Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta Ostrołęcki orzekł o odpowiedzialności spadkobierców: I. Z., C. S., J. Ś., D. K., B. S., W. R., J. R., K. R. i M. R. – solidarnie za zobowiązania spadkodawcy S. B. – z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych z Funduszu Pracy w wysokości 49.398,30 zł. W pouczeniu tej decyzji wskazano, że od tego rozstrzygnięcia stronom przysługuje odwołanie do Wojewody Mazowieckiego za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ostrołęce działającego z upoważnienia Starosty Ostrołęckiego. Zgodnie z ww. pouczeniem strony postępowania wniosły odwołania do Wojewody Mazowieckiego.
Wojewoda Mazowiecki uznał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołań i na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniesione środki zaskarżenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ostrołęce.
Wnioskiem z dnia 4 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Wojewodą Mazowieckim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołań od decyzji Starosty Ostrołęckiego z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprawa dotycząca odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych z Funduszu Pracy podlega unormowaniom ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 10 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem wyższego stopnia jest wojewoda.
W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Mazowiecki wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż unormowanie kompetencyjne dla Wojewody, zawarte w art. 10 ust. 7 pkt 2 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy umocowuje go jako organ wyższego stopnia tylko w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z tej ustawy. Dochodzenie przez starostę nienależnie wypłaconych świadczeń pieniężnych aczkolwiek wynika z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy to jednak odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawców określona jest zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych przy zastosowaniu k.p.a. i przepisów Działu III ustawy – ordynacja podatkowa. W tej sytuacji przepisem określającym właściwość instancyjną organu administracyjnego w sprawie jest art. 17 pkt 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: artykuł 17 pkt. 1 k.p.a. stanowi generalną zasadę, że w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, wydających decyzje administracyjne w pierwszej instancji, organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne przewidują inaczej. Identyczną w znaczeniu prawnym regulację zawiera art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Takie ukształtowanie hierarchii organów samorządu terytorialnego jest realizacją konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i wyłom z niej może wynikać jedynie z mocy wyraźnego przepisu prawa - ustaw szczególnych. Taką ustawą jest ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 39, poz. 1001 ze zm.), która w art. 10 ust. 4 stanowi, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest starosta (pkt 1), organem wyższego stopnia jest wojewoda (pkt 2).
Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do ww. art. 17 pkt. 1 k.p.a. i art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, bowiem wskazuje jako organ wyższego stopnia nad starostą - wojewodę, o ile sama ta ustawa, tj. o promocji zatrudnienia nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art.
9. ust. 1 pkt.14 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy,
Zadania, o których mowa w ust. 1, są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Decyzje we wskazanych wyżej sprawach wydaje starosta, który może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 9 ust. 7 ustawy).
Stosownie do art.10 ust.7 ustawy w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej organem właściwym jest starosta; zaś organem wyższego stopnia jest wojewoda.
Wobec powyższego należało wskazać Wojewodę Mazowieckiego jako organ właściwy do rozpoznania odwołań I. Z., C. S., J. Ś., D. K., B. S., W. R., J. R., K. R. i M. R. od decyzji Starosty Ostrołęckiego z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)