Postanowienie NSA z 3 grudnia 2015 r., I OW 166/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.M. o wykup działki postanawia:

Skład

Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia WSA (del.) Przemysław Szustakiewicz

Sentencja

oddalić wniosek.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 16 lipca 2015 r. Wójt Gminy K. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. M. o wykup działki wydzielonej pod poszerzenie drogi wojewódzkiej.

Wnioskodawca wskazał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] września 1991 r. zatwierdził projekt podziału działki [...] stanowiącej własność R. i K. M., z której to została wydzielona m.in. działka [...] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż po jej uprawomocnieniu, działka nr [...] przechodzi na własność gminy za odszkodowaniem.

Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. o ustaleniu lokalizacji drogi został zatwierdzony podział działki nr [...] na działki [...] i [...]. Działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa, zaś działka [...] stanowi własność Gminy K..

Pismem z dnia 3 marca 2015 r. R. M. wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] o wykup nieruchomości opisanej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o nr ewid. [...] z obrębu [...], W[...], która stanowi poszerzenie drogi publicznej o kategorii drogi wojewódzkiej nr DW636 (ul. [...]).

Marszałek Województwa [...] pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. przekazał Wójtowi Gminy K. powyższy wniosek, stwierdzając, iż zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] września 1991 r. działka nr [...] stanowi własność Gminy K., zatem negocjacje w sprawie odszkodowania powinien przeprowadzić ten organ. Organ podtrzymał swoje stanowisko w piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r.

Odnosząc się do powyższego, Wójt Gminy K. wskazał, że po dokonaniu analizy posiadanych dokumentów tj. decyzji podziałowej z dnia [...] września 1991 r., treści Księgi Wieczystej nr [...], wypisu z rejestru gruntów, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż powyższa nieruchomość przeszła na własność Gminy K., zaś decyzja na którą powołuje się Marszałek Województwa wymaga stwierdzenia nieważności w części dotyczącej błędnych zapisów o przejściu prawa własności. Wnioskodawca powołał się ponadto na pismo z dnia 29 kwietnia 2015 r., w którym wyjaśnił, że w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z ustaleniem odszkodowania, a uregulowaniem stanu prawnego na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Powołując się na sentencję uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993 r., w której stwierdzono, iz "użyte w przepisie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127; zm.: z 1991 r. Nr 83, póz. 373; Nr 103, póz. 446 i Nr 107, póz. 464 oraz Z 1992 r. Nr 91, póz. 455) sformułowanie "pod budowę ulic" oznacza, że wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału", organ uznał, że powyższa nieruchomość nie mogła przejść na własność Gminy K..

Wskazano ponadto, że w sprawie gromadzona jest dokumentacja, która następnie zostanie przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w celu stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej przejścia prawa własności.

W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa [...] wniósł o wskazanie Wójta Gminy K. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku. Wskazał, że decyzja zatwierdzająca podział działki nr [...] nie została wyeliminowna z obrotu prawnego, nie ma więc podstaw, aby nie uwzględnić rozstrzygnięć w niej zawartych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość (także spór kompetencyjny) należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie spór, jaki zaistniał między Wójtem Gminy K. a Marszałkiem Województwa [...] dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.M. o ustalenie odszkodwania za działkę nr [...], powstałą z działki [...], która na podstawie podziałowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...]września 1991 r. przeszła na własność Gminy K..

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127). Zgodnie z art. 10 ust. 5 wskazanej ustawy, grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna lub prawomocna, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie zaś do treści przepisów regulujących zasady wywłaszczania, o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzekał rejonowy organ rządowej administracji ogólnej (art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.).

W obecnym stanie prawnym, na mocy obowiązującej od 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782), organem właściwym do ustalenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, o czym stanowi art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które z mocy prawa przeszły na własność odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (art. 98 ust. 1 i 3 ustawy).

Z powyższego wynika zatem, że żaden z organów pozostających w sporze nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy administracyjnej objętej wnioskiem R. M. o ustalenie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę, bowiem właściwy w tej sprawie jest starosta.

Na marginesie podnieść należy, że dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania powyższego wniosku, bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszona przez Wójta Gminy K. dotycząca nieuregulowanego stanu prawnego działki nr [...], bowiem jak wynika z treści decyzji podziałowej z dnia [...] września 1991 r., działka [...] (z której powstała działka [...]) na mocy art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. przeszła na własność Gminy K. z dniem, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, za odszkodowaniem. Na podstawie powyższego przepisu właściciel nieruchomości objętej podziałem mógł zatem wystąpić do właściwego organu o ustalenie odszkodowania po uzyskaniu przez decyzję podziałową waloru ostateczności (lub po uprawomocnieniu się decyzji).

W tym stanie rzeczy wniosek złożony przez Wójta Gminy K. o rostrzygnięcie sporu o właściowść podlega oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a