Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wnioskiem z dnia 11 czerwca 2013 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między tym organem a Opolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu, domagając się wskazania Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu jako organ właściwy do rozpoznania zażaleń S. O. z dnia 12 marca 2013 r. i 14 marca 2013 r.
W uzasadnieniu wniosku podano, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu (dalej "WINGiK") uznał za uzasadnione zażalenia S. O. z: 19 października 2012 r., 23 października 2012 r., 24 października 2012 r., 2 listopada 2012 r., 27 grudnia 2012 r. i 31 grudnia 2012 r. dotyczące przewlekłego prowadzenia przez Starostę Oleskiego postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do nieruchomości położonej w obrębie D. oznaczonej numerami działek [...] (obecny numer: [...]) i [...] (obecny numer: [...]) oraz wyznaczył ww. organowi dodatkowy, 30-dniowy termin załatwienia sprawy.
W dniu 19 marca 2013 r. do WINGiK wpłynęły dwa pisma S. O.: z dnia 12 marca 2013 r. i 14 marca 2013 r. określone przez stronę jako "zażalenie na Starostę Oleskiego" i z stanowiące podziękowanie za wydanie ww. aktu administracyjnego. Oba pisma w swojej treści powoływały się na ww. postanowienie z [...] lutego 2013 r. i dotyczyły sprawy aktualizacji operatu ewidencji gruntów dla dz. nr [...] i nr [...].
Zawiadomieniem z dnia 26 marca 2013 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu powyższe pisma uznając, iż dotyczą one braku działań Starosty Oleskiego "w zakresie uregulowania spraw związanych z wydaniem aktów nadania dotyczących nieruchomości położonych w D. oznaczonych numerami działek: [...],[...] i [...]". W uzasadnieniu organ podał, że przepisy dekretu o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska nie regulują właściwości organów wyższego stopnia, wobec czego stosować należy ogólne zasady wynikające z treści art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zwróciło się do Starosty Oleskiego o przesłanie akt sprawy. W odpowiedzi organ I instancji poinformował, że aktualnie przed Starostą Oleskim toczy się wyłącznie postępowanie w przedmiocie aktualizacji operatu gruntów, w związku z postanowieniem WINGiK z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] stwierdzającym nieważność postanowienia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lublińcu z [...] sierpnia 1960 r. w części dotyczącej spornych nieruchomości.
W dniu 8 maja 2013 r. do Kolegium wpłynęły dwa pisma S. O. z dnia 6 maja 2013 r. W jednym z tych pism strona ustosunkowała się do treści pisma organu I instancji z 19 kwietnia 2013 r., drugie jest skargą na bezczynność Starosty Oleskiego "przy realizacji postanowienia WINGiK z [...] lutego 2013 r.". Wobec wątpliwości co do intencji strony, Kolegium pismem z dnia 27 maja 2013 r. zwróciło się do S. O. o ich wyjaśnienie. S. O. w odpowiedzi podał, że oba pisma dotyczą niezałatwienia w terminie przez Starostę Oleskiego sprawy objętej postanowieniem WINGiK z [...] lutego 2013 r.
S. O. w pismach z 12 marca 2013 r. i 14 marca 2013 r. domagał się rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Starostę Oleskiego sprawy aktualizacji operatu ewidencji gruntów, co strona jednoznacznie potwierdziła w piśmie z dnia 4 czerwca 2013 r. Przed organem I instancji nie toczy się postępowanie w jakiejkolwiek innej sprawie niż aktualizacja operatu ewidencji gruntów, zainicjowanej przez S. O., co wynika z pisma tego organu z 19 kwietnia 2013 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu rozpatrywał wcześniejsze zażalenie na przewlekle prowadzenie postępowania przez Starostę Oleskiego w tej samej sprawie: aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] położonych w D., czemu dał wyraz w postanowieniu z [...] lutego 2013 r. nr [...].
Wobec bezspornego przedmiotu żądania strony, tj. niezałatwienia w terminie przez Starostę Oleskiego sprawy dotyczącej aktualizacji operatu gruntów obejmujących działki nr [...] i nr [...], zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, uznać należy, że organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Oleskiego, jako właściwego w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu i organ ten jest właściwy do rozpatrzenia zażalenia przewidzianego w art. 37 k.p.a.
Odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z wnioskiem o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu jako organu właściwego do rozpoznania zażalenia S. O. złożył Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu.
W uzasadnieniu podał, że treść złożonego przez S. O. wniosku z dnia 12 marca 2013 r. wskazuje, iż przedmiotem zażalenia jest brak działań Starosty Oleskiego związanych z uporządkowaniem stanu prawnego nieruchomości nadanych w trybie przepisów dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska. Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest organ wyższego stopnia. W związku z faktem, iż przepisy dekretu o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska nie określają organu II instancji, zastosowanie znajdują zasady ogólne, zawarte w art.17 K.p.a. Ponadto, potwierdzeniem tak ustalonego przedmiotu wniosku S. O. jest zdaniem organu treść pisma Starosty Oleskiego z dnia 19 października 2012 r. do której w znacznej mierze odnoszą się do zarzuty S. O. Podniesiono też, że do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skierowane zostały kolejne skargi S. O., w których zarzuca Staroście Oleskiemu, iż rozpatrując jego wnioski nie wydaje żadnych aktów administracyjnych, lecz kieruje jedynie pisma wyjaśniające.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny), i pod warunkiem, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, w której jeden z pozostających w sporze organów jest właściwy.
Rozstrzygając zaistniały w sprawie negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Opolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podzielić należy pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, zgodnie z którym organem właściwym do rozpoznania zażaleń S. O. z dni 12 i 14 marca 2013 r. jest Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu. Skarżący w zażaleniach tych nawiązywał do postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, a ponadto w oświadczeniu z dnia 4 czerwca 2013 r., które stanowi odpowiedź na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o wyjaśnienie treści żądań zawartych w wymienionych zażaleniach oświadczył, że domaga się rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Starostę Oleskiego sprawy aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Dodać należy, że przed organem I instancji nie toczy się jakiekolwiek inne postępowanie, niż w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntu, zainicjowane wnioskiem S. O. Oczywistą konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że to Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jest organem właściwym rozpoznania zażaleń S. O. z dnia 12 i z dnia 14 marca 2013 r. Zgodnie bowiem z art. § 1 i § 2 art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Prowadzenie powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych, o których mowa w art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) a które wraz z zasobami wojewódzkimi i zasobem centralnym stanowią - zgodnie z art. 40 ust. 2 tej ustawy - państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (zdefiniowany w art. 2 pkt 10) należy do zadań starostów. Natomiast organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Oleskiego, jako właściwego w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Stanowisko zajęte przez organ geodezyjny w odpowiedzi na wniosek opiera się na błędnym określeniu treści żądania S. O. jako spraw związanych z uporządkowaniem stanu prawnego nieruchomości, ustalonego w trybie aktów nadania. Takie określenie przedmiotu sprawy nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych w aktach sprawy materiałach, zwłaszcza w treści zażaleń S. O. z dnia 12 marca i 14 marca 2013 r. i oświadczenia z dnia 4 czerwca 2013 r. potwierdzającego treść jego żądania zawartego w złożonych zażaleniach.
W takich okolicznościach sprawy należy przyjąć, że właściwym do rozpoznania wskazanych zażaleń S. O. jest Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.