Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 1998/07 oddalił skargę Miasta Dąbrowa Górnicza na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujące okoliczności faktyczne i ocenę prawną:
Prezydent Miasta Dąbrowy Górniczej decyzją z dnia [...] maja 1979 r., na podstawie art. 3 ust.4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz.14 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1969 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz.59 ze zm.) orzekł o przymusowym wykupie nieruchomości o powierzchni 1,0533 ha oznaczonej jako działka nr [...], położonej w Dąbrowie Górniczej – [...], stanowiącej własność B. N. Wojewoda Katowicki decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 r. nr [...], uchylił jako nieważną, na podstawie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzję Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej [...] maja 1979 r. Wojewoda stwierdził, że decyzja o przymusowym wykupie nieruchomości została podjęta z naruszeniem prawa. Wskazał, że w świetle art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. nieruchomości rolne mogą być przymusowo wykupione jeżeli gospodarstwo rolne, w którego skład wchodzą, wykazuje niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, według kryteriów określonych w §1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz.58). Lustrację gospodarstwa mającą na celu ustalenie, czy nieruchomość wnioskodawczyni spełnia wskazane wyżej kryteria, przeprowadzono jednak wbrew zasadom określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r., tj. w niepełnym składzie zespołu specjalistów oraz bez udziału czynnika społecznego i zainteresowanej strony. Wadliwość ta uzasadnia wyeliminowanie decyzji o przymusowym wykupie z obrotu prawnego.
W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego Wojewoda Katowicki decyzją z dnia [...] listopada 1981 r. nr [...] uchylił wyżej opisaną decyzję własną z dnia [...] sierpnia 1981 r.
Od decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] listopada 1981 r. B. N. złożyła odwołanie, które pozostawało nierozpoznane, gdy decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] Wojewoda Katowicki odmówił - na wniosek B. N. - stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza z dnia [...] maja 1979 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt IV SA 3526/02 uchylił wskazane wyżej decyzje stwierdzając niedopuszczalność prowadzenia nowego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 r. w sytuacji, w której niezakończone zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Odwołanie B. N. od decyzji z dnia [...] listopada 1981 r. nie zostało bowiem dotąd rozpoznane. Jednocześnie wyrokiem z tej samej daty sygn. akt IV SAB 211/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania wniesionego przez B. N. od decyzji z dnia [...] listopada 1981 r.
Po rozpatrzeniu odwołania B. N. od decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] listopada 1981 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. (powinno być: "z dnia [...] listopada 1981 r.") i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne.
Wnioskiem z [...] sierpnia 2006 r. Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. powołując się na fakt, iż rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest wadliwe z procesowego punktu widzenia, albowiem jej przedmiotem winno być nie uchylenie decyzji o przymusowym wykupie a stwierdzenie jej nieważności, a także ze względu na trwałą niewykonalność decyzji z [...] sierpnia 1981 r. wynikającą z wielokrotnego zadysponowania własnością przedmiotowej nieruchomości w przeszłości.
O stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. wnieśli także pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. M. B., A. G., J. J., A. K., H. N. i J. T. jako aktualni właściciele działek powstałych w wyniku podziału przejętej nieruchomości. Wnioskodawcy podnieśli, iż od dnia wydania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylającej decyzję z dnia [...] listopada 1981 r. kwestionowana decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. jest trwale niewykonalna. Od czasu wydania decyzji z dnia [...] listopada 1981 r. zaszły bowiem nieodwracalne skutki prawne (udział nieruchomości w wymianie i scaleniu gruntów, wielokrotny obrót nieruchomością itp.). Pozostawienie decyzji z dnia [...] sierpnia 1981r. w obrocie prawnym uniemożliwia uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. W ocenie organu, stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 r. ww. decyzją Wojewody Katowickiego było zasadne z tej racji, że decyzja o przymusowym wykupie nieruchomości (z dnia [...] maja 1979 r.) została wydana z rażącym naruszeniem § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. Zgodnie z tym przepisem właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej powołuje zespół w składzie trzech specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji, który przeprowadza lustrację przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. O terminie przeprowadzenia lustracji powinien być zawiadomiony właściciel gospodarstwa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, iż protokół z przeprowadzenia lustracji przedmiotowego gospodarstwa z dnia [...] lipca 1978 r. sporządzony został przez zespół specjalistów składający się jedynie z dwóch osób, bez udziału członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. Tak sporządzony protokół stanowił podstawę do wydania przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości, co przesądza o wadliwości tej decyzji.
