Uzasadnienie
We wniosku z dnia 12 maja 2010 r. B. S., reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Prezydentem Miasta Ś. – Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. w sprawie o udzielenie pomocy finansowej J. W. We wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., działając z upoważnienia Prezydenta tego miasta, przekazał Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w/w wniosek J. W., celem jego rozpatrzenia jako organowi właściwemu w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia organ przekazujący podniósł, że J. W. był wprawdzie ostatnio zameldowany w Ś. przy ul. [...], ale jego opiekunem prawnym został ustanowiony C. W. zamieszkujący w S. przy ul. [...]. W związku z powyższym, z uwagi na treść przepisu art. 27 kodeksu cywilnego, organem właściwym do rozpoznania podania strony stał się Ośrodek Pomocy Społecznej w S. Nie zgadzając się z w/w stanowiskiem Burmistrz S. we wniosku akcentował, że podanie o przyznanie i wypłacanie pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego należy do zadań własnych gminy. Wniosek J. W. o przyznanie pomocy jest kolejnym tego rodzaju pismem skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś.. W mieście tym J. W. urodził się i aktualnie na stałe przebywa. Jest w nim zameldowany na pobyt stały, leczy się, a także składał w nim wniosek o przyznanie lokalu komunalnego. Ponadto, przed wydaniem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. uważał się za organ właściwy do załatwiania jego spraw.
Zwracano też uwagę, że J. W., który przebywa w schronisku, faktycznie nie mieszka ze swoim opiekunem prawnym.
W tych warunkach, zdaniem wnioskodawcy, udzielenie pomocy finansowej J. W. przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S., z uwagi na miejsce zamieszkania jego opiekuna, byłoby fikcją i nadużyciem prawa. Ponadto, ponieważ zgodnie z art. 101 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity - Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz.1362 ze zm.) w sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zaś w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, to ostatnim miejscem zamieszkania J. W., którego należałoby traktować jako osobę bezdomną (w rozumieniu art. 6 pkt 8 cytowanej ustawy), była Ś. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Ś., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. podtrzymał stanowisko wyrażone w w/w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2010 r., że miejscem zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie jest - w świetle art. 27 k.c. - miejsce zamieszkania jej opiekuna. Zatem, skoro miejscem zamieszkania opiekuna J. W. był S., to organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku winien być Burmistrz S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej – p.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o który mowa w cytowanym wyżej artykule.
Wykładnia literalna powołanych przepisów jest jednoznaczna i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość pomiędzy wyszczególnionymi w art. 4 p.p.s.a. podmiotami, ale tylko wtedy gdy odrębna ustawa nie stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 w/w przepisu, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Dopiero w razie braku takiego organu, właściwym do rozpoznania sporu jest sąd administracyjny.
W związku z powyższym podnieść trzeba, iż ustawodawca w art. 17 pkt 1 k.p.a. określił, że organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - w rozumieniu powołanej ustawy - jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Biorąc pod uwagę, że brak w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej szczególnych uregulowań dotyczących ustanowienia organu wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego, organem takim jest w tym przypadku samorządowe kolegium odwoławcze.
Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. obejmuje swą właściwością miejscową powiaty: dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski i ząbkowicki. Miejscem położenia organu składającego wniosek o rozstrzygniecie sporu o właściwość jest S. Gmina S., tak jak gmina Ś., jest położona w powiecie świdnickim /vide: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103 poz. 652)/ a więc oba organy, pozostające w sporze o właściwość, znajdują się na obszarze objętym właściwością miejscową tego samego samorządowego kolegium odwoławczego.
Tym samym zatem, właściwym organem do rozpoznania sporu zaistniałego pomiędzy Burmistrzem S., a Prezydentem Ś. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Uznając, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w związku z tym właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu – z mocy art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji postanowienia.