Uzasadnienie
Wójt Gminy C. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem H. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku B.W. o przyznanie świadczenia rodzicielskiego.
W uzasadnieniu wniosku podał, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] odmówił B.W. przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko – M.W. Na skutek wniesienia przez stronę od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., które decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu 14 września 2017 r. B.W. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej Gminy C. oświadczenie, w którym poinformowała o zmianie miejsca zamieszkania od dnia 1 października 2017 r. i wskazała nowy adres: ul. [...].
W związku z wniesieniem przez wyżej wymienioną skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] sprawę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 527/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. Odpis w/w prawomocnego wyroku został organowi doręczony w dniu 8 grudnia 2017 r.
W ocenie Wójta Gminy C., zmiana miejsca zamieszkania B.W. winna skutkować tym, że jej wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego, zgodnie z właściwością miejscową, powinien zostać rozpatrzony przez Burmistrza H. Burmistrz H. w odpowiedzi na wniosek wniósł o wskazanie Wójta Gminy C. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku B.W. o przyznanie świadczenia rodzicielskiego. W uzasadnieniu odpowiedzi podał, że uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzja Wójta Gminy C. dotyczyła przyznania i realizacji świadczenia za okres, kiedy wnioskodawczyni mieszkała na terenie tej Gminy, a nie Gminy H. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art.15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Burmistrzem H. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku B.W. o przyznanie świadczenia rodzicielskiego. Wniosek jest dopuszczalny, gdyż w/w organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.
Wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie regulują tzw. następczej, a więc zachodzącej już w toku prowadzenia postępowania zmiany miejsca zamieszkania strony wnioskującej o przyznanie świadczenia. W takim przypadku należy zatem stosować odpowiednio zasady dotyczące właściwości miejscowej organu wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 19 K.p.a., organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Odnosi się to do wszystkich stadiów postępowania. W przypadku, gdy organ właściwy miejscowo w toku postępowania stał się niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy z uwagi na zmianę przez stronę miejsca zamieszkania, organ powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla aktualnego miejsca zamieszkania strony (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I OW 10/07; B. Adamiak, J Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 106).
W sprawie jest niesporne, że wnioskodawczyni od października 2017 r. zamieszkuje pod adresem: [...] Gmina H. Fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 527/17 zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania B.W. świadczenia rodzicielskiego na dziecko – M.W., doręczony organowi pierwszej instancji oznaczał, że Wójt Gminy C. rozpatrując ponownie sprawę był zobligowany do zbadania właściwości miejscowej, w kontekście oświadczenia B.W. o zmianie przez nią miejsca zamieszkania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że skoro obecnie miejscem zamieszkania B.W. jest Gmina H., to organem właściwym do rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie świadczenia rodzicielskiego jest Burmistrz H. Przy ocenie właściwości miejscowej organu bez znaczenia jest okoliczność, że uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w/w decyzja Wójta Gminy C. dotyczyła przyznania i realizacji świadczenia za okres, kiedy wnioskodawczyni mieszkała na terenie tej Gminy, a nie Gminy H. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.