Organ wskazał również, iż wprawdzie trafny jest zarzut nieprawidłowego sformułowania sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r., albowiem organ winien był orzec nie o "uchyleniu" a o "stwierdzeniu nieważności" decyzji z dnia [...] maja 1979 r. niemniej nie jest to naruszenie o charakterze istotnym. Wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt IV SA 3526/02 orzekając w tej sprawie wyraził ocenę, iż mimo nieprawidłowego sformułowania sens rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest oczywisty.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek Miasta Dąbrowa Górnicza, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. W uzasadnieniu Minister podtrzymał swoje stanowisko wskazując ponadto, iż jeśli chodzi o zarzut niewykonalności decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. to przez decyzję trwale niewykonalną należy uznać decyzję, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w rozstrzygnięciu decyzji praw, jak również trwale pozbawiony możliwości wykonywania określonych w niej obowiązków. Decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] maja 1979 r. przywróciła prawo własności pierwotnej właścicielki do przejętych nieruchomości. Wykonywanie przez właścicielkę prawa własności nie było w żaden sposób ograniczone, gdyż przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. przejęta nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a więc istniała możliwość zwrotu nieruchomości jej właścicielce. Wydzierżawienie nieruchomości osobom trzecim nie może stanowić o trwałym pozbawieniu możliwości czynienia przez pierwotną właścicielkę użytku z prawa własności przywróconego jej na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. Decyzja Wojewody Katowickiego nie posiadała zatem cech decyzji niewykonalnej.
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007r. wniósł Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez podjęcie rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. w sytuacji, w której decyzja ta jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa,
- art. 7 i 77 § 1 w związku z art. 140 i 127 § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy objętej wnioskiem o ponowne jej rozpatrzenie wniesionym od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2007 r.,
- art.107 § 3 kpa w związku z art. 140 i art.127 § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nie zawierające odniesienia się przez organ do zarzutów i argumentacji skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
- prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz § 2 ust. 2 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. przez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak również w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., że opinia, o której mowa w art. 2 ust. 5 rozporządzenia miała charakter wiążący dla organu podejmującego decyzję o wykupie gospodarstwa, a tym samym przez przyjęcie, że wadliwości proceduralne zaistniałe przy sporządzaniu tej opinii traktować należy jako rażące naruszenie prawa, w związku z czym decyzja podjęta m.in. na podstawie tej opinii obarczona jest wadliwością, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że opinia zespołu specjalistów, o której mowa w rozporządzeniu, nie była sporządzana w ramach postępowania administracyjnego kończącego się decyzją o zatwierdzeniu licytacji i przejściu własności gospodarstwa. Stanowiła jedynie podstawę do przedstawienia przez właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej wniosku o zaliczenie gospodarstwa do kategorii gospodarstw wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. Opinia ta nie miała wiążącego charakteru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1998/07 oddalił skargę wniesioną przez Miasto Dąbrowa Górnicza na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Przystępując do oceny prawnej rozpoznawanej sprawy Sąd w pierwszej kolejności wskazał na związek zachodzący pomiędzy trzema postępowaniami administracyjnymi o różnym charakterze:
- postępowaniem zwyczajnym zakończonym decyzją z dnia [...] maja 1979 r. o przymusowym wykupie nieruchomości,
- pierwszym postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej zakończonym decyzją Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] maja 1979 r.,
- drugim postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej zakończonym zaskarżoną obecnie decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r.
Jak podkreślił Sąd, przedmiotem ostatniego postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją nie była ocena tego, czy decyzja z dnia [...] maja 1979 r. jest obciążona wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, to bowiem oceniono w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 r., ale czy wadą taką jest obciążona decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] maja 1979 r. Różnica przedmiotów obu przeprowadzonych w sprawie postępowań nadzwyczajnych jest zatem istotna.
