Uzasadnienie
Prezydent Miasta Legnicy wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Naczelnikiem Urzędu Celnego w Legnicy w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej samochodu marki Volkswagen Polo o nr nadwozia (VIN): [..].
W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 14 sierpnia 2015 r., zgodnie z dyspozycją usunięcia pojazdu nr [..] Komendy Miejskiej Policji w Legnicy, z drogi został usunięty pojazd marki Volkswagen Polo. Przyczyną było pozostawienie pojazdu częściowo na drodze po zdarzeniu drogowym, co utrudniało ruch na drodze i stwarzało dodatkowe zagrożenie.
Z dokumentu Polsko-Niemieckiego Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku, sporządzonego w dniu 9 marca 2016 r., wynika, że samochód marki Volkswagen Polo o numerze (VIN): W[..] został wyrejestrowany w Niemczech i nie został utracony.
Prezydent Miasta Legnicy zwracał Komendzie Miejskiej Policji dokumenty sprawy wskazując, że to właściwy naczelnik urzędu celnego - Naczelnikowi Urzędu Celnego w Legnicy - powinien prowadzić sprawę.
W dniu 30 marca 2016 r. Komenda Miejska Policji w Legnicy ponownie przesłała dokumenty sprawy Prezydentowi Miasta Legnicy. W piśmie informowała, że przesłała dokumentację Naczelnikowi Urzędu Celnego w Legnicy, ale ten uznał się za niewłaściwy do prowadzenia sprawy (o takiej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w Legnicy poinformował również Prezydenta Miasta Legnicy).
Prezydent Miasta Legnicy w uzasadnieniu wniosku wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 10b Prawa o ruchu drogowym, "Jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego".
Zdaniem wnioskodawcy, w okolicznościach niniejszej sprawy wypełniona jest dyspozycja cytowanego przepisu. Pojazd marki Volkswagen Polo został usunięty z drogi po pozostawieniu go na drodze po zdarzeniu drogowym. Jednocześnie, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że samochód ten został wyrejestrowany w Niemczech i w chwili obecnej nie jest zarejestrowany w żadnym państwie członkowskim UE.
Z uwagi na powyższe, Prezydent Miasta Legnicy podkreślił, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest Naczelnik Urzędu Celnego w Legnicy.
Naczelnik Urzędu Celnego w Legnicy w odpowiedzi na wniosek wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Legnicy jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że samochód Volkswagen Polo został w dniu 3 grudnia 2014 r. wyrejestrowany przez odpowiednie służby niemieckie. Fakt ten nie spowodował jednak utraty statusu towaru unijnego. Pozostał on nadal towarem unijnym. Wyrejestrowanie pojazdu nie spowodowało, iż stał się on pojazdem spoza obszaru UE. Z faktu iż pojazd nie jest obecnie zarejestrowany w żadnym państwie członkowskim nie wynika, by był to pojazd spoza terytorium państw UE. Wyrejestrowanie pojazdu spowodowało jedynie to, że pojazd ten nie jest dopuszczony do ruchu i nie może uczestniczyć w ruchu drogowym. Natomiast poprzez wyrejestrowanie, pojazd nie stał się towarem nieunijnym w rozumieniu przepisów Kodeksu Celnego.
Zdaniem organu, mając powyższe na uwadze, w rozpoznawanym przypadku brak jest przesłanek świadczących o potrzebie uregulowania statusu celnego ww. pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Prezydenta Miasta Legnicy a Naczelnikiem Urzędu Celnego w Legnicy w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej samochodu Volkswagen Polo, o numerze (VIN): [..].
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu – wbrew stanowisku Naczelnika Urzędu Celnego w Legnicy – prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę powołanego przepisu. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy pojazd nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i ustalenia właściwości organu bez znaczenia jest okoliczność, że pojazd ten był zarejestrowany w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej (Niemczech) do dnia 3 grudnia 2014 r. Obecnie pojazd ten nie posiada bowiem statusu towaru wspólnotowego, gdyż stosownie do treści art. 320 lit. a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, jeżeli konieczne jest potwierdzenie statusu silnikowych pojazdów drogowych zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, pojazdy takie uważane są za wspólnotowe pod warunkiem, że posiadają tablice i dowód rejestracyjny, a dane umieszczone w dowodzie rejestracyjnym i na tablicach rejestracyjnych potwierdzają w niezaprzeczalny sposób ich wspólnotowy status. Z uzasadnienia wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego wynika, że samochód marki Volkswagen Polo o wskazanym numerze VIN nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest to zatem sytuacja określona w art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchy drogowym. W takim przypadku powołany przepis jako wyjątek od zasady przewiduje właściwość naczelnika urzędu celnego do załatwienia sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OW 227/12 oraz z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OW 287/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., jako organ właściwy do załatwienia sprawy wskazał Naczelnika Urzędu Celnego w Legnicy.