Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2008 r., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Poręba Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wystąpił o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy tym organem, a Prezydentem Miasta Zawiercie o wskazanie organu właściwego do skierowania oraz odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Zawierciu i przyznanie zasiłku stałego.
W uzasadnieniu wniosku organ powołał się na postanowienie Dyrektora MOPS w Zawierciu z dnia [...] czerwca 2008 r., którym przekazano sprawę Z. P., będącego osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, dotyczącą skierowania oraz odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Zawierciu i przyznanie zasiłku stałego – według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej, jako właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego.
Przekazując sprawę organ powołał się na przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i art. 101 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. To zaś w braku definicji zamieszczonej w ustawie o pomocy społecznej należy rozumieć zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 25 i 27 Kodeksu cywilnego. Według zaś art. 27 K.c. miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Sprawująca opiekę nad całkowicie ubezwłasnowolnionym B. M.-B. zamieszkuje w Porębie i ta gmina jest właściwa w sprawie.
Wnioskodawca nie podzielając tego poglądu powołał się na przepis art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wskazuje w sprawie skierowania do DPS i ustalenia odpłatności, jako właściwy organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu skierowania do DPS. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydał [...] lipca 2004 r. Dyrektor MOPS w Zawierciu. Właściwość tej gminy podkreśla jeszcze art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Bez znaczenia zaś jest powoływanie się na art. 27 K.c., nawiązujący do miejsca zamieszkania opiekuna.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Zawiercie wniósł o ustalenie jako właściwej gminy Poręba, z uwagi na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego. Ponadto powołał się na argument wynikający z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na fakt, że decyzja o skierowaniu i odpłatności do DPS była wydana przez organ niewłaściwy jakim jest gmina Zawiercie.
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2008 r. Gmina Poręba podtrzymała wniosek i załączyła odpis postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], którym uchylono zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r. w całości i umorzono postępowanie Prezydenta w sprawie przekazania wniosku Z. P. innemu organowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość złożony przez Burmistrza Miasta Poręba jest niedopuszczalny.
W myśl art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Spór o rozstrzygnięcie którego wniósł Burmistrz Miasta Poręba – wbrew użytej we wniosku nazwie – nie jest sporem kompetencyjnym, gdyż spór kompetencyjny zachodzi wówczas gdy w sporze pozostają organy jednostek samorządu terytorialnego z organami administracji rządowej. W sprawie tej natomiast mamy do czynienia ze sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
Do rozstrzygnięcia takich sporów zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. właściwy jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego ma miejsce tylko w razie braku takiego organu.
Dla będących w sporze organów samorządu terytorialnego, tj. Burmistrza Miasta Poręba i Prezydenta Miasta Zawiercie, wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie.
W tej sytuacji wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie kwestia właściwości organu podlegała kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w trybie zażaleniowym, co i tak wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 22 § 2 pkt 1 K.p.a. i art. 4 ustawy P.p.s.a. W postępowaniu prowadzonym z wniosku Burmistrza Miasta Poręba, NSA nie może badać wydanego przez SKO aktu.
Legalność wydanego w dniu [...] lipca 2008 r. postanowienia SKO mogła być jedynie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskutek wniesionej skargi przez uprawniony podmiot.
Z uwagi na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz treść wydanego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł wypowiedzieć się w powyższych kwestiach.