Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego) Burmistrz Gminy Paczków wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Gminy Paczków a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, poprzez wskazanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako organu właściwego w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego znajdującego się na działce nr [...] we wsi K. Nastąpiło to w następujących okolicznościach:
Wnioskiem z dnia 5 września 2011 r. I.B. i J.B. oraz G.G. zwrócili się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Opolu o wyrażenie zgody na naprawę przepustu drogowego stanowiącego dojazd do ich prywatnej posesji we wsi K. Pismem z dnia 21 października 2011 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przekazała sprawę do rozpoznania Burmistrzowi Gminy Paczków, stwierdzając że pomimo iż przedmiotowy przepust znajduje się na działce stanowiącej zgodnie z ewidencją gruntów własność Skarbu Państwa oddanej "w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, to przepust ten faktycznie znajduje się w pasie drogowym drogi gminnej w obszarze przylegającym do drogi krajowej nr 46. Pas ten znajduje się jednocześnie w zarządzie Burmistrza Gminy Paczków. Burmistrz Gminy Paczków nie zgadza się z powyższą argumentacją.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Opolu wniosła o wskazanie Burmistrza Gminy Paczków jako organu właściwego w sprawie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 40 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 i art. 4 pkt 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) zezwolenie na zajęcie pasa drogowego danej drogi publicznej wydaje organ, który jest zarządcą danej drogi kategorii publicznej. Przepust, o którego naprawę wystąpiono, stanowi zaś element drogi gminnej. Organ wskazał, że po stronie działek nr [...] i [...] znajduje się ciek wodny odprowadzający wodę z jezdni drogi gminnej, która następnie jest odprowadzana pod drogą gminną do kolektora deszczowego, a później kolektorem do przepustu znajdującego się w pasie drogi krajowej nr 46. Ciek wody wzdłuż drogi gminnej i przepust pod ta drogą nie zbiera i nie odprowadza wód pochodzących z odwodnienia drogi krajowej oraz nie stanowi urządzenia technicznego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a zatem nie jest urządzeniem związanym z potrzebami zarządzania drogą krajową. Przepust ten nie znajduje się w pasie drogi krajowej nr 46 definiowanym zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, ani na skrzyżowaniu tej drogi z droga gminą określonym stosownie do art. 4 pkt 9 tej ustawy. Pomimo więc, że z danych ewidencji gruntów i budynków wynika, iż przedmiotowy przepust znajduje się na działce stanowiącej własność Skarbu Państwa oddanej w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, to fakt ten odnosi się jedynie do kwestii cywilnoprawnej własności działki nr [...]. Jednakże organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku w toku sprawy administracyjnej powinien być zgodnie z art. 40 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządca drogi publicznej, w skład pasa drogowego której wchodzi przedmiotowy teren. W ocenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Opolu przepust ten znajduje się w pasie drogowym publicznej drogi gminnej, której zarządcą jest Burmistrz Gminy Paczków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa we wskazanym przepisie należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygniecie sporu polega na wskazaniu przez NSA organu właściwego do rozpoznania sprawy.
W niniejszej sprawie powstał negatywny spór kompetencyjny, gdyż oba będące w sporze organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku wszczynającego postępowanie.
Z załączonych do sprawy akt administracyjnych, w tym z mapy obejmującej nieruchomości, których dotyczy postępowanie, wynika, że wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego dotyczy wydania decyzji zezwalającej na wyrażenie zgody na zajęcie drogi gminnej we wsi K. w celu naprawy znajdującego się w jej pasie przepustu. Droga ta znajduje się na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] jako nieruchomość Skarbu Państwa i łączy się z przebiegającą przez tę miejscowość droga krajową nr 46. Przedmiotowy przepust nie znajduje się jednak ani w granicach pasa drogowego drogi krajowej nr 46, ani też w obszarze skrzyżowania tej drogi z drogą gminną usytuowaną na działce nr [...]. Znajduje się on bowiem w pasie drogi gminnej, której ustawowym zarządcą jest Burmistrz Gminy Paczków. Zgodnie bowiem z przepisem art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) zarządcą drogi gminnej, do właściwości którego należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Bez względu na to, jak oznaczona jest w ewidencji gruntów działka nr [...], zarządcą urządzonej na niej drogi gminnej jest Burmistrz Miasta i Gminy Paczków. Organ ten jest więc właściwy zarówno do wydania pozwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej na cele nie związane z budową, przebudową, utrzymaniem lub ochroną drogi gminnej (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) jak i do wydania pozwolenia na lokalizację zjazdu z tej drogi (art. 29 ust. 1 pkt 2 u.d.p.), a – przede wszystkim – do podejmowania wszelkich decyzji związanych z utrzymaniem, ochrona i remontami tej drogi (art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych).
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako organ właściwy do rozpoznania sprawy został wskazany Burmistrz Paczkowa.