Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 16 lipca 2012 r. Starosta Zielonogórski zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z żądaniem rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Zielonogórskim, a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. poprzez wskazanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku M.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] M.B. z siedzibą w Z. w sprawie zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem usuniętego z drogi pojazdu marki Fiat [...] o nr rej. [...], za okres od dnia upływu sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), tj. od dnia 7 grudnia 2009 r. do dnia 3 września 2012 r.
W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. przekazał, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., Staroście Zielonogórskiemu wniosek M.B. z dnia 31 maja 2012 r. o zwrot wydatków związanych z przechowywaniem usuniętego z drogi, a opisanego wyżej, pojazdu jako organowi właściwemu w sprawie.
W ocenie Starosty nie można podzielić poglądu Naczelnika w tym zakresie, albowiem w niniejszej sprawie sześciomiesięczny termin od usunięcia pojazdu upłynął przed dniem 4 września 2010 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) na mocy której dokonano nowelizacji art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Wskazano także, że w ustawie nowelizującej zawarte zostały przepisy przejściowe, regulujące m.in. kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem niektórych pojazdów w stosunku do których termin sześciu miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed dniem 4 września 2010 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W myśl art. 13 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie wskazanego terminu sześciu miesięcy aż do dnia wejścia w życie powyższej ustawy, wobec tych wszystkich pojazdów ponosi Skarb Państwa.
Nadto wnioskodawca podniósł, że w przypadku pojazdów, których sześciomiesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. koszty ich przechowywania, jakie powstały po upływie wskazanego terminu aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi, zgodnie z art. 13 tej ustawy, Skarb Państwa, nie zaś powiat. Przepis ten nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów. Podkreślono także, że zarówno z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i z ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. jednoznacznie wynika, że starosta, wykonując nałożone ustawowo obowiązki działa w imieniu i na rzecz powiatu, a nie Skarbu Państwa. Tym bardziej brak jest podstaw prawnych do zwrotu kosztów przechowywania pojazdu za ww. okres przez starostę.
Nadto, w ocenie wnioskodawcy, zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) i § 19 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyjąć należy, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
Podniesiono także, że brak jest przepisu prawa, z którego można byłoby wywieść kompetencje starosty do wydania postanowienia określającego wysokość kosztów z tytułu przechowywania przedmiotowego pojazdu oraz zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. wniósł o odrzucenie wniosku, ewentualnie jego oddalenie lub rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu poprzez wskazanie jako organu właściwego Starosty Zielonogórskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym pomiędzy Starostą Zielonogórskim, a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z., albowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia wniosku M.B. o zwrot wydatków związanych z przechowywaniem usuniętego z drogi pojazdu marki Fiat [...].
Zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym.
Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (zd. 2 powyższego przepisu). Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt I OW 95/12 (npubl.), z dnia 13.07.2012 r., sygn. akt I OW 93/12 oraz sygn. akt I OW 94/12, z dnia 25.08.2011 r., sygn. akt I OW 96/11 czy z dnia 4.08.2011 r., sygn. akt I OW 72/11 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl), który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.
Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Zielonogórski. Wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu sporządzony dnia 31 maja 2012 r. został złożony w dniu 4 czerwca 2012 r. (prezentata na wniosku – data wpływu do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.). Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.