Uzasadnienie
Burmistrz Łomianek wnioskiem z 10 czerwca 2014 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Wójtem Gminy Sorkwity w sprawie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla W. W. (reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A. W.) i J. W..
Powyższy wniosek został złożony w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
7 marca 2014 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sorkwitach wpłynęło zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Mrągowie o zmianie wysokości alimentów w sprawie egzekucyjnej przeciwko dłużnikowi J. C. Komornik poinformował, że 3 marca 2014 r. wierzyciel A. W. zgodnie z nowym tytułem wykonawczym – wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt [...], złożyła wniosek o egzekwowanie alimentów na rzecz J. W. i W. W. Alimenty w nowej wysokości przysądzono od 28 sierpnia 2013 r.
Wójt Gminy Sorkwity, działając na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), pismem z 18 marca 2014 r. przekazał Burmistrzowi Łomianek według właściwości ww. zawiadomienie o zmianie wysokości alimentów. Zaznaczono, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sorkwitach wypłaca świadczenia z funduszu alimentacyjnego od 1 stycznia 2014 r., jednak za okres od 26 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. nie jest organem właściwym.
Ze stanowiskiem Wójta Gminy Sorkwity nie zgodził się Burmistrz Łomianek, składając wniosek z 10 czerwca 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Łomianek a Wójtem Gminy Sorkwity. We wniosku wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., dalej: u.p.o.u.a) postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Stosownie zaś do art. 2 pkt 10 u.p.o.u.a, organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Skoro zatem osoby uprawnione mieszkają obecnie na terenie Gminy Sorkwity, to ta gmina jest organem właściwym w sprawie także w zakresie wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w związku z podniesieniem wysokości zasądzonych alimentów – w oparciu o art. 29 ust. 1 i 4 u.p.o.u.a.
Zaznaczono także, że zmiany wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1 ww. ustawy). W sprawie stanowiącej przedmiot wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej 7 marca 2014 r., zaś osoby uprawnione do alimentów, tj. W. W. i J. W. od 1 stycznia 2014 r. zamieszkiwały wraz z matką pod adresem: [...], 11-731 Sorkwity. Pomimo jednak tych okoliczności organ właściwy przekazał sprawę do prowadzenia do Ośrodka Pomocy Społecznej w Łomiankach, chociaż uznał swoją właściwość w sprawie przyznania świadczeń alimentacyjnych od 1 stycznia 2014 r.
Mając na względzie powyższe Burmistrz Łomianek wniósł o ustalenie, że organem właściwym w sprawie wyrównania świadczeń alimentacyjnych za okres od 26 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sorkwitach.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Sorkwity wyjaśnił, że po wpłynięciu 7 marca 2014 r. zawiadomienia o zmianie wysokości alimentów, 17 marca 2014 r. wydano dla J. W. decyzję nr [...] przyznając świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł na okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r. oraz decyzję nr [...] przyznając wyższe świadczenie z funduszu alimentacyjnego na W. W. w wysokości 500 zł na okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r. Zdaniem Wójta Gminy Sorkwity za okres od 26 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. nie może wypłacić wyrównania alimentów według nowego wyroku sądowego, gdyż za okres ten nie było przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego, więc nie może wypłacić samego wyrównania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art.15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie zaistniał spór pomiędzy dwoma, niemającymi wspólnego organu wyższego stopnia, organami jednostek samorządu terytorialnego, z których żaden nie uznaje się za właściwy do rozpoznania sprawy w przedmiocie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla J. W. i W. W., reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A. W., za okres od 26 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Mamy zatem do czynienia z negatywnym sporem o właściwość.
Przepisy u.p.o.u.a precyzyjnie określają zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego; działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw. Przepis art. 12 ust. 1 u.p.o.u.a stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 u.p.o.u.a jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
Do świadczeń alimentacyjnych zalicza się również wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 u.p.o.u.a). Zaznaczyć należy, że zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1 u.p.o.u.a).
W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sorkwitach 7 marca 2014 r., zaś osoby uprawnione do alimentów, tj. J. W. i W. W., od 1 stycznia 2014 r. zamieszkiwały wraz z matką pod adresem Warpuny 17, 11-731 Sorkwity. Należy zatem przyjąć, że właściwym miejscowo organem do rozpoznania sprawy w przedmiocie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla J. W. i W. W., reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A. W., za okres od 26 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. jest Wójt Gminy Sorkwity. (takie samo stanowisko zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 26 listopada 2010 r. sygn. akt I OW 138/10, z 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OW 2/11, z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OW 74/11 i z 8 września 2011 r. sygn. akt I OW 99/11 - postanowienia dostępne na stronie internetowej NSA www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.