Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 5.04.2007 r. sygn. akt II SO/Lu 51/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Wojewodzie Lubelskiemu grzywnę w kwocie 9909 zł za nieprzekazanie skargi P. W. z dnia 23.01.2006 r. na bezczynność tego organu, natomiast oddalił wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 15.10.2006 r. P. W. wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Wojewodzie Lubelskiemu za nieprzekazanie jego skargi na bezczynność tego organu z dnia 23.01.2006 r. i rozpoznanie sprawy na podstawie jej odpisu, a skargę tę Sąd przekazał Wojewodzie, który otrzymał ją 3.02.2006 r. i w dniu 22.02.2006 r. zwrócił się do P. W. o przekazanie w terminie sześciu miesięcy dokumentów niezbędnych do załatwienia jego sprawy – rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju – przedstawił dalej Sąd, stwierdzając, iż bezspornym jest, że skargę na bezczynność Wojewoda przekazał Sądowi dnia 10.11.2006 r. wraz z odpowiedzią na wniosek o ukaranie grzywną. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, po. 1270 ze zm.) skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią organ przekazuje w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, zaś niewykonanie tego obowiązku może skutkować wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy – kontynuował Sąd, dodając, że grzywna ta ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, mający na celu, oprócz dyscyplinowania, stanowić sankcję za naruszenie prawa strony do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej orzeczenia jest niewypełnienie obowiązku wskazanego w art. 55 § 2 ustawy, a w sprawie niniejszej skarga P. W. na bezczynność wpłynęła do Wojewody Lubelskiego dnia 3.02.2006 r., zaś przekazana została Sądowi wraz z aktami i odpowiedzią dnia 10.11.2006 r., zatem po upływie ośmiu miesięcy, co uzasadnia wymierzenie grzywny. Wysokość grzywny – wielokrotność podstawowej stawki wynikającej z art. 154 § 6 cytowanej ustawy – Sąd uzasadnił tym, że brak reakcji Wojewody nie był spowodowany koniecznością podjęcia nagłej czynności, ani uzasadniony biegiem sześciomiesięcznego terminu do nadesłania przez P. W. dokumentów, zaś jedyną okolicznością łagodzącą jest przesłanie skargi i akt wraz z odpowiedzią na wniosek o ukaranie. Przesłanie akt powoduje też, że wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi należy oddalić – konkludował Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł Wojewoda Lubelski, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania lub, po uchyleniu, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania sądowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny po przekazaniu odpisu skargi wraz z aktami sprawy (art. 55 § 1 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.);
- naruszenie przepisów postępowania sądowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak rozważenia całości okoliczności sprawy celem rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia grzywny, a w razie uznania jej za konieczną, celem ustalenia jej wysokości (art. 55 § 1 i art. 154 § 6 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skoro grzywna ma być środkiem dyscyplinującym, co wynika z art. 55 § 1 powołanej ustawy, to przekazanie skargi wraz z odpowiedzią nawet po upływie terminu powinno skutkować umorzeniem postępowania z wniosku o jej wymierzenie, a pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o dyscyplinująco – restrykcyjnym charakterze jest odosobniony. Natomiast jeśli nawet zgodzić się z tym poglądem Sądu, to wymierzenie grzywny powinno być poprzedzone dokładną analizą wszystkich okoliczności sprawy, także faktu czy opieszałość organu wyrządziła skarżącemu szkodę – kontynuowano, stwierdzając, że skarga na bezczynność została przesłana przez Sąd przy piśmie z dnia 2.02.2006 r. z adnotacją "mylnie nadesłana do tut. Sądu" – ta treść pisma spowodowała, że nadano jej bieg w ramach organu co nie zostało wzięte pod uwagę przez Sąd. Nadto podniesiono, że skarga na bezczynność była oczywiście bezzasadna, gdyż organ nie mógł działać, bowiem akta sprawy zostały przez organ II instancji przekazane w styczniu 2006 r., a tą okoliczność Sąd pominął przy ustalaniu wysokości grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, iż organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem zaskarżenia, ma obowiązek przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie uchybienia temu obowiązkowi Sąd, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, co wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a. Konstrukcja przepisu art. 55 §1 wskazuje wyraźnie, iż kwestia wymierzenia grzywny uzależniona jest od dokonania przez Sąd oceny okoliczności sprawy. Przepis ten, wbrew twierdzeniu Wojewody Lubelskiego, nie stanowi, iż niedopuszczalnym jest wymierzenie grzywny w razie gdyby organ pozostający w zwłoce dopełnił ciążącego na nim obowiązku przed rozpoznaniem przez Sąd wniosku strony. Jeżeli okoliczności sprawy przemawiają za tym, iż grzywna taka winna być wymierzona, to nie można stwierdzić, że spóźnione dokonanie wymaganej od organu czynności zwalnia go od odpowiedzialności za zawinioną zwłokę. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zauważył, iż instytucja grzywny wskazana w art. 55 § 1 ma dwojaki charakter, bowiem ma ona zarówno spowodować wykonanie przez organ ustawowego obowiązku, jak i zapobiegać podobnym zaniechaniem w przyszłości.