Skarżący twierdzi, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. zawiera wadę polegającą na tym, iż organ błędnie zakwalifikował uchybienia związane ze sporządzeniem opinii zespołu specjalistów, o której mowa w § 2 ust. 5 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r., jako rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r. o przymusowym wykupie nieruchomości. Jednak, jak podkreślił Sąd, mając na uwadze brzmienie art. 156 § 1 kpa, żądanie skarżącego miałoby szansę powodzenia tylko w razie wykazania, iż to decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. sama rażąco narusza prawo, poprzez wydanie jej w sytuacji oczywistego braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 r. Taki przypadek jednak w ocenie Sądu nie wystąpił. Sąd podkreślił, iż tak w orzecznictwie jak i w doktrynie prawa administracyjnego przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie oczywiste, polegające na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. O ile zatem uznanie w postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 r., iż decyzja z dnia [...] maja 1979 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa wymagało przyjęcia, że treść tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z jasno brzmiącymi przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r., o tyle uznanie w późniejszym postępowaniu nadzwyczajnym, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymagałoby przyjęcia, iż organ zastosował ten przepis w sytuacji braku jakichkolwiek przesłanek do uznania, że decyzja z dnia [...] maja 1979 r. jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Chodziłoby więc o sytuację, w której organ orzekający w dniu [...] sierpnia 1981 r. stwierdziłby na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważność decyzji z dnia [...] maja 1979 r. w związku z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia z 1968 r., podczas gdy w istocie do żadnego uchybienia tych przepisów by nie doszło, ewentualnie gdyby uchybienie decyzji było w oczywisty sposób błahe (błąd literowy, interpunkcyjny, itd.). Zarzutu takiego nie sposób jednak postawić decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 26 marca 1968 r. po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej zobowiązany był do powołania zespołu w składzie 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw, wykazujących niski poziom produkcji. Zgodnie z rozporządzeniem lustrację tę zespół przeprowadzał przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. O terminie przeprowadzenia lustracji należało zawiadomić zainteresowanych właścicieli gospodarstw. Z protokołu z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa z dnia [...] lipca 1978 r. wynika natomiast, iż zespół specjalistów złożony był wyłącznie z dwóch osób. W tej sytuacji stwierdzenie uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r., że lustrację gospodarstwa przeprowadzono wbrew zasadom określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia, tj. w niepełnym składzie zespołu specjalistów oraz bez udziału czynnika społecznego i zainteresowanej strony, jest zgodne z rzeczywistym stanem.
Skoro zatem naruszenie przepisów prawa, na które wskazał Wojewoda Katowicki w decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r., rzeczywiście istniało (i dotyczyło kwestii, której nie można zakwalifikować jako oczywiście błahą), to w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż organ ten dopuścił się rażącego naruszenia art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzając nieważność decyzji o przejęciu gospodarstwa przez państwo. Nie daje do tego podstawy rozumowanie skarżącego, który nie neguje, iż przy wykupie nieruchomości istotnie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia, niemniej uważa, że nie były to uchybienia uzasadniające wniosek, że decyzja o wykupie naruszyła prawo w sposób rażący. Tak daleko idąca ocena, tj. odnosząca się do wagi naruszenia prawa w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] maja 1979 r. nie mogła być jednak dokonywana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który za przedmiot badania pod kątem art.156 § 1 k.p.a. miał decyzję z dnia [...] sierpnia 1981 r. Nawet hipotetyczne uznanie, iż organ orzekający decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 r. dokonał wadliwej oceny uchybienia (czego Sąd w najmniejszym stopniu nie przesądza), nie mogłoby prowadzić do wniosku, iż ocena ta zapadła z rażącym naruszeniem art.156 § 1 k.p.a. Ocena, czy decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. trafnie kwalifikowała uchybienia decyzji z [...] maja 1979 r. mogła być oceniana wyłącznie w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. W toku kontroli instancyjnej organ odwoławczy zobowiązany byłby bowiem do dokonania ponownej wnikliwej oceny tego, czy decyzja z dnia [...] maja 1979 r. jest obarczona rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało daleko węższy zakres.
