Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 maja 2012 r. M. i R. O. zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wągrowcu o zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznanie wynagrodzenia za dozór nad pojazdami przekazanymi na parking strzeżony na podstawie dyspozycji wydanych przez Komendę Powiatową Policji w Wągrowcu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wągrowcu, działając na podstawie art. 19 i art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przekazał wniosek M. i R. O. z dnia 28 maja 2012 r. Staroście Wągrowieckiemu, jako organowi właściwemu w sprawie, jednocześnie zawiadamiając o tym wnoszących podanie.
Kwestionując swoją właściwość, Starosta Wągrowiecki zwrócił się z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, powstałego pomiędzy nim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Wągrowcu.
Uzasadniając wniosek, Starosta Wągrowiecki podniósł, że koszty związane z przechowywaniem pojazdu, w rozumieniu art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), od dnia 4 września 2010 r. zobowiązany jest ponieść właściciel pojazdu lub solidarnie z nim osoba, w której władaniu znajdował się pojazd w chwili usunięcia, dysponująca tym pojazdem na podstawie innego, niż własność, tytułu. Przewidziana w ww. artykule decyzja starosty jest decyzją o zapłacie kosztów, co pozwala twierdzić, że nie została ona przewidziana jako instrument ściągnięcia równowartości środków publicznych, uiszczonych przez starostę z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów, lecz jest instrumentem egzekwowania od właściciela pojazdu obowiązku uregulowania tych kosztów, a także kosztów postępowania likwidacyjnego. Konkluzję tę – zdaniem Starosty Wągrowieckiego – potwierdza ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.), wskazując, że koszty postępowania likwidacyjnego, tj. przechowywania, oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu ponosić będzie osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu lub posiadacz – solidarnie, natomiast decyzję o zapłacie tych kosztów będzie wydawał starosta.
Tym samym – za okres od dnia 4 września 2010 r. do dnia orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym ponosi właściciel solidarnie z osobą władająca pojazdem w chwili usunięcia. Starosta wyjaśnił przy tym, że Powiat Wągrowiecki poniósł koszty przechowywania pojazdów od dnia uprawomocnienia się postanowień o orzeczeniu przepadku na rzecz Powiatu do zakończenia postępowań likwidacyjnych, bowiem z dniem uprawomocnienia się postanowień w tej kwestii stał się właścicielem tychże pojazdów i z tym momentem stał się zobowiązany do poniesienia kosztów.
Natomiast zgodnie z art. 13 ww. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia 3 września 2010 r. włącznie, wobec tych pojazdów, których 6 miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie między dniem 11 czerwca 2009 r. a dniem 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. Z kolei, biorąc pod uwagę treść art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), działającymi w imieniu Skarbu Państwa organami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ww. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
Udzielając odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wągrowcu wniósł o wskazanie Starosty Wągrowieckiego, jako organu właściwego w sprawie.
Motywując swoje stanowisko, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wągrowcu podkreślił, że Starosta Wągrowiecki, uzasadniając brak swojej właściwości, w całości skupił się na wykazaniu, że nie jest organem zobowiązanym do ponoszenia kosztów określonych żądaniem strony, a więc ich finansowania. Pominął natomiast kwestię związaną z przyznawaniem tych kosztów. Powyższe doprowadziło – w ocenie organu skarbowego – do mylnych wniosków, wszak obecne brzmienie art. 130a ust. 10h i 10f ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 10, art. 11 i art. 12 ust. 2 ww. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie pozostawia wątpliwości, że organem właściwym do orzekania w sprawie zwrotu kosztów związanych z dozorem pojazdów, objętych zakresem art. 130a, jest Starosta Wągrowiecki. Po nowelizacji ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tj. od dnia 4 września 2010 r., organem prowadzącym w całości postępowanie likwidacyjne pojazdów, w tym postępowanie wpadkowe w sprawie kosztów dozoru, jest właściwy starosta.
Toteż – zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wągrowcu – za bezpodstawne należy uznać bezpośrednie łączenie w przedmiotowej sprawie organu skarbowego ze Skarbem Państwa i wywodzenie z tego faktu jego właściwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do tego organu, który – w jego ocenie – jest właściwy w danej sprawie, przy jednoczesnym zawiadomieniu o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny), i pod warunkiem, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, w której jeden z pozostających w sporze organów jest właściwy.
Spór, jaki zaistniał pomiędzy Starostą Wągrowieckim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Wągrowcu, jest sporem kompetencyjnym (negatywnym) i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie z wniosku M. i R. O. z dnia 28 maja 2012 r. o zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznanie wynagrodzenia za dozór nad pojazdami przekazanymi na parking strzeżony na podstawie dyspozycji wydanych przez Komendę Powiatową Policji w Wągrowcu.
W myśl art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. "k" ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym.
Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez określania statio fisci; jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Oznacza to, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Wągrowiecki. Wniosek z dnia 28 maja 2012 r. o zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznanie wynagrodzenia za dozór nad pojazdami przekazanymi na parking strzeżony wpłynął do organu skarbowego w dniu 30 maja 2012 r., co świadczy, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do rozpatrzenia tego rodzaju wniosków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OW 100/11, z dnia 24 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OW 158/11 i z dnia 3 lutego 2012 r. o sygn. akt I OW 177/11, publ. LEX nr 1068558, nr 1113284 i nr 1120703).
Z tych względów, mając za podstawę art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.