Uzasadnienie
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w zakresie przyznania zasiłku okresowego A. J., zamieszkałej w G., przez uznanie, że organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie w/w zasiłku jest Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w G..
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że A. J. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. wniosek o przyznanie zasiłku okresowego na żywność i środki czystości. W dniu 13 czerwca 2006r. został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni w G. przy ul.[...]. Ze zgromadzonych w trakcie postępowania dokumentów wynika, że A. J. jest na stałe zameldowana w B. oraz, że w okresie od 12 maja 2006r. do 12 lipca 2006r. zameldowana była na pobyt czasowy w NZOZ Zakładzie Lecznictwa Odwykowego "Szansa" w P., gdzie uczestniczyła w programie leczenia odwykowego. Po pozytywnym ukończeniu kuracji została zakwalifikowana do programu readaptacji społecznej realizowanego przez Stowarzyszenie P. i przydzielono jej mieszkanie readaptacyjne w G., w którym obecnie mieszka. Uczy się w trybie wieczorowym w Zespole Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. i pracuje na podstawie umowy zlecenia zawartej z I. Sp. z o.o. w G. Ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, że zamierza pozostać na stałe w obecnym miejscu zamieszkania z uwagi na to, że przyjazd do B. oznaczałby dla niej powrót do nałogu. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2006r. nr [...] Ośrodek Pomocy Społecznej w G. przekazał wniosek A. J. do Miejskiego ośrodka Pomocy Społecznej w B. uznając, że jest on właściwy do załatwienia sprawy, gdyż pobyt wnioskodawczyni w G. na charakter czasowy i zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwą miejscowo do załatwienia wniosku jest gmina miejsca zameldowania strony na pobyt stały.
Zdaniem organu wnioskującego stanowisko zawarte w w/w postanowieniu jest nietrafne bowiem stosownie do treści art. 101 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) właściwą do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. A. J. mieszka w G. pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zgodnie zatem z przepisem art. 25 k.c. miejscem jej zamieszkania są G.. Właściwą w tej sprawie nie jest gmina miejsca zameldowania strony na pobyt stały, gdyż tego typu kryterium przyjmowane jest jedynie w przypadku osób bezdomnych (art. 101 ust. 2 cyt. ustawy). Podkreślono, że czynności meldunkowe mają jedynie walor rejestracyjny.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta G., reprezentowany przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G., wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że A. J. w dniu 26 czerwca 2006r. oświadczyła, że zamierza pozostać w G. do grudnia 2007r., tj. do czasu ukończenia szkoły. Z wywiadu środowiskowego nie wynika, aby A. J. wskazywała G. jako miejsce, gdzie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dodał, że pobyt w mieszkaniu readaptacyjnym jest dalszym elementem terapii odwykowej. Dla przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości w rozumieniu art. 25 k.c., konieczne jest ustalenie występowania łącznie dwóch przesłanek, tj. przebywania i zamiaru stałego pobytu. W rozpatrywanej sprawie spełniona jest przesłanka przebywania, nie występuje natomiast zamiar stałego pobytu. Wobec takich okoliczności sprawy uznano, że Gmina G. nie jest gminą miejsca zamieszkania A. J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadkach, o których mowa w art. 101 ust. 3, można przyznać świadczenie wymienione w art. 37-42 i 47-50.
Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że w okolicznościach tej sprawy przesłanki miejsca zamieszkania w rozumieniu powołanego art. 25 k.c. spełnia w odniesieniu do A. J. miasto G. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że A. J. mieszka w przydzielonym jej mieszkaniu readaptacyjnym w G., pracuje na podstawie umowy zlecenia zawartej z I. Sp. z o.o. w G. i uczy się w trybie wieczorowym w Zespole Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. Z oświadczenia złożonego przez nią w dniu 26 czerwca 2006r. wynika, że zamierza pozostać na stałe w obecnym miejscu zamieszkania z uwagi na to, że powrót do B. oznaczałby dla niej powrót do nałogu. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że centrum życiowe A. J. mieści się G., gdzie mieszka ona i pracuje, a owo mieszkanie i przebywanie ma cechy założenia tam ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. W świetle powyższego nie ma znaczenia akcentowana w odpowiedzi na wniosek okoliczność, że A. J. nie ma sprecyzowanych planów na przyszłość. W okolicznościach faktycznych sprawy w żadnym razie nie można przyjąć, że miejscem zamieszkania A. J. jest B., gdzie jest ona zameldowana na pobyt stały. Oznacza to, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej organem właściwym do rozpatrzenia złożonego przez A. J. wniosku o przyznanie zasiłku okresowego jest Prezydent Miasta G. reprezentowany przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Z tego względu na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.