Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r. II SA/Wa 170/11, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." odrzucił skargę M. S. na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 stycznia 2008 r. nr (...) w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. Nr 4, poz. 38).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 stycznia 2008 r. o odmowie powołania skarżącego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., nie jest też czynnością, o której mowa w powołanym przepisie. Z tego względu nie podlega ono kognicji sądu administracyjnego. Postanowienie to nie podlega kontroli sądu administracyjnego również na podstawie przepisów ustaw szczególnych (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Sąd wskazał, że zaskarżony akt nie został wydany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie z zakresu administracji publicznej. Konstytucja R.P. zalicza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do władzy wykonawczej (art. 10 ust. 2), co jednak nie oznacza, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej należy do administracji publicznej. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie jest też decyzją administracyjną w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem nie rozstrzyga indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Postanowienie to nie stanowi także żadnego z postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne ani postanowieniem rozstrzygającym co do istoty sprawę z zakresu administracji publicznej.
Zaskarżone postanowienie nie stanowi także aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Za czynność lub akt z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu tego przepisu, uznaje się bowiem akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, kompetencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno w zakresie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, jak i odmowy powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego jest specjalną prerogatywą Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jako głowy państwa. Jest to czynność niezawisła i dyskrecjonalna, która nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Działania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podejmowane w ramach "specjalnych prerogatyw" nie stanowią stosowania prawa ani spełniania funkcji administracyjnej (administrowania).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie fakt, iż Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest organem władzy publicznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 391/2003, Lex nr 169533) nie oznacza, że w zakresie odmowy powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej, czy też że wykonuje administrację publiczną na podstawie przepisów prawa.
Postanowienie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o odmowie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego nie stanowi stosowania prawa w znaczeniu dosłownym i nie jest wykonywaniem administracji publicznej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie spełnia w tym zakresie funkcji administracyjnej. Postanowienie to stanowi realizację autonomicznych i uznaniowych uprawnień Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.
Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2008 r. wniósł M. S.k, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 i art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 P.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, iż sprawa ze skargi na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie jest sprawą sądowoadministracyjną i w związku z tym nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 142 ust 2, art. 179 Konstytucji R.P. i art. 55 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), dalej "P.u.s.p." przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wydane na podstawie tych przepisów postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie jest decyzją administracyjną. W oparciu o te zarzuty wniesiono o:
- - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym ze skarg w sprawie zgodności z Konstytucją R.P. art. 55 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.);
- - na podstawie art. 185 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania;
ewentualnie
- - na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpoznania skargi w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi, że w sprawie nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego;
- - na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następującego zagadnienia prawnego: "Czy sprawa ze skargi na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej kończące postępowanie z wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego ma charakter sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 P.p.s.a."
Jednocześnie na podstawie art. 191 P.p.s.a. wniesiono o uchylenie mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., którym to postanowieniem Sąd podjął zawieszone postępowanie w sprawie, przez co naruszył art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podtrzymał swoje stanowisko w tej sprawie i wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej ze względu na jej niedopuszczalność powstałą z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych w tej sprawie, a w razie przyjęcia skargi do rozpoznania - o jej oddalenie jako niezasługującej na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W dniu 16 kwietnia 2008 r. A. K., E. W., A. D.-B. oraz w dniu 15 stycznia 2008 r. M. D. wnieśli do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjne, w których wnieśli o stwierdzenie, że art. 55 § 1 P.u.s.p. rozumiany w ten sposób, że dopuszcza możliwość niepowołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo wniosku Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z następującymi przepisami Konstytucji: art. 179 (zasada powoływania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa), art. 179 w związku z art. 2 i art. 7, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 (prawo do sądu), art. 60 (zasada dostępu do służby publicznej), art. 32 (zasada równości wobec prawa i niedyskryminacji w życiu społecznym), art. 30 (zasada ochrony, poszanowania i nienaruszalności przyrodzonej godności człowieka, zasada ochrony praw nabytych), art. 2 (zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i zasada demokratycznego państwa prawa), art. 7 (zasada działania organów władzy publicznej na podstawie prawa), art. 10 ust. 1 (zasada trójpodziału władzy), art. 173 (zasada niezależności sądownictwa), art. 178 ust. 1 (zasada niezawisłości sędziowskiej).
W wyniku wstępnego rozpoznania, powyższe skargi konstytucyjne (odpowiednio sygnatury: Ts 120/08, Ts 121/08, Ts 123/08 oraz Ts 22/08) zostały przekazane do merytorycznego rozpoznania. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 24 lipca 2008 r., ze względu na tożsamość przedmiotową, zostały one połączone do wspólnego rozpoznania pod sygnaturą SK 37/08.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. Trybunał Konstytucyjny (sygnatura SK 37/08) - po rozpoznaniu połączonych skarg konstytucyjnych: A.K., E. W., A. D.-B. oraz M. D., o zbadanie zgodności: art. 55 § 1 P.u.s.a., będącego ustawowym odpowiednikiem art. 179 Konstytucji R.P., rozumianego w ten sposób, że dopuszcza możliwość niepowołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej pomimo wniosku Krajowej Rady Sądownictwa, w szczególności na podstawie bliżej nieokreślonych kryteriów oraz bez podania żadnego uzasadnienia, z art. 179, art. 179 w związku z art. 2 i art. 7, z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, art. 60, art. 32, art. 30, art. 2, art. 7, art. 10 ust. 1, art. 173, art. 178 ust. 1 Konstytucji R.P. - na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375 oraz z 2010 r. Nr 197, poz. 1307) umorzył postępowanie, w zakresie dotyczącym skargi konstytucyjnej M. D., ze względu na zbędność wydania wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rezultat toczącego się postępowania, ze skarg konstytucyjnych A. K., E. W. i A. D.-B., przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miał kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, gdyż wydanie na obecnym etapie postępowania orzeczenia rozstrzygającego kwestię właściwości sądów administracyjnych do rozpoznania przedmiotowej sprawy mogłoby potencjalnie narazić skarżącego na zamknięcie drogi sądowej w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny może taką drogę dopuścić.
W związku z powyższym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.