Uzasadnienie
Wnioskiem z 21 lipca 2014 r. Wójt Gminy Sidra wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jaki powstał między nim a Prezydentem Miasta Rybnik, który z tych organów ma rozpoznać wniosek N. L. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia opłaty za pobyt w tym domu, wobec przekazania przez Prezydenta Miasta Rybnik Wójtowi Gminy Sidra wniosku N. L. w ww. sprawie.
We wniosku o rozstrzygniecie sporu Wójt wyjaśnił: N. L., jakkolwiek jest zameldowana na pobyt stały w Gminie Sidra, to jednak po śmierci syna w 2005 r. wyjechała do córki do Rybnika i od tej pory przebywała u córki K. P., a następnie u wnuczki U. S., nie utrzymując żadnych kontaktów z rodziną zmarłego syna, zamieszkałą w gminie Sidra. Od 29 stycznia 2014 r. N. L. przebywa w Zakładzie Pielęgnacyjno-Opiekuńczym w K., w którym odwiedza ją wnuczka i utrzymuje stały kontakt, zaś wnuczka oświadczyła, że nie wyobraża sobie, aby babcia miała być umieszczona daleko od Rybnika, bowiem mają silny związek emocjonalny, zaś babcia także chciałaby być umieszczona w domu położonym blisko niej.
W takim stanie rzeczy Wójt Gminy Sidra, powołując art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 k.c., stwierdził, że właściwym do rozpoznania wniosku N. L. jest Prezydent Miasta Rybnik.
Odpowiadając na wniosek, Prezydent Miasta Rybnik podkreślił, że N. L. jest zameldowana na pobyt stały w Gminie Sidra, na terenie Rybnika nie posiada stałego meldunku, przebywa w Zakładzie Pielęgnacyjno-Opiekuńczym w K., zatem ani na terenie Rybnika nie przebywa, ani nie ma zamiaru przebywać, właściwym wobec tego w sprawie jest Wójt Gminy Sidra.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W sporze pomiędzy organami powstał negatywny spór o właściwość, bowiem żaden z uczestniczących w sporze organów, do właściwości których, na mocy art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182) dalej "ustawa o pomocy", należą sprawy orzekania o kierowaniu do domów pomocy społecznej i ustalanie opłaty za pobyt, nie chce uznać swojej właściwości miejscowej.
Zgodnie z ww. przepisem, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową gminy art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy nakazuje ustalić wg miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Z akt sprawy wynika, iż N. L. ubiegająca się o umieszczenie w domu pomocy społecznej – zamieszkiwała na terenie Gminy Sidra, gdzie ma miejsce stałego zameldowania, jednak ok. 2005 r. wyjechała do Rybnika z uwagi na konflikty z rodziną syna w miejscu zamieszkania, a z powodu tych konfliktów nie wyraża obecnie zamiaru powrotu w tamte strony. Natomiast zarówno N. L., jak i jej wnuczka, U.S., u której w Rybniku przebywała, zamieszkiwała, choć nie będąc zameldowana, chciałyby aby dom opieki, w którym N. L. miałaby być umieszczona znajdował się na terenie Rybnika, czy pobliskim, z uwagi na silną więź emocjonalną, jaka je łączy.
W takim stanie sprawy, który z akt wynika, nie można uznać, aby N. L. za swoje miejsce zamieszkania, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy, uznawała gminę Sidra. Miejsce zamieszkania, o którym mowa w tym przepisie należy wykładać, posługując się art. 25 k.c., który za takie uważa miejsce gdzie koncentruje się centrum życiowe danej osoby. W niniejszej sprawie za tak rozumiane miejsce zamieszkania należy uznać Miasto Rybnik.
Artykuł 101 ustawy o pomocy w ust. 3 zawiera też regulację związaną ze szczególną sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie. Stanowi on, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu takiej osoby. Taką gminą, na terenie której N. L. przebywała i mieszkała, przed przyjazdem do Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego w K., gdzie pobyt jej jest jedynie tymczasowy, jest Gmina Rybnik.
Ustalając właściwość miejscową gminy wydawałoby się, że należy za podstawę brać tylko jeden z przepisów art. 101 ustawy. Jednak w tej sprawie w istocie z dwóch przepisów ust. 1 i ust. 3 tego artykułu można wywieść właściwość miejscową Miasta Rybnik, z przyczyn wyżej wskazanych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270), należało wskazać Prezydenta Miasta Rybnik jako organ właściwy w sprawie rozpoznania wniosku N. L..