Uzasadnienie
Wnioskiem z 23 maja 2013 r. P. T. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku dotyczącego przydziału lokalu socjalnego.
We wniosku P. T. podkreślił, że oba organy odmawiają mu dostarczenia lokalu socjalnego i opisał swoją sytuację zdrowotną oraz majątkową.
W odpowiedzi na wniosek, Prezydent m.st. Warszawy wniosła o odrzucenie wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) ewentualnie o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie zaznaczono, że P. T. kilkakrotnie składał wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy pozostającego w dyspozycji dzielnicy Wola. Ostatni wniosek, złożony 11 marca 2011 r., został negatywnie rozpatrzony z uwagi na fakt, że w zamieszkiwanym lokalu zostało przekroczone kryterium metrażowe. W dniu 13 lipca 2011 r. Zarząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy podjął Uchwałę nr 1330/2011, w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie P. T. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Jednocześnie, Prezydent m.st. Warszawy zaznaczył, że rozstrzygając ostatnie wystąpienie P. T., Zarząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy nie uznał za sporne, że miejscem właściwym dla złożenia wniosku jest m.st. Warszawa. Dlatego też, w niniejszej sprawie nie doszło do powstania sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.
Prezydent Miasta Poznania w odpowiedzi na wniosek wskazał, że 7 czerwca 2011 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę uznającą za zasadną skargę P. T. w części dotyczącej bezprawnego skreślenia go z listy osób oczekujących na wskazanie lokalu socjalnego. P. T. został ponownie wpisany na listę, ale wobec wynajęcia przez niego lokalu na wolnym rynku i z racji zamieszkiwania w Warszawie, złożono pozew o ustalenie nieistnienia uprawnień wyżej wymienionego do lokalu socjalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlegał odrzuceniu.
Artykuł 22 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny. Zgodnie z treścią art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają, spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Powyżej wskazane przepisy obejmują sytuacje, gdy między organami administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów co do ich upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Do sporu dochodzi w sytuacji, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny), albo gdy każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie brak jest sporu pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ Prezydent m.st. Warszawy w odpowiedzi na wniosek zaznaczyła, że miejscem właściwym dla złożenia wniosku jest m.st. Warszawa, a Prezydent Miasta Poznania wskazał, że z uwagi na wynajęcie lokalu na wolnym rynku zamieszkiwanie w Warszawie złożono pozew o ustalenie nieistnienia uprawnień P. T. do lokalu socjalnego. Co więcej, P. T. nie wskazuje konkretnego wniosku, co do którego organy pozostają w sporze, a z akt wynika, że postępowanie w sprawie ostatniego wniosku zostało zakończone uchwałą Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z 13 lipca 2011 r. Wniosek P. T. został rozpatrzony, ale negatywnie. Zatem, nie doszło do sytuacji, żeby oba organy uznały się za właściwe albo niewłaściwe do rozpoznania wniosku.
Sytuacja wnioskodawcy, choć niewątpliwie trudna, nie może być rozwiązana w toku postępowania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Prezydentem Miasta Poznania.
Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że starając się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wnioskodawca posiada uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, ponieważ jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej stanowi jedną z form prawnych gwarancji realizacji demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08, ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90, a także np. uzasadnienie postanowienia NSA z 29 grudnia 2011 r., I OSK 2303/11). Jednocześnie, ponieważ uprawnienie P. T. do lokalu socjalnego wynikało z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Poznaniu, skarżący może podjąć próbę wyjaśnienia swojej sytuacji przed organami w Poznaniu.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.