Postanowienie NSA z 10 października 2023 r., I OW 112/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Tworóg z 17 stycznia 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Tworóg a Wójtem Gminy Przystajń w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku

Sprawa

w sprawie wydania decyzji dotyczącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: wskazać Wójta Gminy Tworóg jako organ właściwy w sprawie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Karol Kiczka
Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński

Uzasadnienie

Wnioskiem z 17 stycznia 2023 r., Wójt Gminy Tworóg wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem, a Wójtem Gminy Przystajń w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie wniosku G. S. (dalej: "Zainteresowana") dotyczącego wyrównania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę J. W. za okres od 16 sierpnia 2022 r. do 30 września 2022 r.

W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy Tworóg wskazał, że pismem z 9 grudnia 2022 r. - Wójt Gminy Przystajń przekazał mu ww. wniosek, z uwagi na fakt zmiany miejsca zamieszkania Zainteresowanej z Gminy Przystajń na Gminę Tworóg od października 2022 r. Wójt Gminy Tworóg zgodził się z tym, że jest on właściwy do rozparzenia wniosku Zainteresowanej o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego ale jedynie od października 2022 r., czyli od chwili zmiany miejsca zamieszkania Zainteresowanej. Natomiast, jego zdaniem, wyrównanie świadczeń wypłaconych już Zainteresowanej przez Gminę Przystajń w okresie od 16 sierpnia 2022 r. do 30 września 2022 r., a zatem za okres kiedy Zainteresowana mieszkała na terenie gminy Przystajń należy do Wójta Gminy Przystajń. W związku z powyższym wniósł o wskazanie Wójta Gminy Przystajń jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Zainteresowanej co do wyrównania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy Przystajń, pismem z 30 maja 2023 r. wniósł o wskazanie Wójta Gminy Tworóg jako organu właściwego do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia zasądzonych alimentów jest postępowaniem w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest organ, na terenie którego zamieszkują osoby uprawnione do świadczeń po wpływie tytułu wykonawczego podwyższającego dotychczas zasądzone alimenty do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy Przystajń wskazał, że zgodnie z informacją podchodzącą od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie – A. P. z 22 września 2022 r. wierzycielka złożyła tytuł wykonawczy wraz z aktualnym wnioskiem w kancelarii komornika 21 września 2022 r. W związku z powyższym Wójt Gminy Przystajń uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał dokumenty Wójtowi Gminy Tworóg, który jest obecnie organem właściwym wierzyciela.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") z zastrzeżeniem art. 22 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 803, dalej: "k.p.a."), sądy administracyjne rozpoznają, spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Wójtem Gminy Tworóg a Wójtem Gminy Przystajń w przedmiocie rozpatrzenia sprawy przyznania wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wniosek jest dopuszczalny, gdyż ww. organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.

Wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, dalej: "ustawa") precyzyjnie określają zagadnienia takie, jak: zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw.

Przepis art. 12 ust. 1 tej ustawy stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Zaś organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 powołanej ustawy, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

Do świadczeń alimentacyjnych zalicza się również wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 ustawy). Natomiast, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, od miesiąca w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów.

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie – A. P. 21 września 2022 r., zaś – jak wynika z akt sprawy – uprawniona do alimentów córka J. W. (wierzyciel), od co najmniej września 2022 r. zamieszkuje wraz z matką w Gminie Tworóg. Należy zatem przyjąć, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia wniosku Zainteresowanej, przedstawicielki ustawowej córki J. W., w sprawie wyrównania świadczeń alimentacyjnych za okres od 16 sierpnia 2022 r. do 30 września 2022 r. jest Wójt Gminy Tworóg.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, mając za podstawę art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.