Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 listopada 2011 r. Wójt Gminy Kosakowo wystąpił o rozstrzygnięcie zaistniałego pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Kętrzyn sporu o właściwość w przedmiocie wskazania organu właściwego do skierowania W. U. do domu pomocy społecznej wraz z określeniem gminy właściwej do ponoszenia związanych z tym kosztów.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że W. U. w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) jest osobą bezdomną. Do 29 października 1999 r. była na stałe zameldowana w lokalu mieszkalnym przy ul. (...) na terenie Gminy Miasta Kętrzyn. Od tego momentu nie posiada stałego zameldowania. Jako osoba bezdomna bardzo często zmieniała miejsce pobytu, zatrzymując się czasowo w różnych miejscowościach na terenie kraju. Tym sposobem trafiła na teren Gminy Kosakowo. W lipcu 2011 r. za pośrednictwem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kosakowie zamieszkała czasowo w wynajętym lokalu mieszkalnym przy ul. (...) w miejscowości P., Gmina Kosakowo. W dniu 20 sierpnia 2011 r. W. U. obłożnie zachorowała, w związku z czym była hospitalizowana w Szpitalu Miejskim w Gdyni. Z uwagi na wiek i chorobę W. U. wymaga całodobowej opieki. Mając na uwadze realne zagrożenie życia i zdrowia wymienionej, decyzją z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr DPS/4/2011 Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kosakowie skierował W. U. do Domu Pomocy Społecznej w L. Jednocześnie organ pomocy społecznej wystąpił do właściwego miejscowo Ośrodka w Kętrzynie z wnioskiem o refinansowanie kosztów.
Pismem z dnia 17 października 2011 r. nr DPS.8226.141.2011 Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kętrzynie odmówił uznania się za organ właściwy w tej sprawie, wskazując że organem właściwym jest organ miejsca ostatniego zamieszkania strony, tj. Wójt Gminy Kosakowo.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Kętrzyn wniósł o wskazanie Wójta Gminy Kosakowo jako organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie refinansowania kosztów pobytu W. U. w Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że W. U. nigdy nie była osobą bezdomną, ponieważ zamieszkiwała w lokalu mieszkalnym, w tym również bezpośrednio przed skierowaniem jej do Domu Pomocy Społecznej, w którym była zameldowana na pobyt czasowy. Zgodnie z treścią art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej dla uznania danej osoby za bezdomną należy spełnić łącznie trzy przesłanki: zamieszkiwanie w lokalu, zameldowanie i zdatność lokalu do zamieszkiwania. W. U. nie spełnia obu. Fakt, że osoba często zmienia adres zamieszkania nie oznacza, że od razu należy ją uznać za bezdomną. Zmiana miejsca zamieszkania jest nieodłącznym prawem każdego obywatela. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, W. U. nigdy nie zamieszkiwała na terenie miasta Kętrzyn. Miejsce zamieszkania i zameldowanie to dwie różne instytucje, w związku z czym nadinterpretacją wnioskodawcy jest twierdzenie na podstawie dowodu zameldowania, że podopieczna zamieszkiwała na stałe w Kętrzynie. Nie można przyjąć, że W. U. mieszkała na terenie miasta Kętrzyna skoro tam fizycznie nie przebywała, a dokonała jedynie meldunku w związku z zamiarem zakupu mieszkania, z czego jednak się wycofała. Ponieważ W. U. nie jest osobą bezdomną zastosowanie do właściwości organu powinien mieć art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przy czym zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania jest miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Ponieważ wnioskujący Wójt Gminy Kosakowo wydał już decyzję kierującą W. U. do Domu Pomocy Społecznej, uznać należy, że wnioskodawca poprzez wydanie decyzji kierującej, z własnej woli stał się właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania Pani W. U. do Domu Pomocy Społecznej i innych czynności z tym związanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej, przy czym powołana ustawa P.p.s.a. w sposób wyraźny odróżnia i statuuje kompetencje sądu administracyjnego do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość.
Spór o właściwość związany jest ze sprawą indywidualną i kształtuje się na bazie rozbieżnych poglądów organów jednostek samorządu terytorialnego, bądź samorządowych kolegiów odwoławczych, co do zakresu ich działania. W związku z tym przyjąć należy, że ze sporem, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., mamy do czynienia wtedy, kiedy pojawiają się rozbieżne poglądy pomiędzy organami administracji publicznej w zakresie ich właściwości do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej.
Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym, w obu rodzajach sporów rozstrzyganych przez sąd na mocy art. 4 P.p.s.a. przedmiot sporu powinien być precyzyjnie określony, albowiem pozwala to nie tylko określić sprawę, która ma być rozpoznawana, a co za tym idzie daje możliwość ustalenia, z jakim dokładnie rodzajem sporu mamy do czynienia, a także w następnej kolejności pozwala wskazać organ rzeczywiście właściwy do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej objętej wnioskiem.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że toczy się spór o właściwość w sprawie skierowania W. U. do domu pomocy społecznej, gdyż w chwili obecnej nie toczy się żadna sprawa administracyjna w tym przedmiocie. Jak bowiem wynika z treści wniosku, a także z nadesłanych dokumentów, w sprawie skierowania W. U. do domu pomocy społecznej została wydana w dniu 30 sierpnia 2011 r. decyzja administracyjna nr DPS/4/2011 przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kosakowie działającego z upoważnienia Wójta tej Gminy. Natomiast podmioty zobowiązane do ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w art. 61 ust. 1 i 2.
W związku z tym należy uznać, że wniosek Wójta Gminy Kosakowo z dnia 2 listopada 2011 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest niedopuszczalny i w związku z tym podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.