Postanowienie NSA z 30 listopada 2016 r., I OW 152/16

Sąd

Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H.

Sprawa

w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Skład

sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący
Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący
Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Starosta Powiatu Wrocławskiego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego ze Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H., w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości Staroście Powiatu Wrocławskiego, wniosek T. H. o przyznanie w trybie art. 102 ustawy z dnia 17 czerwca1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 poz. 599 ze zm.) kosztów dozoru pojazdów przechowanych na terenie parkingu prowadzonego w Jordanowie Śląskim.

W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał w/w wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy będące w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego.

W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie bezpośrednio do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru i przechowywania pojazdów.

We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania kosztów dozoru, wskazując, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego żądania, uzasadniając, iż kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza zakres terytorium, w obszarze którego Starosta ma legitymację do działania i podejmowania władczych rozstrzygnięć. Wnioskodawca podał, że w uzasadnieniach rozstrzygnięć przyjęto, że to miejsce usunięcia pojazdu decyduje o tym, który organ jest właściwy do orzekania w sprawie kosztów przechowywania pojazdów.

Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może orzekać wobec pojazdów usuniętych z dróg, nie zlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu wrocławskiego. W ocenie organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt prowadzenia działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem Starosta, wykonując zadanie publiczne realizuje je z udziałem podmiotów spoza tej administracji, jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia stosunku administracyjnego pomiędzy T. H., który nie był wytypowany do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest podstaw dla przyjęcia konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego, nie objętego kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz wykonania usługi, polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu dzierżoniowskiego tylko ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru. Pogląd przeciwny sprzeczny byłby z istotą i ratio legis przepisów, dotyczących konieczności realizacji zadania publicznego, polegającego na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku.

W ocenie organu, kompetencje starosty wyznacza zasięg terytorialny, tj. miejsce w którym usunięto pojazd i gdzie nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności przechowywania pojazdów. Zdaniem organu pogląd o tym, iż kompetencje danego organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu jest uzasadniony choćby brzmieniem art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach przepadku pojazdów, ustala się ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie postępowania lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku

T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.

W uzasadnieniu odpowiedzi Starosta Dzierżoniowski potwierdził okoliczności stanu faktycznego sprawy i wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T. H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. We wniosku wskazano bowiem na numery decyzji z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]), chociaż rozstrzygnięć tych nie dołączono do wniosku.

Zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego, jeśli wnioskodawca wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony, to należy przyjąć, że organ ten posiada postanowienia sądu

Sygn. akt I OW 152/16 o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu wrocławskiego, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130 a ust. 10 lit. f ustawy Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).

Wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę do umorzenia niniejszego postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc postępowanie administracyjne i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T. H., uznał swoją właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać poddana kontroli jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie orzekał o właściwości lub jej braku (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 94/06).

Starosta Dzierżoniowski dodał, że gdyby w ocenie Sądu wniosek o umorzenie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to organem właściwym do rozpoznania wniosku strony, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Starostę Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H. umowa o usuwanie pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie na prowadzonym przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T. H. zostały przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren

Powiatu Wrocławskiego na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku z powyższym powiat dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt I OW 38/12. W uzasadnieniu do tego postanowienia NSA wskazał na art. 130a ust.10g ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiący, że jednostka prowadząca parking strzeżony w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10 ww. przepisu, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA z przepisu tego należy wnosić, że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta powiatu, na obszarze którego przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd zawarł ponadto następującą tezę - "Ponieważ właściwość miejscowa starosty, wykonującego orzeczenie sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa miejscowego obowiązującego w danym powiecie, właściwość miejscowa tego organu 3

Sygn. akt I OW 152/16 musi odpowiadać właściwości miejscowej rady powiatu, która uchwaliła to prawo.

Zarówno organem powołanym do wniesienia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest starosta miejsca przechowywania pojazdu, jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie kosztów z tytułu przechowywania w/w pojazdu".

Starosta Dzierżoniowski zaznaczył, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy, bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T. H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 p.p.s.a sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony (stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a. ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32).

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny

Sygn. akt I OW 152/16 spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu

Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia 18 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem uznał swą właściwość. Decyzja ta mogła zostać poddana kontroli w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji do rozpoznania wniosku, bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny

Sąd Administracyjny podnosi, że Starosta Powiatu Wrocławskiego już w dniu [...] marca 2015 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania zainicjowanego w/w wnioskiem

T. H., która to decyzja została uchylona przez SKO we Wrocławiu i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w których to orzeczeniach organy nie wyraziły wątpliwości w zakresie właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie wskazuje, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, miał obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie właściwości organu I instancji.

Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek

Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy w sytuacji wydania decyzji w sprawie, której dotyczy wniosek.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. 1 5