Postanowienie NSA z 14 września 2006 r., I OSK 984/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 196/06 o odrzuceniu skargi P. S.A. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1599/03 postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2006 r. odrzucił skargę P. Spółka Akcyjna w [...] o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r. Sąd stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych przesłankach uzasadniających wznowienie postępowania. Z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynikało jasno, że przytoczona przez pełnomocnika P. S.A. podstawa wznowienia postępowania – art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – nie zachodzi. Autor skargi podnosił bowiem, iż na skutek naruszenia przepisów postępowania P. S.A. była pozbawiona możliwości działania, jednocześnie zaś wskazywał, że P. S.A. nie posiadała legitymacji procesowej w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r., ponieważ nie brała udziału w poprzedzającym je postępowaniu administracyjnym. W judykaturze przyjmuje się, że podstawą do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego mogą być jedynie przesłanki będące następstwem zdarzeń powstałych w postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym.

Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła Spółka Akcyjna P. w [...], reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego zmianę poprzez wznowienie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Skarżąca P. S.A. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem art. 6, art. 32, art. 33 § 1 i 2 oraz art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. P. S.A. stwierdziła, iż wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r. dotyczył jej interesu prawnego, mimo że nie była ona stroną ani uczestnikiem postępowania administracyjnego i nie mogła być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Autor skargi kasacyjnej podkreślił również, że P. S.A. nie miała zapewnionego czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, a przed wydaniem kolejnych decyzji nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszenia żądań. Powyższe wyczerpuje przesłanki wznowienia postępowania określone z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). P. S.A. "na skutek uchybień organów administracyjnych, bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, a następnie, na skutek uchybień sądu administracyjnego, została potraktowana jako strona, czyli ponownie pozbawiona była możliwości działania i nie miała legitymacji do występowania w postępowaniu sądowym.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "rozpoczął wzywanie P. S.A. na terminy rozpraw administracyjnych, czyniąc z niego, bez podstawy prawnej, stronę.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż zakres rozpoznania wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona obowiązana jest wskazać naruszone, jej zdaniem, przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania oraz uzasadnić na czym polegało ich naruszenie.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie w pełni określić podstaw kasacyjnych, z uwagi na fakt, iż argumentacja pełnomocnika strony jest wewnętrznie sprzeczna i zdaje się w dużej części dotyczyć nie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r., ale postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r., a więc niebędącego przedmiotem skargi kasacyjnej. Wskazują na to zarzuty dotyczące przyznania (bądź nieprzyznania) P. S.A. statusu strony w postępowaniu oraz zarzut braku pouczenia o zasadności ustanowienia pełnomocnika w stosunku do strony występującej bez profesjonalnej pomocy prawnej. Powyższe zarzuty nie mogą odnosić się do zaskarżonego postanowienia z dnia 10 kwietnia 2006 r., gdyż z uwagi na wniesienie przez P. S.A. skargi o wznowienie postępowania miała ona niewątpliwie status strony w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, a ponadto była reprezentowana przez pełnomocnika. Niezasadny jest więc zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia z dnia 10 kwietnia 2006 r. art. 32 i 33 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również niedopełnienie przez Sąd obowiązku wynikającego z art. 6 powołanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy podzielić stanowisko tego Sądu, że skarga P. S.A. o wznowienie postępowania, mimo wskazania formalnie prawidłowego artykułu z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może zostać uznana za opartą na ustawowej podstawie wznowienia, gdyż wskazanej w tym przepisie przesłance wznowienia postępowania przeczy argumentacja samego autora skargi. Z treści skargi nie można wywnioskować, czy strona zarzuca postępowaniu zakończonemu wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. niewłaściwe potraktowanie jej jako strony (uczestnika) postępowania sądowoadministracyjnego (o czym świadczyły wezwania na rozprawę), czy też, wręcz przeciwnie, niewłaściwe nie uznanie jej za stronę i pozbawienie możliwości ochrony swoich interesów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazując na pozbawienie P. S.A. możliwości działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, autor skargi o wznowienie postępowania stwierdza równocześnie, iż P. S.A. nie mogła zostać uznana za stronę postępowania, gdyż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, pełnomocnik skarżącej przyznaje, iż WSA potraktował ją jednak jako stronę postępowania, czego wyrazem były wezwania na rozprawy. Powyższa, niespójna argumentacja skargi o wznowienie postępowania uniemożliwiła Sądowi I instancji, a na obecnym etapie postępowania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uznanie jej za opartą na ustawowej podstawie wznowienia, bowiem samo sformułowanie skargi w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 powołanej ustawy (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 559). Z samego uzasadnienia skargi P. S.A. o wznowienie postępowania wynika zaś, iż wskazana jako podstawa wznowienia postępowania przesłanka określona w art. 271 pkt 2 cytowanej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie, skoro sam pełnomocnik strony wskazuje, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. P. S.A. została uznana za stronę i była wzywana na rozprawy.

Na marginesie należy dodać, że pozbawienie P. S.A. czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i naruszenie przez organy administracji art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym. Jest to przesłanka wznowienia postępowania przed organem administracji, którego działanie regulowane jest przepisami Kpa. Sądy administracyjne działają zaś na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną P. S.A. należało uznać za niezasadną i oddalić na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.