Uzasadnienie
Wnioskiem z 13 stycznia 2023 r. Burmistrz Miasta i Gminy C. (dalej również: "Burmistrz", "organ wnioskujący") wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem m.st. Warszawy (dalej również: "Prezydent", "uczestnik postępowania"), w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M. B. (dalej również: "zainteresowana") o skierowanie do domu pomocy społecznej (dalej: "dps"). W uzasadnieniu wniosku Burmistrz wskazał, że 5 grudnia 2022 r. z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy A. do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. (dalej: "MGOPS") wpłynął wniosek zainteresowanej, o skierowanie jej do dps dla kombatantów w R. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że M. B. jest osobą przewlekle chorą, ze względu na stan zdrowia, wymagającą pomocy osób trzecich. Aktualnym miejscem zameldowania ww. na pobyt stały jest [...], [...] C. Zainteresowana od kilku lat przebywa w W., gdzie została zameldowana na pobyt tymczasowy u córki M. B., która sprawuje nad nią opiekę.
Organ wnioskujący przywołał treść art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "ups"), zgodnie z którym decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Podkreślił, że w ocenianej sprawie istotną jest norma art. 101 ups, która określa właściwość miejscową gminy, według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zdaniem organu wnioskującego, jasnym jest, że miejscem pobytu zainteresowanej od trzech lat jest W., gdzie ww. jest zameldowana (od 13 października 2020 r. do 12 października 2026 r.) i gdzie koncentruje się jej centrum życiowe, a co stoi w opozycji do przekazania akt sprawy do MGOPS. Podnosząc powyższe Burmistrz wniósł o wskazanie organu właściwego do ustalenia prawa do opisanego wyżej świadczenia w formie pobytu w dps.
Pismem z 19 stycznia 2023 r., zainteresowana zwróciła się o przyspieszenie rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec pogorszenia się jej stanu zdrowia i konieczności uzyskania całodobowej opieki, której jej córka nie jest w stanie sprawować. Prośby takie (pismami z: 3 lutego 2023 r. i z 8 lutego 2023 r.) skierowała do Prezesa NSA również jej córka.
Zarządzeniem z 7 marca 2023 r. Prezes NSA uwzględnił powyższe prośby, określając termin rozpoznania sprawy na III kwartał 2023 r.
Pismem z 20 lutego 2023 r., Prezydent wywiódł odpowiedź na wniosek Burmistrza, wskazując, że właściwym w sprawie jest organ wnioskujący. Podał, że swoje stanowisko opiera na czasowym charakterze pobytu zainteresowanej na terenie W., determinowanym koniecznością zapewnienia jej opieki i pomocy córki.
W piśmie z 10 marca 2023 r. M. B. złożyła wniosek o umorzenie postępowania w sprawie, wobec jej oświadczenia o rezygnacji z umieszczenia w dps.
Z załącznika do pisma Burmistrza z 10 marca 2023 r. wynika zaś, że córka zainteresowanej od 18 stycznia 2023 r. zameldowała matkę na pobyt stały w W. 28 marca 2023 r. (data wpływu do NSA) organ wnioskujący podtrzymał wniosek o rozstrzygnięcie sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny, a następnie (pismo z 19 kwietnia 2023 r.) poinformował, że zainteresowana zmarła [...] kwietnia 2023 r.
Powyższy stan sprawy potwierdza nadesłany do akt odpis skrócony aktu zgonu z [...] czerwca 2023 r., nr [...] – przesłany za pomocą środków komunikacji elektronicznej (e-PUAP), przy piśmie Urzędu m.st. Warszawy z 15 czerwca 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, z zastrzeżeniem art. 22 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000, ze zm., dalej: "kpa"), oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (a także o właściwość), o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Stosownie do art. 161 § 1 ppsa, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Na podstawie art. 193 ppsa, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 64 § 3 ppsa, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Jak wynika z załączonego do sprawy skróconego odpisu aktu zgonu, zainteresowana zmarła [...] kwietnia 2023 r. w T. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewątpliwie przedmiot postępowania administracyjnego – skierowanie do domu pomocy społecznej, dotyczy wyłącznie praw ściśle związanych z zainteresowaną. W tej sytuacji, postępowanie sądowe wszczęte na wniosek Burmistrza należy uznać za bezprzedmiotowe (vide np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 8/21).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 15 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.
O zwrocie wpisu nie orzeczono, ponieważ organ wnioskujący nie cofnął wniosku (art. 232 § 1 pkt 1 ppsa).