Jednocześnie Sąd wskazał, że mimo nieścisłego sformułowania sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r. ("uchylam jako nieważną", podczas gdy organ winien był stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] maja 1979 r.), uchybienie to nie przesądza o wadliwości decyzji. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2004 r., nie budzi wątpliwości, iż decyzja ta wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] maja 1979 r. z uwagi na wadę wymienioną w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uznał także, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia, że decyzję z dnia [...] sierpnia 1981 r. obciąża kwalifikowana wada prawna w postaci niewykonalności orzeczenia, tj. wada wymieniona w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Niewykonalność musiałaby bowiem zaistnieć już w dniu wydania decyzji, tj. w dniu [...] sierpnia 1981 r. i mieć charakter trwały. Z tego powodu należy wykluczyć, by źródłem niewykonalności mógł być powoływany przez strony postępowania obrót nieruchomością mający miejsce już po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1998/07 wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza, zastępowany przez radcę prawnego.
Wyrok zaskarżono w całości opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie w zakresie oceny, czy decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. nr [...], mocą której organ ten "uchylił jako nieważną" decyzję Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r. nr [...], orzekającą o przymusowym wykupie nieruchomości stanowiącej byłą własność B. N., była dotknięta kwalifikowaną wadliwością materialnoprawną w postaci rażącego naruszenia prawa, podczas gdy dokonanie takiej oceny było niezbędne dla oceny zgodności z prawem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...];
- art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r., od dokonania której uzależniona była prawna ocena "uchylającej (ją) jako nieważną" decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. nr [...], a w dalszej konsekwencji - ocena legalności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], jak również ocena legalności utrzymanej w mocy tą decyzją wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...] - a tym samym polegające na zaniechaniu rozważenia konieczności zastosowania przewidzianych ustawą środków mających na celu usunięcie naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczyła skarga, podczas gdy ich zastosowanie było w ocenie skarżącego niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, że nie sposób zgodzić się z przyjętym przez Sąd I instancji założeniem, że przedmiotem badania w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania sądowego mogła być wyłącznie kwestia, czy kwalifikowaną wadliwością materialnoprawną uzasadniającą stwierdzenie nieważności, obciążona jest decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981r., jako że tylko ona stanowiła przedmiot postępowania administracyjnego (nadzorczego) zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r., natomiast nie może stanowić przedmiotu analizy związek zachodzący pomiędzy decyzją Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981r. oraz decyzją Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r., której nieważność stwierdził wojewoda. Jeśli wziąć pod uwagę, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007r. powołując się na okoliczność, iż decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. mimo istnienia przedstawionych i uzasadnionych w skardze podstaw do wydania takiego orzeczenia, które to podstawy siłą rzeczy musiały się odnosić (nawiązywać) do decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979r., to pominięcie przez Sąd zagadnienia istnienia i charakteru wadliwości istniejącej w tej ostatniej decyzji (a zwłaszcza wadliwości związanej z trybem jej wydawania) musi oznaczać niezasadne ograniczenie zakresu rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ściślej zaś - rozpoznanie jej w takim tylko zakresie, w jakim rozpoznał ją w postępowaniu administracyjnym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Takie założenie w istocie czyni niemożliwym dokonanie pełnej oceny prawnej sprawy, której dotyczyła zaskarżona decyzja, a skoro tak to WSA, na podstawie art. 135 P.p.s.a., winien rozważyć wzmiankowany wyżej problem charakteru i rodzaju wadliwości, którą dotknięta była decyzja "wyjściowa", tj. decyzja Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r., ponieważ tylko wówczas można by w sposób nie pozostawiający wątpliwości stwierdzić, czy zaistniałe w związku z jej wydaniem uchybienia proceduralne można było zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa". Dopiero w konsekwencji takiego ustalenia stosownej ocenie prawnej podlegałaby decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r., przy czym dokonując tej oceny po uprzednim stwierdzeniu, że uchybienia proceduralne, jakie zaistniały przy orzekaniu o przymusowym wykupie nieruchomości przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej decyzją z dnia [...] maja 1979 r. nie były na tyle doniosłe, by kwalifikować je w kategorii "rażącego naruszenia prawa" należałoby wywieść, iż to właśnie decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności, skoro sama stwierdzała nieważność innej decyzji mimo braku podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Tym samym zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r. (a także poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2007 r.) winna zostać uznana za naruszającą prawo w stopniu rażącym, skoro organ odmówił w niej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981r., mimo istnienia podstaw do podjęcia tej właśnie treści orzeczenia. Obrona odmiennego poglądu aniżeli zaprezentowany powyżej, a zatem stanowiska zakładającego, że decyzja Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. zawierała w swej treści rozstrzygnięcie w pełni zgodne z prawem, również nie jest możliwa bez dokonania oceny decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r. w kontekście jej wydania z rażącym naruszeniem prawa.
