Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 13 lipca 2010 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brzegu - działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Brzeg - wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Burmistrzem Miasta Brzeg a Wójtem Gminy Długołęka w sprawie przyznania W. S. zasiłku celowego z pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż W. S. był zameldowany w Brzegu w 1995 r., ale nie przebywa pod tym adresem od 15 lat i nie zamierza wrócić do Miasta Brzeg. Obecnie przebywa w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn w S. na terenie Gminy Długołęka, dlatego organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego – w świetle art. 101 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - powinien być Wójt Gminy Długołęka.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wójt Gminy Długołęka przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując na właściwość Burmistrza Miasta Brzeg do rozpatrzenia wniosku W. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 §1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny między Burmistrzem Miasta Brzeg położonym w obszarze właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu a Wójtem Gminy Długołęka, położonej w obszarze właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu. Organy te nie mają zatem wspólnego organu wyższego stopnia właściwego - w ramach art. 22 §1 pkt 1 kpa - do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu kompetencyjnego, dlatego właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Spór kompetencyjny powstał na tle stosowania art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) w którego ust. 1 stwierdzono, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Właściwość organu administracji w sprawie przyznania zasiłku celowego ustala się zatem według miejsca zamieszkania osoby wnioskującej, które to miejsce jest kategorią prawa cywilnego unormowaną w art. 25 – art. 28 kc, będące miejscowością, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Zasada ustalania właściwości organu według miejsca zamieszkania wnioskodawcy doznaje jednak ograniczeń w art. 101 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. W przypadku bowiem wnioskodawcy będącego osobą bezdomną – według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Natomiast w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż wnioskodawca zasiłku celowego jest osobą bezdomną, aktualnie przebywającą w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn w S. położonym na terenie Gminy Długołęka. We wniosku o przyznanie zasiłku celowego wskazał zaś na oczekiwanie na zabieg medyczny i dalszą rehabilitację, natomiast w przeprowadzonym następnie wywiadzie środowiskowym wskazał na potrzebę zakupu odzieży i obuwia. Nie wynika jednak z akt, aby wskazany przez wnioskodawcę cel uzyskania zasiłku spełniał przesłanki z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, skoro wnioskodawca ma zapewnioną opiekę socjalną i bytową w Schronisku, a samo przeprowadzenie zabiegu medycznego nie zostało uzależnione od jego uprzedniego sfinansowania przez wnioskodawcę we własnym zakresie.
Jeżeli więc nie ulega wątpliwości, co przyznały oba organy administracji pozostające w sporze kompetencyjnym, jak również sam W. S., iż jest on osobą bezdomną, to organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego – zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – jest Burmistrz Miasta Brzeg, jako właściwy ze względu na aktualne miejsce zameldowania wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 15 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.