Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Dębna, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Burmistrzem Miasta Dębna a Burmistrzem Miasta Kruszwica w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy dla Dziewcząt w K. w dniu 29 marca 2013 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Dębnie o umieszczenie E. W. w Domu Pomocy Społecznej w związku z jej wnioskiem z dnia 20 marca 2013 r.
W związku z powyższym OPS w Dębnie zwrócił się do Miejsko-Gminnego OPS w Kruszwicy o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i uzupełnienie dokumentacji oraz udzielenie dodatkowych informacji na okoliczność ustalenia sytuacji wnioskodawczyni.
Po uzyskaniu w/w danych i ich przeanalizowaniu OPS w Dębnie uznając się za niewłaściwy, przekazał na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. wniosek do Miejsko-Gminnego OPS w Kruszwicy, który również uznał się za niewłaściwy w sprawie i zwrócił akta do OPS w Dębnie.
Burmistrz Miasta Dębna podniósł dalej, że wnioskodawczyni była w przeszłości mieszkanką Dębna, gdzie nadal jest zameldowana na pobyt stały pod adresem ul Planty 1/1, 74-400 Dębno. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 2 lipca 2008 r., E. W. została umieszczona w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym dla Dziewcząt w K.. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 25 kwietnia 2013 r. ustalono, że E. W. przebywa w MOW w K., jest uczennicą III klasy Gimnazjum Specjalnego w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym dla Dziewcząt w K.. Pozostaje również od 2008 r. pod stałą opieką psychiatryczną w Wojewódzkiej Przychodni zdrowia Psychicznego w Bydgoszczy.
Uzasadniając stanowisko, że właściwym organem do rozpoznania wniosku jest Burmistrz Kruszwicy, organ wskazał, że E. W. z mocy postanowienia Sądu została skierowana i umieszczona w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym dla Dziewcząt w K. i w związku z tym zmuszona była opuścić miejsce swojego zamieszkania na terenie Gminy Dębno. Z akt sprawy (w tym wywiadu środowiskowego z dnia 25 kwietnia 2013 r.) wynika, że E. W. nie deklaruje chęci powrotu do Dębna z zamiarem osiedlenia się w tym mieście na stałe. Nie utrzymuje żadnych więzi rodziną zamieszkałą w Dębnie i nie zwracała się Burmistrza Dębna, ani do żadnej z podległych mu jednostek z jakimikolwiek wnioskami o pomoc w zakresie jej powrotu do Dębna.
Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Aktualnie wnioskodawczyni nie posiada statusu osoby bezdomnej w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, tj. osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zatem regulacja art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie znajduje w tym przypadku zastosowania.
Zgodnie z zaś z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się na podstawie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje przebywanie na jej terenie, które posiada cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Zdaniem Burmistrza Dębna centrum życiowe E. W. jest zlokalizowane na terenie Gminy Kruszwica, gdzie przebywa oraz korzysta ze świadczeń zdrowotnych i nie zachodzą żadne obiektywne przesłanki uzasadniające przyjęcie, że ma ona zamiar powrotu do Dębna na stałe.
Burmistrz Kruszwicy w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygniecie sporu wskazał, że skoro wnioskodawczyni została skierowana do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w K. na mocy orzeczenia sądu rodzinnego to jej pobyt w K. nie jest związany z jej jakimkolwiek zamiarem czy świadomym wyborem jej lub jej opiekunów ale z orzeczeniem właściwego organu. Z samego faktu że w K. istnieje MOW nie można zatem wnosić, iż Kruszwica stała się świadomym miejscem pobytu kogokolwiek z mieszkańców. Wynika to z losowego dla gminy (ośrodek prowadzi powiat Inowrocławski) faktu umiejscowienia tego typu placówki na terenie gminy. Co istotne, pobyt wnioskodawczyni uzależniony jest od cyklu wiekowego i kończy się zgodnie z odrębnymi przepisami z chwilą osiągnięcia przez nią odpowiedniego wieku. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn.akt Nw. 20/08 przedłużono pobyt E. W. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym dla Dziewcząt w K. do końca roku szkolnego 2012/2013 tj. do czerwca 2013 r.
Burmistrz Kruszwicy stwierdził, że wnioskodawczyni nie przebywa już w MOW w K. i została przeniesiona do Domu Pomocy Społecznej w Brzezinach dla osób dorosłych, niepełnosprawnych intelektualnie. Na dowód powyższego do odpowiedzi organ załączył kserokopie decyzji Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Choszcznie z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] o umieszczeniu E. W. w Domu Pomocy Społecznej w Brzezinach.
Zdaniem organu wnioskodawczyni nie podlega regulacji art. 101 ust 2 ustawy o pomocy społecznej, gdyż jako mieszkanka gminy Dębno czasowo przebywała w MOW Kruszwica, tzn. przez czas niezbędny dla realizacji celów dla jakich umieszczono ją w MOW, i w związku z tym nie ma mowy o jakimkolwiek zamiarze stałego pobytu w K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem negatywnego sporu o właściwość, który powstał między Burmistrzem Miasta Dębna a Burmistrzem Miasta Kruszwica, stała się kwestia umieszczenia E. W. w domu pomocy społecznej.
Zaznaczyć należy, że warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu jest istnienie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego w znaczeniu prawnym. Z istoty sporu o właściwość i sporu kompetencyjnego wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Jednocześnie należy mieć na względzie, że spór o właściwość (kompetencyjny) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania.
By istniał stan, który uprawnia do rozstrzygania o wniosku w przedmiocie sporu kompetencyjnego, musi być sprawa wymagająca załatwienia i co najmniej dwa organy muszą mieć wątpliwości co do tego, który z nich jest właściwy do jej załatwienia.
W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta Dębna wydał w dniu 26 czerwca 2013 r. decyzję o skierowaniu E. W. do domu pomocy społecznej w Brzezinach. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. nadano powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast na mocy decyzji Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Choszcznie z dnia 28 czerwca 2013 r. wnioskodawczyni została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej w Brzezinach.
Stwierdzony stan sprawy skutkuje tym, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.