Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18 października 2010 r. Starosta Lubliniecki, reprezentowany przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Lublińcu a Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Bielsku Białej w sprawie miejsca przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego z opiekunem prawnym w celu ustalenia sytuacji dochodowej mieszkańca domu pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 13 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SO/Gl 19/10 uznał się niewłaściwym rzeczowo do rozpatrzenia niniejszego wniosku i pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. sprawę przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Pismo to wraz z wnioskiem i aktami sprawy wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 27 stycznia 2011 r.
W ocenie wnioskującego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Lublińcu organem właściwym do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego z opiekunem prawnym osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej umieszczonej w domu pomocy społecznej jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bielsku - Białej ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bielsku Białej działający w imieniu Prezydenta Miasta Bielsko-Biała wniósł natomiast o wskazanie Starosty Lublinieckiego jako organu właściwego do przeprowadzania wywiadu środowiskowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Na mocy art. 15 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w art. 22 § 1 i 2 kpa.
Na wstępie należy zauważyć, że spór w sprawie niniejszej ma charakter sporu o właściwość bowiem dotyczy jednostek samorządu terytorialnego. W literaturze przedmiotu spór o właściwość określa się jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (vide: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 107). Spór o właściwość zachodzi tylko w rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i musi ona podlegać załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1995 r. sygn. akt I SA 40/95, ONSA 1995/3 poz. 148). Z powyższego wynika zatem, że spór o właściwość może dotyczyć kompetencji do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej jako całości, nie zaś rozstrzygnięcia, który z organów jest właściwy do przeprowadzenia poszczególnych czynności procesowych w jej ramach, w tym przeprowadzenia dowodów.
Przedmiotem niniejszego sporu nie jest natomiast to, jaki organ jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej, ale spór o to, jaki organ jest właściwy do załatwienia incydentalnej kwestii wynikłej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czyli przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a zatem wykonania obowiązku nałożonego na organ pomocy społecznej artykułem 107 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362, ze zm.).
W tej sytuacji należało uznać, że złożony wniosek jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.