Uzasadnienie
W dniu 27 czerwca 2008 r. L. P. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w Gliwicach wniosek o przyznanie zasiłku stałego, okresowego oraz celowego na odzież i obuwie i dowód osobisty.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Gliwicach działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Gliwice postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. przekazał ten wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej w Pawłowiczkach, jako właściwego do załatwienia sprawy. Ustalono bowiem, że L. P. przebywa w Gliwicach w Schronisku [...], zaś ostatnie miejsce zameldowania posiada w U. – gmina Pawłowiczki, przy ul. [...]. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 115 z 2008r. poz. 728 z późn. zmianami) w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Wójt Gminy Pawłowiczki wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o ustalenie właściwości miejscowej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że L. P. zamieszkiwał na terenie Gminy Pawłowiczki w latach 1989-1991 w mieszkaniu zakładowym. W okresie późniejszym wielokrotnie zmieniał miejsce pobytu, nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Z gminą Pawłowiczki nie utrzymywał żadnego kontaktu, natomiast przez 8 lat mieszkał w Gliwicach i swoją przyszłość wiąże z tym miastem.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Gliwicach działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Gliwice w odpowiedzi na wniosek wniósł o wskazanie jako organu właściwego do rozpoznania sprawy Wójta Gminy Pawłowiczki. Wskazał w uzasadnieniu, że L. P. jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a miejsce jego zameldowania na pobyt stały znajduje się na terenie Gminy Pawłowiczki. Nie zachodzą ponadto szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie wyjątkowej właściwości organów administracji określonej w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
Postanowieniem z dnia 17 października 2008r. sygn. akt II SA/Op 282/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przekazał sprawę według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że pomiędzy Wójtem Gminy Pawłowiczki i Prezydentem Miasta Gliwice istotnie powstał spór o właściwość do rozpoznania wniosku L. P. o przyznanie mu świadczeń pomocy społecznej w postaci zasiłków stałego, celowego i okresowego. Kompetencja do orzekania w tego rodzaju sprawach należy do gminy, stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. Nr 115 z 2008r. poz. 728 z późn. zmianami) zwanej dalej ustawą.
Art. 6 pkt 8 ustawy stanowi, że osobą bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Jak wynika z akt administracyjnych L. P. przebywa w Schronisku [...] w Gliwicach od lutego 2008r. z przerwą na hospitalizację. Uprzednio, przez kilkanaście lat przebywał w opuszczonym budynku na terenie Gliwic. Zameldowany na pobyt stały jest w U., na terenie Gminy Pawłowiczki. Miejsce zameldowania L. P. opuścił na przełomie lat 1995 – 1996. W miejscu zameldowania przebywać nie może, gdyż zamieszkują tam obecnie osoby w żaden z nim sposób nie związane.
Powyższe okoliczności wskazują na to, że L. P. spełnia przesłanki uznania go za osobę bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Skoro tak, to do rozpoznania jego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej według art. 101 ust. 2 ustawy właściwy byłby organ gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
Zważyć należy wszakże, że przepis art. 101 ust. 3 ustawy stanowi między innymi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
Jak wynika z akt administracyjnych L. P. jest osobą cierpiącą na szereg poważnych chorób (między innymi na gruźlicę i cukrzycę), przebywa od dawna w Gliwicach i nie zamierza zmienić miejsca pobytu. Nie należy on do osób, które często zmieniają miejsce pobytu i których bezdomność związana jest często z niechęcią do osiedlenia się. L. P. nie posiada również żadnych dochodów i obecnie jedynie świadczenia z pomocy społecznej mogą umożliwić mu społeczne funkcjonowanie.
Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że sytuacja osobista L. P. wymaga, by jego wnioski o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej zostały rozpoznane przez organ gminy miejsca jego pobytu – czyli Miasta Gliwice. Z uwagi na jego stan zdrowia i sytuację materialną istotne jest, by wnioski o świadczenia z pomocy społecznej rozpatrywane były bowiem szybko, zaś jego tryb życia umożliwia należyte i sprawne rozpoznanie jego rzeczywistych potrzeb, a co za tym idzie wymaganych form i rodzajów pomocy przez organ właściwy w sprawach pomocy społecznej dla miejsca jego stałego pobytu – Prezydenta Miasta Gliwice.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art.15§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jak w sentencji postanowienia.