Uzasadnienie
Prezydent Miasta Bielsko- Biała, wnioskiem z dnia 6 czerwca 2012 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Bielsko- Biała a Wójtem Gminy Godów poprzez wskazanie Wójta Gminy Godów jako organu właściwego w zakresie rozpoznania wniosku M.M. o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Jak podano we wniosku, decyzją z dnia 26 września 2011 r. Prezydent Miasta Bielsko- Biała przyznał Pani M/M świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko M,M na okres od 1 października 2011 do dnia 30 września 2012 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. W trakcie realizacji świadczeń wnioskodawca powziął wiadomość, iż od sierpnia 2011 r. dziecko przebywa pod opieką ojca W.M. w [...]. Dodatkowo ustalono, że dziecko od 1 września 2011 r. jest uczniem V Szkoły Podstawowej nr 28 w [...]. Na podstawie pisma Sądu Rejonowego Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich w Bielsku-Białej z dnia 30 grudnia 2011 r. ustalono, że w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej W.M. w dniu 22 listopada 2011 r. udzielono zabezpieczenia powierzając tymczasową pieczę nad M/ jego ojcu W,M na czas trwania postępowania. Tym samym sąd ustalił, że miejscem zamieszkania dziecka w rozumieniu art.26 § 2 kc jest miejsce zamieszkania jego ojca w Godowie.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2012 r. znak [...]uchylono M.M. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna M, od grudnia 2011 r. na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z powodu zmiany sytuacji rodzinnej i zmiany organu właściwego wierzyciela, którym w tym czasie był Wójt Gminy Godów ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej tj. małoletniego M.M. u ojca W.M.. Wobec niewniesienia odwołania, w ustawowym terminie decyzja ta stała się ostateczna.
Prezydent Miasta Bielsko- Biała podniósł, że obecnie dziecko nie zamieszkuje ani nie przebywa na terenie Gminy Bielsko-Biała. Zatem Prezydent Miasta Bielska-Białej nie jest już właściwy do wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ani według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej na podstawie art. 2 pkt 10 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ani w miejscu pobytu osoby uprawnionej na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społeczne z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu, oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wójt Gminy Godów w odpowiedzi na wniosek wskazał, że zarówno w decyzji z dnia 26 września 2011 r. nr [...]jak w decyzji z dnia 27 stycznia 2012 r. nr [...]Prezydent Miasta Bielsko- Biała merytorycznie orzekł o prawie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego czym zakończył postępowanie wszczęte na podstawie wniosku Pani M.M. działającej w imieniu małoletniego M.M..
W ocenie organu, wobec istnienia ostatecznej decyzji wydanej w rozpatrzeniu wniosku małoletniego M.M. i braku następnego wniosku stwierdzić należy, że nie istnieje sprawa administracyjna. Sprawa sporu kompetencyjnego wymagająca rozstrzygnięcia zatem nie istnieje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ustawy).
Sporem o właściwość jest zatem sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Spór o właściwość, jak i spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamością sprawy, którą zajmują się, co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami administracji publicznej chodzi o rozstrzygniecie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawy indywidualnej w formie decyzji administracyjnej. Spór kompetencyjny może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, przy czym nie chodzi o sprawę abstrakcyjną, ale sprawę istniejącą w tym znaczeniu, że jest przedmiotem prowadzonego, lub co do której są podstawy prawne do prowadzenia postępowania.
Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu wnioskowym z mocy odesłania zawartego w art. 64 § 3 P.p.s.a., w myśl którego, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z odesłania tego wynika, że w postępowaniu wnioskowym stosuje się w pełnym zakresie art. 161 P.p.s.a. (patrz: Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze 2009, s. 217; por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OW 41/08, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 515649).
Mając na uwadze powyższe rozważania i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zaistniały pomiędzy Prezydentem Miasta Bielsko- Biała a Wójtem Gminy Godów negatywny spór o właściwość w przedmiocie wniosku M.M. o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przestał być aktualny. Ze sprawy wynika bowiem, że Prezydent Miasta Bielsko- Biała wydał decyzję z dnia 26 września 2011 r. nr [...] o przyznaniu M.M. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko M.M. od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.
Następnie decyzją z dnia 27 stycznia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta Bielsko- Biała, na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uchylił M.M. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna M.M. od grudnia 2011 r. z powodu zmiany sytuacji rodzinnej i zmiany organu właściwego wierzyciela. M.M. nie złożyła odwołania od powyższej decyzji, zatem stała się ona prawomocna. Prawidłowość tej decyzji mogła zostać poddana jedynie kontroli instancyjnej, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w tym postępowaniu nie może oceniać jej legalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić zdanie Wójta Gminy Godów, iż z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także brak kolejnego wniosku należy stwierdzić, że sprawa administracyjna nie istnieje.
W tym stanie rzeczy, skoro sprawa będąca przedmiotem sporu o właściwość została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta Bielsko- Biała z 27 stycznia 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji