Uzasadnienie
Wójt Gminy Przygodzice wnioskiem z dnia 2[...] września 2010 r. (wpływ do NSA 5 października 2010 r.) wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Kuźnia Raciborska, który z organów jest właściwy do rozpatrzenia wniosku J.K. z dnia [...] czerwca 2010 r. o pomoc dla osoby poszkodowanej w wyniku katastrofy naturalnej.
W uzasadnieniu wniosku organ przywołał postanowienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kuźni Raciborskiej z dnia [...] września 2010 r., którym przekazano tę sprawę GOPS w Przygodzicach jako organowi właściwemu miejscowo.
Z akt wynika, że wniosek J.K. z [...] czerwca 2010 r. został załatwiony odmownie przez MOPS w Kuźni Raciborskiej, który [...] lipca 2010 r. wydał decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego do wysokości 6.000 zł z tytułu powodzi, gdyż wnioskodawca na stałe zamieszkiwał w Jankowie Przygodzkim, dzięki czemu mógł on funkcjonować i prowadzić gospodarstwo domowe w Jankowie Przygodzkim, a nie na terenie objętym powodzią.
Decyzję tę uchyliło SKO w Katowicach w dniu [...] września 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie przekazanych akt istnieją wątpliwości co do miejsca zamieszkania strony, a tym samym czy dyrektor MOPS w Kuźni Raciborskiej był właściwym organem w tej sprawie.
Konieczne jest zatem jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania strony oraz zakresu żądania, czy oczekuje pomocy do wysokości 6.000 zł, czy też wyższej.
Zdaniem wnioskującego Wójta Gminy, organ nie wykonał zaleceń SKO, natomiast wydał postanowienie przekazujące sprawę wg właściwości, co narusza zasadę dwuinstancyjności oraz obowiązek wykonania zaleceń organu odwoławczego.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrza Miasta Kuźnia Raciborska stwierdził, że dokumenty zebrane w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że J.K. od wielu lat przed powodzią, w trakcie powodzi i po powodzi w maju 2010 r. zamieszkiwał w Jankowie Przygodzkim i tam znajdowało się jego centrum.życiowe.
Burmistrz powołał się na dane z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2010 r., w którym pracownik socjalny stwierdza, że budynek, który wskazał wnioskodawca jako jego miejsce zamieszkania jest budynkiem gospodarczym, w którym nie było jakichkolwiek znamion zamieszkiwania. Pomieszczenia w tym budynku nie nadawały się do zamieszkiwania, były bardzo zaniedbane i świadczące, że od wielu lat nikt w tym miejscu nie prowadził gospodarstwa domowego. W pomieszczeniach brak jest energii elektrycznej, nie ma podłączonej wody, brak studni, brak możliwości ogrzewania pomieszczeń.
W rozmowie z pracownikiem socjalnym brat wnioskodawcy S.K., który zamieszkuje w domu przy ul. D., obok małego budynku gospodarczego, w którym wnioskodawca utrzymuje, że mieszka, potwierdził że J.K. tam nie zamieszkuje.
Oświadczył, że brat zamieszkuje w Jankowie Przygodzkim wraz z żoną I. K. W oświadczeniu majątkowym z [...] czerwca 2010 r. J. K. potwierdził, że jest to budynek gospodarczy, a nie mieszkalny.
Ponadto GOPS w Przygodzicach w piśmie nr [...] z dnia 8 czerwca 2010 r. zaświadcza, że J.K. i I.K. zamieszkują w Jankowie Przygodzkim ul. D. Organ powołał się nadto na fakt posiadania wniosków GOPS w Przygodzicach z lipca i października 2009 r., potwierdzających, że J.K. starał się o pomoc GOPS w Przygodzicach, co świadczy o traktowaniu go jako mieszkańca tamtejszej gminy.
Jednocześnie MOPS w Kuźni Raciborskiej poinformował, że od wielu lat ma doskonałe rozeznanie w sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej w domu znajdującym się w Kuźni Raciborskiej przy ul. D.; gdzie jakoby J.K. mieszkał. Faktycznie mieszka tam jego brat S.K. wraz z rodziną. Korzysta on z pomocy tut. MOPS praktycznie co miesiąc. W związku z tym przeprowadzane są tam comiesięczne wywiady środowiskowe, które potwierdzają to, że mieszka tam jedynie brat S.K., jego żona i dziecko. Pracownik socjalny nigdy nie stwierdził tam pobytu J.K.. MOPS w Kuźni Raciborskiej obecnie nie ma możliwości odebrania oświadczenia od J.K., gdyż tam fizycznie nie przebywa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaistniały w sprawie spór negatywny o właściwość podlega w myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej ustawą P.p.s.a., rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Złożony przez J.K. wniosek o zasiłek celowy w związku z powodzią w maju 2010 r. podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.).
