Uzasadnienie
Pismem z 1 sierpnia 2022 r. Burmistrz Miasta L., na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. B. o ustalenie prawa do dodatku osłonowego.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz.
1) wniosek o wypłatę dodatku osłonowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. W ocenie składającego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Miasto L. nie może być uznane za miejsce zamieszkania wnioskodawcy z uwagi na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), dalej: "k.c." Adres zamieszkania strony akcentowany przez Wójta Gminy S., tj. L., ul. [...], jest siedzibą (adresem) Wojewódzkiego Szpitala [...] w L., w którym strona przebywa na leczeniu, hospitalizacji. Nie można w związku z tym mówić o woli, zamiarze strony skupienia na terenie L. swojego centrum życiowego, co jest niezbędnym warunkiem ustalenia miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Dodatkowo podkreślono, że M. B. we wniosku o ustalenie prawa do dodatku osłonowego wskazał jako miejsce zamieszkania S. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy S. wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że M. B. przebywa w Szpitalu [...] w L. od 2018 r. oraz że na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] września 2021 r. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga pomocy innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Szpital złożył wniosek o umieszczenie M. B. w domu pomocy społecznej. Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekł o niezdolności do samodzielnej egzystencji do [...] sierpnia 2023 r. z rokowaniem niepewnym. Ponadto na podstawie wywiadów środowiskowych przeprowadzonych z rodziną zamieszkującą w miejscowości P. (miejsca, w którym zamieszkiwał M. B. przed umieszczeniem go w Szpitalu [...] w L.) stwierdzono, że sytuacja rodzinna M. B. jest trudna i nie rokuje poprawy, oraz że nie ma w rodzinie osób, które byłyby w stanie przejąć opiekę nad M. B. Z powyższego wynika, że miejscowość P. w Gminie S. nie jest dla M. B. miejscem zamieszkania, natomiast bez wątpienia przebywa on od 2018 r. na Oddziale [...] Wojewódzkiego Szpitala [...] w L. Wójt Gminy S. uznał zatem, że w chwili obecnej M. B. nie ma miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ponieważ z jednej strony, z przedstawionych powodów nie jest możliwy jego powrót do miejsca zamieszkania, w którym przebywał przed przyjęciem do szpitala, z drugiej natomiast strony, Szpital [...], nie może stanowić miejsca zamieszkania. Nie sposób zatem stwierdzić, że w tym stanie faktycznym M. B. posiada miejsce zamieszkania, można raczej ustalić tylko miejsce pobytu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta L. a Wójtem Gminy S., bowiem oba te organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku M. B. o ustalenie prawa do dodatku osłonowego.
Zgodnie z art. 2 ust. 10 ustawy o dodatku osłonowym wniosek o wypłatę dodatku osłonowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Przepisy przywołanej ustawy nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", a zatem przy jego ustaleniu należy posłużyć się uregulowaniem zawartym w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Analiza tego przepisu wskazuje, że do uznania określonej miejscowości za miejsce zamieszkania określonej osoby konieczne jest przebywanie w tej miejscowości oraz zamiar w niej pobytu przejawiający się co do zasady w postaci koncentracji spraw życiowych, zawodowych i rodzinnych.
Natomiast pobyt w zakładzie opieki zdrowotnej nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c., gdyż tego rodzaju placówka lecznicza nie jest przeznaczona do zamieszkiwania i nie może stanowić miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu.
M. B. przebywa w Wojewódzkim Szpitalu [...] w L., czyli w placówce leczniczej, która nie może być uznana za miejsce zamieszkania. Składając wniosek o ustalenie prawa do dodatku osłonowego, jednocześnie jako miejsce zamieszkania wskazał miejscowość P. w Gminie S., w której zamieszkiwał przed umieszczeniem go w Szpitalu [...] w L. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe oznacza, że za miejsce zamieszkania zainteresowanego, w rozumieniu art. 2 ust. 10 ustawy o dodatku osłonowym, należy uznać miejscowość P. w Gminie S., a zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku M. B. o ustalenie prawa do dodatku osłonowego jest Wójt Gminy S. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.