W przedmiotowej sprawie Wojewoda Lubelski otrzymał w dniu 3.02.2006 r. skargę na bezczynność tego organu, którą P. W. skierował bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Organ, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 2 p.p.s.a., winien był do dnia 6 marca 2006 r. (termin upływał bowiem w niedzielę 5 marca) przekazać ją Sądowi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Jednakże Wojewoda Lubelski nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, nadsyłając wskazane dokumenty dopiero w dniu 10.11.2006 r. po otrzymaniu wezwania do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Nie ulega zatem wątpliwości, iż nastąpiło uchybienie terminowi wskazanemu w art. 54 § 2 wskazanej ustawy. Nie ma tu znaczenia, iż organ podjął czynności w postępowaniu administracyjnym po przekazaniu mu skargi przez Sąd, bowiem – co podkreślił Sąd I instancji – postępowanie takie nie mogło wpłynąć zarówno na bieg wskazanego terminu jak i na wykonanie obowiązku ciążącego na organie. Nie usprawiedliwia również skarżącego błędne odczytanie pisma przewodniego Sądu, który przekazał tylko skargę skierowaną wprost do niego, choć art. 54 § 1 p.p.s.a. wymaga pośrednictwa organu.
Wobec powyższego nie można uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 55 § 1 cytowanej ustawy poprzez nieumorzenie postępowania z wniosku P. W. o wymierzenie Wojewodzie Lubelskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, organ ten dopuścił się bowiem bezsprzecznie uchybienia ustawowemu terminowi. Zasadnie zatem Sąd I instancji rozpoznał wniosek P. W. mimo, iż skarżący przekazał skargę wraz z aktami i odpowiedzią przed wydaniem orzeczenia w tym zakresie. Żądanie umorzenia tego postępowania nie znajduje uzasadnienia, bowiem nie można stwierdzić, że stało się ono bezprzedmiotowym z tego powodu, że organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku.
Nie można również zgodzić się z zarzutem, iż Sąd nie odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy. W postępowaniu z wniosku o wymierzenie grzywny ocenie podlegają okoliczności, które mają istotne znaczenie dla przesłanek wymierzenia grzywny i jej wysokości – usprawiedliwione przeszkody w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią, długość okresu spóźnienia. Wzięte one zostały pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który po wskazaniu ich, wyjaśnił jak one rzutowały na rozstrzygnięcie Sądu co do orzeczenia grzywny, jak i jej wysokości. Natomiast argumenty podniesione przez Wojewodę, a mające wskazywać na nierozważenie przez Sąd okoliczności istotnych w postępowaniu o wymierzenie grzywny – tj. bezzasadności skargi, zwrotu akt przez organ II instancji, czy niewyrządzenie szkody w postępowaniu, którego skarga na bezczynność dotyczy, mogłyby mieć znaczenie w sprawie ze skargi na bezczynność.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.