Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 234/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. F. na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Miejski Policji w Przemyślu rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2006 r. wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zmianami), zwolnił z dniem 22 września 2006 r. ze służby w Policji R. F. Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] września 2006 r.
Organ wskazał, że R. F. pełniąc służbę w sekcji ruchu drogowego Komendy Miejskiej Policji w Przemyślu został oskarżony o popełnienie czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. Następnie Sąd Rejonowy w Przemyślu Wydział II Karny wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt II [...], uznał R. F. winnym popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu i skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 3 lata oraz karę grzywny. Sąd Okręgowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji.
Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie wyjaśnił, że w sytuacji kiedy w stosunku do policjanta zostaje wydany prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, uprawniony organ na mocy art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, jest zobligowany do rozwiązania stosunku służbowego ze skazanym policjantem. Z tych przyczyn Komendant Miejski Policji w Przemyślu z chwilą otrzymania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 19 maja 2006 r. skazującego R. F. za popełnione przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, wypełnił nałożony w art. 41 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji obowiązek, wydając rozkaz personalny z dnia [...] września 2006 r. o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że w czasie wydawania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia policjanta się ze służby istniało orzeczenie
Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA stwierdzające niezdolność R. F. do służby w Policji wyjaśnił, że orzeczenie takie może stanowić podstawę do zwolnienia policjanta ze służby w Policji dopiero wówczas, gdy jest ono prawomocne i jest w posiadaniu organu Policji, natomiast w niniejszej sprawie wskazane orzeczenie uprawomocniło się w dniu 12 września 2006 r., lecz wykonanie mogło nastąpić dopiero po jego otrzymaniu przez Komendanta Miejskiego Policji w Przemyślu. Orzeczenie to wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji Rzeszowie w dniu 25 września 2006 r., następnie zostało przesłane do Komendy Miejskiej Policji w Przemyślu. Organ I instancji nie mógł zatem realizować treści orzeczenia przed uzyskaniem tego dokumentu w sensie fizycznym.
Na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2006 r. R. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się przyjęcia, że podstawą rozwiązania stosunku pracy nie jest orzeczenie Sądu lecz orzeczenie Komisji Lekarskiej co do stanu jego zdrowia.
Wyrokiem z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 234/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę R. F. na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2006 r. wskazał, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, honorując zasadę domniemania niewinności, nakłada jednocześnie na właściwego komendanta obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w sytuacji prawomocnego skazania wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżący został skazany właśnie za przestępstwo umyślne, w związku z czym obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby, co też uczynił Komendant Miejski Policji w Przemyślu, który rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wyrok skazujący funkcjonariusza, jako dowód w sprawie, dotarł do organu najpóźniej w dniu 22 września 2006r., natomiast orzeczenie o trwałej niezdolności do służby właściwej komisji lekarskiej wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie dopiero 25 września 2006 r., w związku z czym w dacie wydawania rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji orzeczenie komisji lekarskiej nie było w posiadaniu organów. Nie mogło więc stanowić podstawy zwolnienia, a tym samym odnieść oczekiwanego skutku w postępowaniu odwoławczym.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną złożył R. F., wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi przez przyjęcie, iż podstawą zwolnienia skarżącego jest przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji lub o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) przez przyjęcie, iż w stosunku do skarżącego podstawę zwolnienia stanowi pkt 4 powołanej ustawy, chociaż zastosowanie powinien mieć pkt 1 tego przepisu, bowiem orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 7 sierpnia 2006 r. skarżący uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd II instancji w Przemyślu w dniu 19 września 2006 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 231 k.k.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący w czasie trwania postępowania sądowego w dniu 23 maja 2006 r. wystąpił z raportem o skierowanie go na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Rzeszowie celem określenia jego stanu zdrowia. Orzeczeniem tejże Komisji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. orzeczono o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji. W związku z tym skarżący stoi na stanowisku, że orzeczenie to zostało wydane przed wydaniem orzeczenia przez Sąd II instancji w przedmiocie popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 231 k.k.