Na marginesie opisanych wyżej rozważań pełnomocnik skarżącego organu wskazał na swego rodzaju niekonsekwencję w zakresie wywodów prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z jednej bowiem strony kategorycznie stwierdzono, że "Sąd w najmniejszym stopniu nie przesądza" oceny uchybienia przy wydawaniu przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości z dnia [...] maja 1979 roku, z drugiej natomiast, co najmniej pośrednio, ocenę taką zdaje się formułować w tym fragmencie uzasadnienia, w którym podkreśla, że "... Z protokołu z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa z dnia [...] lipca 1978 roku wynika (...) iż zespół specjalistów złożony był wyłącznie z dwóch osób. W tej sytuacji stwierdzenie uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 roku, iż lustrację gospodarstwa przeprowadzono wbrew zasadom określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia, tj. w niepełnym składzie zespołu specjalistów oraz bez udziału czynnika społecznego, jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Skoro zatem naruszenie przepisów prawa, na które powołał się organ orzekający decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 roku, rzeczywiście istniało (i dotyczyło kwestii, której nie można zakwalifikować jako oczywiście błahą), to w ocenie Sądu brak podstaw do stwierdzenia, iż organ mógł dopuścić się rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Pomijając wskazaną "sprzeczność pomiędzy dwoma przytoczonymi powyżej fragmentami uzasadnienia skarżonego wyroku" autor skargi kasacyjnej zauważa, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa (w tej części wskazanej normy prawnej, która stanowi o "rażącym naruszenia prawa") nigdy nie może być ustalenie, że stwierdzone uchybienie przepisom prawa nie jest uchybieniem "oczywiście błahym", lecz wymaga jednoznacznej jego kwalifikacji jako naruszenia prawa w stopniu "rażącym".
W związku z tym nawet gdyby przyjąć, że zaprezentowany powyżej wywód Sądu stanowi ocenę charakteru naruszeń prawa zaistniałych przy wydawaniu decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] maja 1979 r., to i tak ze sformułowaną przez Sąd konkluzją (a tym bardziej z jej przesłankami) zgodzić się nie można. Trudno również uznać przytoczoną argumentację za dostatecznie odnoszącą się do podniesionych w skardze (a zwłaszcza w jej uzasadnieniu) przez skarżącego uwag w kwestii "przedprocesowego" charakteru opinii zespołu specjalistów, o którym mowa w przepisach cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa oraz jej - formalnie - niewiążącego charakteru dla organu orzekającego w formie decyzji o przymusowym wykupie gospodarstwa rolnego, które wzmacniały przedstawioną w skardze tezę, iż zaistniałe przy powoływaniu owego zespołu specjalistów naruszenie prawa nie miało charakteru "rażącego".
Skarżący kasacyjnie nie podziela również stanowiska Sądu I instancji, jakoby ocena prawna charakteru wskazanego uchybienia była możliwa wyłącznie w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym wniesieniem odwołania od decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. Wyłączenie możliwości weryfikacji tego zagadnienia w postępowaniu nadzwyczajnym nie znajduje żadnego oparcia w przepisach kpa. Ponadto Sąd I instancji zobowiązany był odnieść się do kwestii dotyczącej charakteru uchybień związanych z wydawaniem decyzji z dnia [...] maja 1979 r. przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej. Nieskorzystanie przez Sąd z art. 135 P.p.s.a., mimo istnienia takiej konieczności, oznacza naruszenie tego przepisu.
