Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 246/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, jednostka wojskowa, w której M. D. pełnił zawodową służbę wojskową podlegała przeformowaniu, wskutek czego zmniejszył się jej stan etatowy. Ponadto brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji zawodowych.
W związku z tym, Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego, decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 roku Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział M. D. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną dla celów ewidencyjnych, zwolnił oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2003 r. i przeniósł do rezerwy, wskutek upływu skróconego na wniosek żołnierza terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez organ wojskowy.
Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. M. D. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...], w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, względnie orzeczenie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na rażące naruszenie, w ocenie skarżącego, art. 78 ust. 2 pkt 3 i art. 36 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na podjęciu decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i złożeniu propozycji wyznaczenia na inne stanowisko służbowe na 9 miesięcy przed faktyczną likwidacją tego stanowiska służbowego, które istniało do dnia 31 października 2003r.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...].
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił M. D. stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
M. D. w wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...].
Na tę decyzję M. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub orzeczenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 246/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Sąd wskazał, że pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji, kiedy organ stwierdziłby, iż decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] została podjęta w okolicznościach określonych przepisami art.156 § 1 k.p.a. Podkreślono, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy.
Zwrócono uwagę, że organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych, zatem oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.
Sąd zauważył, że w niniejszej spawie obowiązujący w dacie wydania decyzji wypowiedzeniowej art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowił, iż dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...], a zatem w dniu [...] lipca 2002 r. w przedmiotowej sprawie wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostało dokonane decyzją z dnia [...], a zatem po wejściu w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Musi bowiem musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego i taki związek w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, bezsprzecznie występuje.
W rozpoznawanej sprawie należało zatem, w ocenie Sądu stwierdzić, że prowadzone w stosunku do niego czynności prawne i kadrowe oparte były na umocowaniu prawnym. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwalał bowiem organowi wojskowemu na dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego w sytuacji, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową podlegała rozformowaniu, a brak było możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe. Brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe wynika z notatki sporządzonej dla Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] czerwca 2003 r.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożył M. D., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 roku Nr 10 poz. 55 ze zm.) polegające na podjęciu decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i złożeniu propozycji wyznaczenia na inne stanowisko służbowe na dziewięć miesięcy przed likwidacją stanowiska służbowego w instytucji wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową; przy czym do Wojskowej Komendy Uzupełnień S. S. rozkaz o planowanym rozformowaniu dotarł w kwietniu 2003.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro aktualnie zajmowane stanowisko służbowe nie zostało zlikwidowane, to nie zaistniała jakakolwiek podstawa ku temu, aby w ogóle składać propozycję wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. A skoro nie istniała podstawa do przeprowadzenia rozmowy kadrowej i złożenia związanej z tym propozycji, nie istniała podstawa prawna ku temu, aby wypowiedzieć stosunek służbowy.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w tym samym czasie i na tej samej podstawie prawnej został zwolniony z WKU S. S. S. K. i R. K.. Obaj zostali przywróceni do służby w wojsku przez Dowódcę Wojsk Lądowych i obu wypłacono odszkodowanie za okres 3 lat pozbawienia możliwości pracy i błędnie wydanej decyzji zwolnienia z zawodowej służby.
Obecnie pracują oni ponownie w WKU S. S..
W związku z tym, w ocenie skarżącego, bezpodstawna jest decyzja Ministra Obrony Narodowej wobec M. D., który został zwolniony w tym samym czasie i na takiej samej podstawie prawnej będąc jeszcze młodym oficerem, a etat jego istniał do końca roku 2003 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego sporządzenie obwarowane jest tzw. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej ustawa p.p.s.a.). Wymóg ten opiera się na założeniu, że powierzenie powyższej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 ppsa sąd bada czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, gdyż stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Oznacza to, że niedopuszczalne jest uzupełnianie, czy korygowanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten nie może też z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych - poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej - wad zaskarżonego orzeczenia, czy postępowania przed sądem I instancji. Musi ograniczyć się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie odpowiada wskazanym wyżej wymogom. Skarżący powołuje w niej podstawę określoną w art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Należy przy tym mieć na względzie to, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem przez sformułowanie, zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, zauważyć należy, iż strona skarżąca wskazuje, że doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 w/w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na podjęciu decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i złożeniu propozycji wyznaczenia na inne stanowisko służbowe na dziewięć miesięcy przed likwidacją stanowiska służbowego w instytucji wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową.
Zarzut ten nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że przepisy art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 w/w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, a więc tym samym nie mogły być oceniane w kontekście unormowania zawartego w treści art. 156 k.p.a. Przedmiotem oceny było bowiem uregulowanie zawarte w art. 78 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy (co zostało prawidłowo przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeprowadzone), na co wskazuje zarówno treść analizowanych decyzji jak i materiał dokumentacyjny sprawy. Z poczynionych ustaleń wynika, że organy administracyjne proponowały M. D. inne stanowisko służbowe i w sytuacji, kiedy odmówił on jego przyjęcia (złożył również wniosek o skrócenie terminu wypowiedzenia stosunku służbowego), został zwolniony ze służby w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 pkt. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie zaś, jak to wskazuje w skardze kasacyjnej, w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 tej ustawy.
Inaczej mówiąc, Naczelny Sąd Administracyjny, o czym już była wyżej mowa, jest związany granicami skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej i bada trafność podniesionych w niej zarzutów. Niniejsza skarga kasacyjna oparta o przepis art. 174 pkt 1 ppsa zarzucała naruszenie wspomnianych art. 78 ust. 2 pkt. 3 i art. 36 ust. 6 ustawy pragmatycznej. Powołanie się skargi kasacyjnej na te przepisy czynią ją niezasadną.
Jak już wspomniano, w podstawie prawnej wypowiedzenia M. D. stosunku służbowego powołano się na przepis art. 78 ust. 2 pkt. 2 w/w ustawy. On to przewiduje dwie formy przy wypowiedzeniu stosunku służbowego, a mianowicie rozformowanie lub likwidację jednostki wojskowej. Z kolei przepis powołany w skardze kasacyjnej stanowi inną podstawę wypowiedzenia stosunku służbowego i ma zastosowanie w sytuacji, kiedy to żołnierzowi zaproponowano niższe stanowisko służbowe, a on odmówił. Jeżeli tak rozumuje wnoszący skargę kasacyjną to powinien mieć na uwadze to, że w pkt. 3 art. 78 ustawy pragmatycznej (bez powiązania go z pkt. 2 art. 78 ust.
- 2) nie ma zawartego żadnego terminu co do wypowiedzenia stosunku służbowego, więc organ administracyjny może podjąć decyzję o wypowiedzeniu tego stosunku.
W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej powołujące się na przepisy, które nie miały zastosowania w sprawie, a co do których to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się w treści uzasadnienia wyroku, należy uznać za nieusprawiedliwione.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa materialnego jest nietrafny, zaś zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, nieskuteczny. Dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.