Wyrok NSA z 8 maja 2023 r., I OSK 907/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 499/21

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący
Sędzia NSA Marian Wolanin sprawozdawca
Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska

Sprawa

w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 30 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 499/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:

• prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w postaci art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948) poprzez bezzasadne przyjęcie, że P. S.A. nie nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, pomimo że w niniejszej sprawie realizowały się wszystkie podstawy do jej uwłaszczenia;
• przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej ppsa, poprzez niezastosowanie oraz art. 151 ppsa poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi, mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 75 § 1 ab initio kpa oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na ograniczeniu w postępowaniu administracyjnym zasady równej mocy środków dowodowych, mimo że takie ograniczenie jest nieuzasadnione, nie wynika wprost z przepisu ustawy, przerzuca na stronę odpowiedzialność za ewentualne błędy organu administracji państwowej, a przez wprowadzenie takiego wymogu ex post - faktycznie pozbawia stronę rzeczywistej ochrony jej praw majątkowych, przy jednoczesnym przerzuceniu obowiązków dowodowych na stronę: gdyby Sąd I instancji dostrzegł powyższe uchybienie, zaskarżone rozstrzygnięcie mogłoby być inne, tj. skarga mogłaby zostać uwzględniona; w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez niezastosowanie oraz art. 151 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi, pomimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 61 § 1-2 kpa poprze brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości i jej uwłaszczenie w oparciu o art. 37a ust. 1-2 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", pomimo że organ ustalił w niniejszej sprawie okoliczności wypełniające ww. podstawę wywłaszczenia i uwłaszczenia gruntów, będących elementem infrastruktury kolejowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej.

Również zarzut kasacyjny naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie zasługiwał na uwzględnienie ze względu na jego błędne sformułowanie.

Powołany w skardze kasacyjnej art. 174 pkt 1 ppsa, jako podstawa sformułowania zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ze skargi kasacyjnej nie wynika jednak, w czym przejawia się błędna wykładnia zarzuconego w niej naruszenia art. 34 ust. 1 i jakie brzmienie powinna przybrać prawidłowa jego wykładnia. Nie wykazano również, na czym polegało nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu. Skupiono się natomiast na wykazywaniu jedynie oparcia wydanych w sprawie rozstrzygnięć na ustaleniach dokonanych na podstawie niewystarczającej dokumentacji, kwestionując w ten sposób prawidłowość ustaleń faktycznych, któremu to zarzutowi nie dano wyrazu, poprzez jego sformułowanie w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w art. 174 ppsa.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena dopuszczalności zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", nie ma więc żadnego znaczenia w sprawie zarzut kasacyjny dotyczący nieuwzględnienia przez Sąd I instancji i organy administracji art. 61 § 1-2 kpa poprzez brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości i jej uwłaszczenie w oparciu o art. 37a ust. 1-2 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", skoro postępowanie administracyjne poddane kontroli tego Sądu nie było prowadzone na podstawie tych przepisów prawa.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.