W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, Sąd naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie stosując tego przepisu do oceny prawnej decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. Zdeterminowało to wadliwą ocenę prawną decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi będącej przedmiotem skargi do Sądu I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. N. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Zakwestionowała również legitymację Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza do wniesienia w przedmiotowej sprawie skargi w imieniu Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wobec stwierdzenia oczywistej omyłki w komparycji zaskarżonego wyroku polegającej na wpisaniu jako strony skarżącej "Miasta Dąbrowa Górnicza" zamiast "Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza", Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a., dokonał z urzędu sprostowania zaskarżonego wyroku jak w pkt. 1 sentencji niniejszego wyroku.
Rozpoznając zaś istotę sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, ponieważ podniesione w niej zarzuty są chybione.
W skardze kasacyjnej wskazano na podstawę kasacji określoną w art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy i w ramach tej podstawy kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 135 P.p.s.a. Wskazać należy, że przepis art. 156 § 1 k.p.a., mimo ulokowania w akcie z założenia proceduralnym, posiada charakter normy materialnej; określa bowiem materialne przesłanki nieważności decyzji administracyjnej, a więc takiego stanu decyzji, który z mocy prawa delegalizuje ten akt. Prawidłowo zatem skonstruowana podstawa skargi kasacyjnej powinna umiejscawiać zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. w płaszczyźnie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. jako zarzut naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. może natomiast polegać na błędnej wykładni normy albo jej niewłaściwym zastosowaniu.
Z treści podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, a także jego uzasadnienia można wnioskować, że skarżący zarzuca Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 2 kpa.
Nieprecyzyjność sformułowania podstawy kasacyjnej w takiej postaci, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie stanowi wady konstrukcyjnej wniesionego środka odwoławczego na tyle, że nie jest możliwe jego merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W pierwszej kolejności podlega rozpoznaniu zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 135 P.p.s.a., który ewidentnie odnosi się do podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z regułą, iż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości zastosowania prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego.
Zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. jest chybiony.
Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny orzekający w pierwszej instancji ma obowiązek rozpoznać sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i dokonać rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" równocześnie oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem sądowej kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z powyższym uregulowaniem pozostaje w związku art. 135 P.p.s.a., który określa zakres orzekania sądu i stanowi, iż w przypadku gdy jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd może więc objąć swoim rozstrzygnięciem inne akty lub czynności podjęte w granicach danej sprawy. Z istoty tego uregulowania wynika jednak, że może ono mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy skarga zostanie uwzględniona na podstawie art. 145-148 P.p.s.a.; nie ma natomiast zastosowania w przypadku, gdy Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy (por. wyroki NSA: z dnia 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 91/06, Lex nr 289087, z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I GSK 3177/05, Lex nr 276695, z dnia 31 października 2006 r. sygn. akt II FSK 1206/05, Lex nr 196785, z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 384/06, Lex nr 322815).
Zawarta w art. 135 dyspozycja mogłaby zatem znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził naruszenie prawa zaskarżoną decyzją. W takiej sytuacji z mocy art. 135 P.p.s.a. byłby zobligowany do objęcia kontrolą również orzeczeń wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach przedmiotowej sprawy. Przepis art. 135 P.p.s.a. nie może zatem dotyczyć zaskarżonego wyroku, który skargę oddalił.
Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. jest chybiony.
Przechodząc do oceny podstawy kasacji odnoszącej się do prawa materialnego za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie ocenił zastosowanie tego przepisu przez organ administracji w zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim Sąd ten prawidłowo określił przedmiot kontroli dokonanej zaskarżoną decyzją wydaną w trybie nadzoru przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślając, że kontrola ta dotyczy decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r., która wyeliminowała z obrotu prawnego z powodu nieważności decyzję o przymusowym wykupie nieruchomości z dnia [...] maja 1979 r.
