Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt II SA/Op 283/08 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, przekazał sprawę według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia podał, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. złożył w dniu 28 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie rozpatrzenia wniosku S.K. o przyznanie pomocy w formie ubezpieczenia zdrowotnego. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. uzasadnił swój wniosek tym, że S.K. obecnie przebywa od kilku lat na terenie dzielnicy Wola miasta stołecznego Warszawy, a zatem zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728), w tym przypadku organem właściwym jest organ miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc.
Wskazał, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego Warszawy uznał, iż Pan S.K. jest osoba bezdomną zameldowaną na terenie gminy P. dlatego też wniosek o przyznanie pomocy w formie ubezpieczenia społecznego skierował do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej P.. Po rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego zostało stwierdzone, iż Pan Kumorek jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego oraz 3,5 ha gruntów rolnych. Rozwiódł się z żoną i opuścił dom, ma jednak możliwość powrotu do miejsca stałego zameldowania bez konieczności prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, a więc nie może być uznany za osobę bezdomną.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego Warszawy podniósł, że na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 7 stycznia 2008 r. ustalono, że S.K.posiada meldunek stały w miejscowości U. w gminie P.. S.K. ponadto oświadczył, że zamieszkuje w pomieszczeniu gospodarczym przy ul. (...) w Warszawie, jednakże zajmowany przez niego lokal nie spełnia kryteriów lokali mieszkalnego. Lokal ten udostępnia mu bowiem dozorczyni w zamian za pomoc w pracach porządkowych. Dozorczyni pomaga mu również poprzez gotowanie posiłków, dawanie żywności oraz udostępnianie łazienki u siebie w mieszkaniu.
Dyrektor wskazał, że S.K. opuścił miejsce stałego pobytu i przyjechał do Warszawy ze względu na konflikt z żoną. Nie osiąga on żadnych dochodów w związku z byciem współwłaścicielem gruntów rolnych oraz budynków gospodarczych. Z dokumentów zebranych w trakcie postępowania wynika, że w 2007 r. S.K. przebywał w okolicach lub na terenie gminy P.. O fakcie przybywania ww. w Warszawie zdaniem Dyrektora mogą świadczyć jedynie dokumenty potwierdzające fakt jego leczenia, co jednakże nie przesądza, aby zamieszkiwał, bądź przebywał w Warszawie z zamiarem pobytu. Wskazał, że w zebranej dokumentacji brak jest dowodów, aby S.K. przebywał na terenie Warszawy i Dzielnicy Wola przed 2007 r.
W związku z powyższym Dyrektor uznał, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, że S.K. ma możliwość powrotu do miejsca stałego zameldowania. Jest on bowiem osobą bezdomną i zgodnie z art. 101 ust. 2 Ustawy o pomocy społecznego w jego przypadku właściwą miejscowo jest gmina ostatniego zameldowania na pobyt stały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przedmiotem sprawy o rozstrzygnięcie której wystąpił S.K. jest ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Ustawa ta nie definiuje pojęcia miejsce zamieszkania, a wobec tego należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 25 K.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Jak wynika z decyzji Wójta Gminy P. z dnia (...) marca 2008 r. nr (...), S.K. jest zameldowany na stałe w U. przy ul. (...), gdzie jest on wraz z żoną współwłaścicielem domu jednorodzinnego oraz 3,5 ha gruntów ornych. Jednakże z akt sprawy wynika, że ww. przebywa od dłuższego czasu na obszarze m.st. Warszawy i ma zamiar w dalszym ciągu w nim mieszkać. Tak więc wszystkie okoliczności sprawy wskazują na to, że S.K. od kilku lat ma swoje centrum życiowe w Warszawie i co się z tym wiąże także miejsce zamieszkania. Jest to więc jego miejsce zamieszkania, o którym mowa w cyt. wyżej art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Sięgnąć także należy do przepisów K.p.a., które regulują właściwość organów do rozpoznawania spraw, a z art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 tego kodeksu wynika, iż właściwość miejscową w sprawach innych niż wskazane w pkt 1 i 2 ustala się wg miejsca zamieszkania, pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu, zaś jeśli nie można ustalić właściwości wg miejsca zamieszkania lub pobytu, określa się ją według zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania.
Jak powiedziano wyżej, z akt sprawy wynika, iż miejscem zamieszkania, czy pobytu S.K.jest m.st. Warszawa, a gdyby nawet nie, to zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej nastąpiło w tym miejscu, bowiem z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola w Warszawie, w dniu (...) grudnia 2007 r.
Zważywszy zaś, że miejsce zamieszkania nie może być utożsamiane z miejscem zameldowania, ale z faktem przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, uznać należy, iż, że Prezydent m.st. Warszawy jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, zaś odwoływanie się przez niego do zasad wynikających z ustawy o pomocy społecznej, nie może mieć miejsca, bowiem rozstrzygnięcie nie jest wydane w tym przedmiocie.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).