Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r. (II SA/Bd 206/05), po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby – uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Skarżący został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 lutego 2004 r. skazany za popełnienie nieumyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Sąd podniósł, że decyzja podjęta przez organ I instancji o zwolnieniu S. L. ze służby na podstawie art.41 ust.2 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji(Dz. U. z 2002 r., Nr 7,poz.58 ze zm.) ma charakter uznaniowy.Organ powinien jednak prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, w tym poczynić ustalenia w zakresie dotychczasowego przebiegu służby. Dopiero dokonanie ocen w tym zakresie powinno prowadzić do decyzji o zwolnieniu (lub niezwolnieniu) skarżącego ze służby. Zdaniem Sądu, organy obu instancji pominęły ten element procesu decyzyjnego uznając, że wystarczającą przesłanką zwolnienia jest fakt że pozostawanie w służbie karanego policjanta będzie negatywnie oceniane przez społeczeństwo i narusza dobre imię Policji a taka argumentacja nie może być uznana za wystarczającą.
Nie odnosi się ona do postawy i oceny tej postawy w dotychczasowym wykonywaniu obowiązków policjanta przez skarżącego. Oznacza to pominięcie elementów podmiotowych i od zindywidualizowanego podejścia do konkretnego przypadku. Ponadto, odwołanie się do negatywnego odbioru przez społeczeństwo pozostawienia w służbie karanego policjanta, bez poczynienia dodatkowych ustaleń, czy odbiór taki rzeczywiście zaistniał i w jakim rozmiarze,wobec popełnionego przez skarżącego przestępstwa, czyni ten z kolei argument za zbyt ogólny, niemożliwy do weryfikacji przez Sąd. Skoro ustawa dopuszcza pozostawanie w służbie policjanta karanego to dopuścił też negatywny odbiór takiej sytuacji przez społeczeństwo. Wprawdzie organ odwoławczy zwrócił także uwagę na fakt wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, w związku z przekroczeniem uprawnień, to nie wyjaśnił czy to orzeczenie jest ostateczne czy też zostało przez skarżącego zaskarżone. Okoliczności tej nie można ustalić w oparciu o kopie akt administracyjnych, w których brak jest odpowiedniej adnotacji, nie ma jej też w aktach osobowych.
Wskazane naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie Sąd uznała za niezasadne argumenty skargi odnoszące się do nieumyślnego charakteru przestępstwa i jego okoliczności.
Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy zaskarżył powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnym zastosowaniu treści przepisu art.41 ust.2 pkt 2 ustawy o Policji oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez obrazę art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,polegającą na wydaniu wyroku z uwagi na stwierdzone naruszenia proceduralne, przy braku przesłanki "istotnego wpływu tego naruszenia na bieg sprawy".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że w części uzasadnienia, Sąd I instancji podkreślając że zwolnienie ze służby we wskazanym trybie ma charakter uznaniowy, wskazał i ocenił okoliczności związane z przebiegiem służby S. L., które organy Policji uznały za argumenty przemawiające przeciwko jego pozostawaniu w służbie. Okoliczności związane z prowadzeniem przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego w innej sprawie i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, Sąd uznał za nieudowodnione. Pełnomocnik wskazał, że granice uznania administracyjnego wyznaczają przepisy art.41 ust.2 Ustawy o Policji. W rozpoznanej sprawie zaistniała przesłanka skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, inne niż umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Przełożony działając w ramach uznania dysponuje pewną sferą swobody przy ocenie okoliczności sprawy. Okoliczności wskazane przez Sąd jako istotne dla takiej oceny były rozważone i ocenione.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy wynika, że wziął on pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta i jego opinię służbową, wyniki pracy i wyróżnienia. Duży wpływ na rozstrzygnięcie miało wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby z uwagi na przekroczenie uprawnień i dano temu wyraz w decyzji, wskazując że przeciwko skarżącemu toczy się przed Sądem Rejonowym postępowanie karne. Wskazano także, że kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby nie wykonano wyłącznie z uwagi na fakt zwolnienia ze służby zaskarżona decyzją.