Autor skargi kasacyjnej przyznał, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie w dniu 25 września 2006 r., to jednak właśnie w dniu 19 września 2006 r., a więc w dniu wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w Przemyślu, skarżący złożył wniosek o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem 19 września 2006 r. w związku z nabyciem praw emerytalnych oraz orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej.
Skarżący uważa zatem, że na dzień 19 września 2006 r. Komendantowi Policji w Przemyślu znane było orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Rzeszowie, co do stanu jego zdrowia. Zdaniem skarżącego ta podstawa wyprzedzała podstawę zwolnienia skarżącego przyjętą przez Komendanta Miejskiego Policji w Przemyślu a następnie Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie.
Zdaniem skarżącego podkreślenia wymaga fakt, że w art. 41 ustawy o Policji ustawodawca określił szereg równorzędnych przesłanek uprawniających komendanta do zwolnienia policjanta. Są to przesłanki równorzędne, a zaistnienie którejkolwiek z nich obliguje komendanta do zwolnienia ze służby. Tak, więc zafunkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia o trwałej niezdolności do służby, a nie doręczenie tego orzeczenia komendantowi zobowiązuje do zwolnienia policjanta ze służby. Podobnie ma się sytuacja ze skazaniem prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Obowiązek zwolnienia ze służby obciąża komendanta nie z dniem doręczenia mu odpisu wyroku, ale z dniem skazania prawomocnym wyrokiem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, wniósł o jej oddalenie w całości, przychylając się do stanowiska Sądu pierwszej instancji i powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania.
Oznacza to, że zakres kontroli kasacyjnej określa autor skargi kasacyjnej poprzez wskazanie jakie przepisy prawa zostały naruszone przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 174 ustawy P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach 1) naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) oraz 2) naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w błędnej wykładni lub niewłaściwym jego zastosowaniu. Uchybienie normom postępowania może mieć taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego, z tym że należy dodatkowo wykazać, iż naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Konieczne jest także wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego powołał się na zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego to jest art. 41 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o Policji przez przyjęcie, iż w stosunku do skarżącego podstawę zwolnienia stanowi pkt 4 powołanej ustawy, chociaż zastosowanie, w jego ocenie, powinien mieć pkt 1 tego przepisu, ponieważ orzeczeniem komisji lekarskiej skarżący uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. W zależności bowiem od podstawy zwolnienia, wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dla policjanta będzie znacząco różny.
Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.
W przypadku tym więc dochodzi do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby. Unormowanie to nakłada na właściwego komendanta obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w sytuacji prawomocnego skazania wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne (honorując przy tym zasadę domniemania niewinności).
W przedmiotowej sprawie skarżący został skazany (prawomocnym wyrokiem) za przestępstwo umyślne, dlatego też obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji (decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Przemyślu z dnia [...] września 2006 r.).
Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że wyrok skazujący R. F., (będący dowodem w sprawie), dotarł do organu najpóźniej w dniu 22 września 2006r. Z kolei orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie w dniu 25 września 2006 r. To zaś oznacza, że w dacie wydawania rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji orzeczenie komisji lekarskiej nie było w posiadaniu organów. Nie mogło więc stanowić podstawy zwolnienia, a tym samym odnieść oczekiwanego skutku w postępowaniu odwoławczym.
Jednakże w omawianej sytuacji wydaje się uzasadnionym pogląd, że w przypadku zbiegu obligatoryjnych podstaw skutkujących zwolnieniem funkcjonariusza ze służby (w rozpoznawanym przypadku chodzi o art. 41 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o Policji) należy przyjąć za właściwą taką podstawę, która jako pierwsza wystąpiła w sprawie (popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego i skazanie prawomocnym wyrokiem) choćby następnie pojawiła się inna podstawa (orzeczenie o trwałej niezdolności do służby) skutkująca również obligatoryjnym zwolnieniem funkcjonariusza ze służby.
Skarga kasacyjna nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw więc nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.