Prawidłowo przyjął Sąd, że w sytuacji takiej nie można badać zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym w identyczny sposób, jak to ma miejsce w przypadku kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym. Tryb, w którym wydano zaskarżoną decyzję, determinuje bowiem zakres jej sądowej kontroli. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność innego orzeczenia nie może polegać na prostej weryfikacji oceny dokonanej przez organ w tamtym pierwszym postępowaniu nadzorczym. Przedmiotem kontroli pod względem przesłanek nieważności nie jest bowiem ponownie decyzja, która była przedmiotem kontroli w pierwszym postępowaniu nadzorczym, ale decyzja wydana w wyniku tej kontroli oraz jej ewentualne kwalifikowane wady skutkujące nieważnością. Gdy chodzi o wadę rażącego naruszenia prawa, zbadaniu podlegało w pierwszej kolejności, czy zakwestionowana decyzja nadzorcza rażąco narusza normę wyrażoną w art. 156 § 1pkt 2 k.p.a., przy czym za rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznać należy sytuację, gdy przy braku jakiegokolwiek naruszenia prawa stwierdzono nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., albo gdy stwierdzenie nieważności decyzji nastąpiło w sytuacji stwierdzenia "zwykłego", niekwalifikowanego naruszenia prawa.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nadzorczej Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. z powodu braku stwierdzenia wady mogącej skutkować nieważnością tej decyzji w myśl art. 156 § 1 k.p.a.
Zgodność z prawem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sąd I instancji kontrolował prawidłowo przyjmując że kryterium oceny, jakiej winien dokonać ten organ, jest zgodność rozstrzygnięcia zawartego w badanej w trybie nadzoru decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. z art. 156 § 1 k.p.a. W tym zakresie Sąd trafnie przyjął, że uwzględnienie żądania wnioskodawców mogłoby nastąpić tylko w razie wykazania, iż to decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. rażąco narusza prawo poprzez wydanie jej w sytuacji oczywistego braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 r. wydanej w postępowaniu zwykłym.
W postępowaniu, które za przedmiot badania pod kątem art. 156 § 1 k.p.a. miało decyzję z dnia [...] sierpnia 1981 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie mógł dokonywać bezpośredniej oceny wad decyzji z dnia [...] maja 1979 r.
Sąd wojewódzki nie negował przy tym konieczności uwzględnienia związku, w płaszczyźnie oceny legalności, pomiędzy decyzją z dnia [...] maja 1979r., a kontrolowaną decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 r. dając temu wyraz w stwierdzeniu, że dla uznania, iż decyzja z dnia [...] maja 1979 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa niezbędne było stwierdzenie, że pozostaje ona w oczywistej sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r., natomiast uznanie, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1981 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa wymagałoby stwierdzenia, iż organ, który wydał tę decyzję, zastosował art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji braku jakichkolwiek przesłanek do uznania, że decyzja o przymusowym wykupie nieruchomości jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Analizując niekwestionowane okoliczności wydania decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości Sąd I instancji uznał, że takiego zarzutu nie można postawić decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 r.
Także i z tą oceną Sądu I instancji należy się zgodzić. W tym miejscu wypada przypomnieć, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) co oznacza, że może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób bezsporny dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie polegające na oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem a zastosowanym przepisem prawa obowiązującego w dniu wydania tego rozstrzygnięcia. Tymczasem zakwestionowanej decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] sierpnia 1981 r. nie można zarzucić rażącej sprzeczności z art. 156 § 1 k.p.a., gdyż organ zasadnie przyjął, że przymusowego wykupu nieruchomości dokonano wbrew zasadzie określonej w art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r., w którym jako kryterium wykupu wskazano stwierdzenie niskiego poziomu produkcji wskutek zaniedbania przez zespół trzech specjalistów przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa, nie mówiąc o tym, że ponadto o terminie przeprowadzenia lustracji gospodarstwa winien być zawiadomiony właściciel. Wobec niespornego faktu, że protokół lustracji stanowiący podstawę wydania decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości podpisały tylko dwie osoby, nie można mieć wątpliwości, iż do wydania tej decyzji doszło z rażącym naruszeniem art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z dnia 26 marca 1968 r. (którego nota bene w decyzji z dnia [...] maja 1979 r. w ogóle nie powołano).
W świetle powyższego należało uznać, że przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku ocena prawna w przedmiocie zastosowania art. 156 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. w zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest trafna. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie (w skardze kasacyjnej sformułowany jako "niezastosowanie").
Wobec tego, że podstawy kasacyjne w niniejszej sprawie okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny poza oceną prawną pozostawił uwagi autora skargi kasacyjnej zawarte w jej uzasadnieniu co do niekonsekwencji wywodu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, gdyż w tym zakresie nie został w skardze kasacyjnej zgłoszony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.