Ponadto organ przeprowadził w ramach uznania administracyjnego postępowanie wyjaśniające, ustalając okoliczności związane z oceną dotychczasowej pracy policjanta i negatywnym społecznym odbiorem ewentualnego pozostawienia w służbie. Wobec negatywnej oceny policjanta przez przełożonych z uwagi na postępowanie przeciwko niemu prowadzone i dbałość o wizerunek Policji w społeczeństwie, nie można było wydać innej decyzji. Zarzut naruszenia przez Sąd powołanego przepisu art. 41 ust.2 pow. ustawy opiera się na błędnej interpretacji faktu skazania policjanta prawomocnym wyrokiem i wskazania jako zasadniczych, kwestii ocennych, pozostające w dyspozycji organu wydającego decyzję o zwolnieniu. Ocena Sądu mija się z rzeczywistymi ustaleniami w sprawie i zawiera błędną ocenę, że organ kierował się przede wszystkim tym iż pozostawienie policjanta w służbie będzie negatywnie oceniane przez społeczeństwo. Sąd nie wykazał ani naruszenia procedury ani tego, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. L. wnosił o jej oddalenie i uznając ustalenia Sądu za zasadne polemizował z oceną kompetencji organu działającego w ramach uznania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, działanie takie wymaga rozważenia wszelkich okoliczności faktycznych i ustosunkowania się do nich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W istocie nie ma wątpliwości co do tego, że decyzje podejmowane na podstawie art. 41 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2000 r.,Nr 7,poz.58 ze zm.)należą do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Rzeczą Sądu nie jest kontrola samego "uznania" ale ocena czy istotnie taki charakter miały kompetencje organu i czy nie przekroczył on granic uznania. Słusznie wywodzi Sąd I instancji że podejmowanie decyzji w ramach uznania administracyjnego wymaga wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zarzuty Sądu w tym zakresie nie znajdują jednak potwierdzenia w materiale sprawy.
Nie można bowiem uznać, że organy Policji pominęły i to całkowicie poczynienie ustaleń w zakresie dotychczasowego przebiegu służby i oparły się głównie na argumencie iż pozostawanie w służbie karanego policjanta będzie negatywnie odbierane przez społeczeństwo i narusza dobre imię Policji. Nie był to argument podstawowy a sugestie Sądu o potrzebie badań (specjalistycznych, socjologicznych ?) czy negatywny odbiór sytuacji pozostawienia w służbie karanego policjanta rzeczywiście zaistniał i w jakim rozmiarze mogą budzić zdumienie w sytuacji, gdy wystarczy w tej mierze ocena oparta na doświadczeniu życiowym oraz nagłaśnianych w prasie i w innych mediach wypowiedzi przedstawicieli społeczeństwa na temat zagrożeń bezpieczeństwa, spokoju i porządku oraz pracy Policji. Ma rację pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną gdy stwierdza, że podstawową przesłanką zwolnienia ze służby w powołanym trybie jest fakt skazania prawomocnym wyrokiem.
Fakt taki zaistniał a dodatkowe powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na orzeczenie sądu dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, którego niewykonano jedynie dlatego że toczy się przed Sądem Rejonowym kolejna sprawa przeciwko zwalnianemu policjantowi, związana z nadużyciem uprawnień, nie pozwalało na uznanie że granice uznania zostały w tej sprawie przekroczone (zawsze istnieje możliwość żądania uzupełnienia akt sprawy). Ponadto w uzasadnieniu wskazano, ze organ I instancji dokonał oceny przebiegu służby policjanta, jego opinię służbową, wyniki i wyróżnienia. Jest to ocena ogólna ale w kontekście całokształtu sprawy: skazania prawomocnym wyrokiem oraz kolejnego postępowania karnego, związanego z powoływanym orzeczeniem dyscyplinarnym (faktu tego S. L. nie kwestionował ani w skardze ani w odpowiedzi na skargę kasacyjną) dokonana i dopuszczalna.
Zbyt daleko idąca ocena granic uznania administracyjnego dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w kontekście przepisu art. 41 ust.2 pkt 2 pow. ustawy oraz istotności naruszenia przepisów procesowych (niewskazanych przez Sąd w odniesieniu do konkretnych naruszonych przepisów ale z ogólnym powołaniem się na niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności) uczyniła zasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej i potrzebę ponownego rozpoznania skargi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.