Uzasadnienie
Wójt Gminy Słupsk wnioskiem z dnia 17 listopada 2008 r. wystąpił, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Kołobrzeg w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku J. K. o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego.
W motywach wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia 16 października 2008 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) Wójt Gminy Kołobrzeg uznał, że nie jest organem właściwym w sprawie rozpoznania wniosku J. K. zam. w Kołobrzegu przy ul. [...] o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika - W. U. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zgodnie z art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. tekst jednolity Nr 256, poz. 2572 ze zm.), organem właściwym w sprawach dofinansowania pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest wójt właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika. Właściwość Wójta Gminy Słupsk do załatwienia omawianego wniosku organ wywodzi z faktu, że młodociany pracownik - W. U. jest na stałe zameldowany w miejscowości P., położonej w gminie Słupsk, zaś w miejscowości N., położonej na terenie gminy wiejskiej Kołobrzeg, jest zameldowany czasowo.
We wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podniesiono, że Wójt Gminy Kołobrzeg utożsamia miejsce zamieszkania z miejscem określonym adresem zameldowania na pobyt stały. O tym zaś, czy dane miejsce stanowi miejsce zamieszkania osoby decydują takie kryteria, jak faktyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości, przy czym przebywanie to musi nosić cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Organ podał, że z wydruku karty meldunkowej W. U. wynika, że zameldował się on na pobyt czasowy w miejscowości N. gm. Kołobrzeg w dniu [...] grudnia 2003 r. i od tego czasu dwukrotnie przedłużał okres czasowego pobytu - ostatnio do dnia [...] lutego 2010 r. Jego pobyt w tej miejscowości trwa już nieprzerwanie przez okres prawie 5 lat. W tym czasie uczęszczał tam do szkoły, zdobył zawód i nadal pracuje w zakładzie, w którym trwało przyuczanie do zawodu. Z oświadczenia jego matki, złożonego w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy Kołobrzeg o wymeldowanie jej z terenu Gminy Kołobrzeg, wynika, że syn nadal zamierza przebywać w Kołobrzegu i nie ma zamiaru powracać do P. Wobec tego, że aktualnie miejscem zamieszkania W. U. jest N., Wójt Gminy Słupsk wniósł o wskazanie Wójta Gminy Kołobrzeg jako organu właściwego do rozpoznania wniosku.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Kołobrzeg wskazał, że art. 70b ust. 6 ustawy o systemie oświaty nie zawiera definicji miejsca zamieszkania w związku z czym miejsce zamieszkania należy oceniać według przepisów Kodeksu cywilnego. Podniósł, że pracownik nie posiadał żadnego tytułu do lokalu, w którym był czasowo zameldowany w miejscowości N. i z lokalu tego po zakończeniu nauki zawodu wymeldował się w dniu [...] listopada 2008 r., co świadczy o tym, że jego zamiarem nie było przebywanie w tej miejscowości na stałe.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2009 r. Wójt Gminy Słupsk wyraził pogląd, że wymeldowanie się z miejscowości N. świadczy tylko o zmianie zamiaru co do miejsca pobytu, które to zdarzenie nastąpiło już po zakończeniu nauki zawodu. Nie można też za główne centrum życiowe uznać miejscowości P., bowiem W. U. nadal w tej miejscowości nie zamieszkuje, co potwierdza załączone oświadczenie sołtysa Sołectwa K. z dnia [...] lutego 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Spór jaki powstał pomiędzy Wójtem Gminy Słupsk a Wójtem Gminy Kołobrzeg jest negatywnym sporem o właściwość miejscową, który z organów ma rozpoznać sprawę z wniosku J. K. o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego. Oba organy uważają, że wniosek ten powinien rozpoznać organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika. Istota sprowadza się do tego, że Wójt Gminy Słupsk twierdzi, iż miejscem zamieszkania W. U. jest miejscowość N. położona w Gminie Kołobrzeg, podczas gdy Wójt Gminy Kołobrzeg z takim stanowiskiem się nie zgadza i uważa, że miejscem zamieszkania młodocianego pracownika jest miejscowość P., gdzie jest zameldowany na stałe.
Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego jest art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. tekst jednolity Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwana dalej ustawą. Stanowi on, że dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po spełnieniu warunków określonych w ust. 1 Oznacza to, że w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania młodocianego pracownika.
Ustawa o systemie oświaty nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do przepisów ogólnych Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że na miejsce zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości i wola, zamiar stałego pobytu, przy czym muszą one występować łącznie. Innymi słowy miejscem stałego pobytu jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres zameldowania.
Z akt sprawy wynika, że W. U. (urodzony [...] lutego 1989 r.) zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości P. położonej w Gminie Słupsk. Jednakże w dniu [...] grudnia 2003 r. zameldował się na pobyt czasowy do [...] grudnia 2004 r. w miejscowości N. ul. [...] położonej w Gminie Kołobrzeg. Pobyt czasowy w tej miejscowości przedłużany był dwukrotnie od [...] grudnia 2004 r. do [...] grudnia 2006 r. oraz od [...] lutego 2008 r. do [...] lutego 2010 r. W okresie tym stale przebywał w tej miejscowości. Od 1 września 2008 r. podjął naukę zawodu - mechanika pojazdów samochodowych w zakładzie J. K. Autoryzowany Serwis "[...]" w Kołobrzegu przy ul. [...], którą ukończył [...] sierpnia 2008 r. uzyskując świadectwo czeladnicze. W dniu [...] października 2008 r. pracodawca J. K. złożył do Urzędu Gminy Kołobrzeg wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu ukończenia przez W. U. rzemieślniczej nauki zawodu. Z miejsca tymczasowego pobytu W. U. wymeldował się [...] listopada 2008 r., jednakże jak wynika z oświadczenia sołtysa Sołectwa K. nie mieszka i nie przebywa w miejscowości P. lecz w Kołobrzegu. W oświadczeniu z dnia [...] listopada 2008 r. B. U. stwierdziła, że syn od 2002 r. mieszka w Kołobrzegu, tam ukończył szkołę podstawową, gimnazjum i szkołę zawodową. Obecnie również mieszka w Kołobrzegu, pracuje w tym samym zakładzie bez zamiaru powrotu do P. Z materiału sprawy wynika, że W. U. w miejscowości N. stale przebywał od grudnia 2003 r. jeszcze przed rozpoczęciem nauki zawodu. Tam koncentrowało się jego centrum życiowe. Okoliczność podnoszona przez Wójta Gminy Kołobrzeg, że pracownik nie posiadał żadnego tytułu do lokalu, w którym był czasowo zameldowany w miejscowości N. i z lokalu tego po zakończeniu nauki zawodu wymeldował się nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bowiem w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia W. U. stale przebywał w tej miejscowości. Po wymeldowaniu się z N. w listopadzie 2008 r., już po zakończeniu nauki, nie powrócił do miejsca stałego zameldowania - P., ale jak wynika z oświadczenia jego matki zamieszkał i pracuje w Kołobrzegu. P. opuścił ponad 4 lata temu i od tego czasu z miejscem tym nie łączą go żadne więzy. Odnosząc ten stan faktyczny rozpoznawanej sprawy do stanu prawnego określonego przesłankami art. 25 k.c. należy uznać, że miejscem zamieszkania, bez względu na adres zameldowania, W. U. była miejscowość N., a obecnie Kołobrzeg co wskazywałoby, że tę miejscowość uznał za ośrodek swych osobistych i majątkowych interesów. Zamiar przebywania na stałe i jednoczesne przebywanie w tej miejscowości w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów nauki czyni z niej miejsce zamieszkania W. U. w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska jest uznanie Wójta Gminy Kołobrzeg, zgodnie z art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku J. K. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. U. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 4 i 15 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.