Uzasadnienie
Starosta Koniński wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Konińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Koninie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B., prowadzącego Mechanikę Blacharstwo Lakiernictwo Z. B. 62-530 Kazimierz Biskupi, dotyczącego zwrotu wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów na należącym do niego parkingu w K. Gmina Kazimierz Biskupi.
W uzasadnieniu wniosku Starosta Koniński wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2012 r. Z. B. złożył do Starosty Konińskiego wnioski o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi w okresie przed wejściem w życie ustawy nakładającej na starostów ten obowiązek. Starosta podał, że wniosek ten dotyczył pięciu pojazdów: motorower Simson usunięty z drogi w dniu 2 marca 2009 r., samochód osobowy Daewoo Tico usunięty z drogi w dniu 19 kwietnia 2009 r., samochód osobowy Mercedes Benz usunięty z drogi w dniu 22 kwietnia 2009 r., samochód osobowy Daewoo Espero usunięty z drogi w dniu 27 czerwca 2009 r., samochód osobowy Ford Escort usunięty z drogi w dniu 7 maja 2009 r.
Starosta podał, że zgodnie z treścią art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 152, poz. 1018) "Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", czyli do dnia 4 września 2010 r. Przepis ten nie precyzuje jednostki występującej w imieniu Skarbu Państwa. Podobnie pozostałe zapisy ww. ustawy zmieniającej z 22 lipca 2010 r. nie wskazują organu właściwego do ponoszenia kosztów przechowywania wobec pojazdów, których termin usunięcia rozpoczął bieg przed 11 czerwca 2009 r. Z przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz ustawy nowelizującej wynika, że starosta, wykonując nałożone ustawowo obowiązki, działa w imieniu i na rzecz powiatu, a nie Skarbu Państwa.
W myśl art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015) organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, który działa w imieniu Skarbu Państwa. W związku z tym sprawa została przekazana przez Starostę Konińskiego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Koninie w dniu 30 maja 2012 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wniosek Z. B. Staroście Konińskiemu uznając się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy. Następnie Starosta Koniński pismem z dnia 11 lipca 2012 r. ponownie wskazał Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organ właściwy do wypłaty należności Z. B. za usunięcie i przechowywanie ww. pojazdów. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie podtrzymał swoje stanowisko, nie występując jednak o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wobec tego, że oba organy uważają, że nie są organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi wnioskodawca wniósł o rozstrzygnięcie sporu i wskazanie właściwego organu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie wniósł o wskazanie Starosty Konińskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B. w sprawie zwrotu wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie podniósł, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje Starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
Nr 152, poz. 1018 ze zm.). W art. 13 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym stwierdza się, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy, tj. 4 września 2010 r.
Przepis ten rozstrzygając o kosztach wskazuje Skarb Państwa bez wskazania statio fisci i jednocześnie nie rozstrzyga w odmienny, niż wskazany w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, sposób o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania złożonego po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym wniosku o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu jest, na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy, starosta.
Uczestnik wskazał, że postępowanie związane z usunięciem pojazdów prowadził Starosta Koniński, a wnioski o zwrot wydatków za ich usunięcie i przechowywanie zostały złożone po nowelizacji art. 130a Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h, zatem organem właściwym do rozpoznania wniosków jest Starosta Koniński.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W niniejszej sprawie powstał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Konińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Koninie dotyczący organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. B. o zwrot wydatków za usunięcie z drogi i przechowywanie wymienionych we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pojazdów.
Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany w wyniku nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez regulację art. 1 pkt 10 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej tę ustawę z dniem 4 września 2010 r.
W powołanej ustawie, niezależnie od powyższego uregulowania odnośnie do kompetencji określonego wyżej podmiotu do wydania przedmiotowej decyzji, zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. W art. 13 ustawy zmieniającej rozstrzygnięto bowiem o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić jednak należy, że rozstrzygając o kosztach wskazano ogólnie na Skarb Państwa. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w odmienny niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h powyższej ustawy sposób o organie, orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Uwzględniając powyższą regulację stwierdzić należy, że organem właściwym w sprawie jest Starosta Koniński.
Jak wynika z przekazanych przy wniosku materiałów wnioski o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie poszczególnych pojazdów objętych niniejszym postępowaniem złożone zostały po raz pierwszy do Starosty Konińskiego w dniu 21 marca 2012 r. (dot. usunięcia i przechowywania samochodów osobowych Mercedes Benz, Daewoo Tico i motoroweru Simson) oraz w dniu 12 kwietnia 2012 r. (dot. samochodów Ford Escort i Daewoo Espero). Następnie, wobec treści pisma Starosty do Z. B. z dnia 12 kwietnia 2012 r. wskazującego jako organ właściwy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Koninie wniosek dotyczący wszystkich pięciu pojazdów złożony został przez Z. B. do tego organu. Po kolejnych wzajemnych przekazaniach wniosku przez organy Starosta Koniński wystąpił o rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu kompetencyjnego.
Podniesione wyżej okoliczności wskazują jednoznacznie, że postępowanie dotyczące zwrotu wydatków wszczęte zostało po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, która obowiązuje od dnia 4 września 2010 r. Wówczas to dodany został do tego artykułu ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu, przepis ten jednoznacznie wskazuje Starostę jako organ właściwy do załatwienia wniosków tego rodzaju. Skoro w art. 13 ustawy zmieniającej stwierdzono jedynie, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów i nie rozstrzygnięto w odmienny niż wskazany w art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym sposób o organie orzekającym w przypadkach tam wskazanych, to należało przyjąć, że organem tym jest starosta.
Jak słusznie podniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego w Koninie takie stanowisko utrwalone zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia (np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11; z 15 czerwca 2012 r., I OW 68/12; z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12 i I OW 95/12).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak na wstępie.