Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L.K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku w przedmiocie niewypłacania świadczenia rentowego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż postępowanie w przedmiocie odmowy skarżącemu prawa do świadczenia rentowego toczyło się przed sądami powszechnymi i zakończyło wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2005 r. Sąd I instancji podkreślił, że przedmiot niniejszego postępowania nie znajduje się w kognicji sądów administracyjnych, co wynika z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), który jako podstawę do orzekania w sprawach w przedmiocie decyzji ZUS z zakresu świadczeń rentowych stanowią przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Sąd podniósł, że decyzja ZUS z dnia 4 marca 2002 r. o cofnięciu prawa do renty podlegała kognicji sądu powszechnego i została przez ten sąd oceniona. Zdaniem Sądu oznaczało to konieczność odrzucenia wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł L.K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi z uwagi na brak kognicji sądu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż skarżący uważa, że prawo do renty przyznane zostało mu bezterminowo i niezasadnym było odebranie mu tego świadczenia. Ponadto zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie zachodzi bezczynność organu, z czego ma wynikać właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Za nieusprawiedliwiony uznać trzeba zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Sąd I instancji zasadnie bowiem odrzucił skargę L.K. jako niedopuszczalną z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Postępowanie w zakresie przyznania lub cofnięcia prawa do świadczenia rentowego regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, co wynika wprost z treści art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepisy te mają zastosowanie jedynie w postępowaniu przez sądami powszechnymi, zatem nie można w żaden sposób uznać, aby sądy administracyjne były władne orzekać w sprawach z tego zakresu.
Tym samym nie można przyjąć, że dopuszczalnym jest zaskarżanie do sądu administracyjnego ewentualnej bezczynności organów w tym zakresie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów w sprawach ze skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej ustawy. Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł co do wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu, za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, gdyż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. następuje to przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jest w tym przedmiocie sądem pierwszej instancji i któremu to sądowi pełnomocnik skarżącego winien złożyć stosowne oświadczenie.