu rozstrzygnięcia Sądu w sprawie mandatu. Nie jest przy tym istotne, że informację o liczbie punktów z ewidencji wystosował ten sam organ, który był właściwy do rozpoznania odwołania, gdyż zmiana liczby punktów mogłaby nastąpić tylko w innym postępowaniu. Wyrok, jako nieuchylający mandatu, korekty w ewidencji nie spowodował. W postępowaniu o skierowanie na badanie podana w informacji liczba punktów przypisanych skarżącemu była tą, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b/ Prawa o ruchu drogowym, a zarzuty dotyczące nieprawidłowości jej ustalenia nie mogły wpłynąć na jej obniżenie przez organ wskazany w art. 124 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).