W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej ustala się według przepisów prawa cywilnego. Art. 25 Kodeksu cywilnego stanowi, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Z nadesłanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego materiałów wynika, iż J.K. jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w Kuźni Raciborskiej przy ul. D., od której uiszcza podatek od nieruchomości.
Budynek ten ma charakter budynku gospodarczego, a lokal w nim znajdujący nie nadaje się do zamieszkiwania.
Przedstawione przez Burmistrza Kuźni Raciborskiej w odpowiedzi na wniosek okoliczności wskazują na to, iż J.K. w budynku tym nie zamieszkuje, a pomieszczenia znajdujące się w tym budynku nie nadawały się do zamieszkania z uwagi na brak energii elektrycznej, dostępu do wody (brak studni), brak możliwości ogrzewania. Stan pomieszczeń bardzo zaniedbanych świadczy o tym, iż od wielu lat w tym budynku nie prowadzono gospodarstwa domowego.
Organ wiedzę w tym zakresie uzyskał w związku z prowadzonymi postępowaniami, w których stroną był brat J.K. – S.K., który także potwierdził, iż J.K. w Kuźni Raciborskiej nie zamieszkuje, natomiast miejscem jego zamieszkania jest Janków Przygodzki, w którym zamieszkuje wraz z żoną Ireną Kicia.
Powyższe okoliczności w stosunku do których występujący z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu Wójt Gminy Przygodzice nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o zamieszkiwaniu J.K. w Kuźni Raciborskiej pozwalają przyjąć, iż pomimo braku meldunku w Jankowie Przygodzkim tę właśnie miejscowość J.K. uczynił swym centrum życiowym. Za przyjęciem tego miejsca zamieszkania przemawia zwłaszcza to, iż zamieszkuje tam razem z żoną Ireną Kicia, zaś budynek przy ul. D. jest budynkiem gospodarczym, a pomieszczenia w nim znajdujące nie nadają się do zamieszkiwania i nie są nawet przystosowane do stałego pobytu ludzi. Za przyjęciem miejsca zamieszkania J.K. w Jankowie Przygodzkim przemawia również okoliczność, iż dwukrotnie zawiadamiany o terminie rozprawy pod adresem Kuźnia Raciborska ul. D., nie odebrał awizowanego prawidłowo przez Urząd Pocztowy w Kuźni Raciborskiej zawiadomienia o terminie, natomiast zawiadomienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o terminie rozprawy w dniu 14 stycznia 2011 r., wysłane na adres Janków Przygodzki ul. D. powróciło z adnotacją Urzędu Pocztowego w Przygodzicach "Adresat odmawia przyjęcia".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe potwierdza, iż uczestnik postępowania nie przebywa w Kuźni Raciborskiej, natomiast miejscem jego faktycznego pobytu i zamieszkania w rozumieniu art. 25 K.c. i art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest miejscowość Janków Przygodzki.
Odnosząc się do zarzutu Wójta Gminy Przygodzice w kwestii naruszenia przez Burmistrza Miasta Kuźnia Raciborska zasad procedury należy ocenić jako niezasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchylając decyzję tegoż organu oceniało stan faktyczny na podstawie znajdujących się w aktach sprawy materiałów, które wzbudziły w organie odwoławczym wątpliwości co do właściwości miejscowej organu pierwszej instancji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej winny z urzędu przestrzegać swej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Jeśli wiec Burmistrz Miasta Kuźnia Raciborska ustalił, iż stałym miejscem pobytu J.K. jest Janków Przygodzki i w miejscowości tej posiada on rodzinę, to zasadnie uznał, że ta miejscowość stanowi jego centrum życiowe oraz odpowiada warunkom z art. 25 K.c., a zatem Burmistrz nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania z wniosku strony o zasiłek celowy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4 i art. 55 1 pkt 4 i 2 ustawy P.p.s.a.