Uzasadnienie
W dniu 7 grudnia 2010 r. (data stempla pocztowego) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta R., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Burmistrzem G. w sprawie z wniosku opiekuna prawnego P. R. o zasiłek celowy dla jego podopiecznego zamieszkałego w [...], poprzez wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania tego wniosku jest Burmistrz G. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że opiekun prawny P. R. zamieszkały w R. złożył wniosek o zasiłek celowy dla podopiecznego zamieszkałego w [...] do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając z upoważnienia Burmistrza G. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. przekazał ten wniosek Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej w R. jako właściwemu miejscowo według miejsca zamieszkania opiekuna prawnego. Powołał się na art. 101 ustawy o pomocy społecznej i przepisy kodeksu cywilnego.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta R., wskazał, że przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowią, iż gminą właściwą jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jedynie w zakresie definicji miejsca zamieszkania należy sięgnąć do art. 25 k.c. Nie można natomiast stosować art. 26 czy 27 K.c, ponieważ jest to sprzeczne z podstawowymi założeniami pomocy społecznej, które stanowią, iż opieka i pomoc potrzebującym przysługuje od gminy ich miejsca zamieszkania. W ocenie organu kwestia pozostawania pod opieką i miejsce zamieszkania opiekuna nie ma znaczenia, ponieważ beneficjentem pomocy jest ubiegający się o świadczenie, a nie reprezentujący go opiekun.
W odpowiedzi na wniosek, Burmistrz Miasta G. poinformował, że nie posiada akt niniejszej sprawy, gdyż wszelkie dokumenty zostały przesłane do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Poinformowano, że w dniu 14 października 2010r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynął wniosek A. B. opiekuna prawnego.P. R., wraz z kompletem dokumentów, o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału z przekazaniem do składu opałowego "[...]" w G. W dniu 2 listopada 2010r. wniosek ten został przesłany do rozpatrzenia według właściwości przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Wskazano, że zgodnie z art. 25 K.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Natomiast stosownie do art. 27 K.c., miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna prawnego.
Zwrócono uwagę, że P. R. od dnia 13 czerwca 2007r. przebywa pod opieką prawną A. B. zam. [...] R. ul. [...], a zatem należy przyjąć, iż organem właściwym do załatwienia wniosku P. R. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału jest organ gminy właściwej dla miejsca zamieszkania A. B.- opiekuna prawnego P. R., czyli Prezydent Miasta R. W związku z tym Burmistrz Miasta G. wniósł o ustalenie, że gminą właściwą do rozpatrzenia wskazanego wyżej wniosku jest gmina R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności, a więc zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 4 powołanej wyżej ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z istoty sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego wynika, że musi on mieć miejsce pomiędzy co najmniej dwoma organami, które odmawiają załatwienia danej sprawy bądź uważają, że są właściwe jednocześnie do załatwienia tej sprawy.
Postępowanie w sprawach sporów kompetencyjnych wszczynane jest na żądanie uprawnionego podmiotu. Zgodnie natomiast z art. 22 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a., z wnioskiem o rozstrzyganie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić strona oraz organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze.
W niniejszej sprawie Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta R., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Burmistrzem G. w sprawie z wniosku opiekuna prawnego P. R. o zasiłek celowy dla jego podopiecznego zamieszkałego w [...].
Wskazać należy, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) właściwość miejscową gminy do rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro jednak ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to na użytek niniejszej sprawy należy odwołać się do uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym
W myśl art. 25 K.c. za miejsce zamieszkania osoby fizycznej uznaje się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Natomiast przepis art. 27 K.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Oznacza to, że bez znaczenia jest rzeczywiste miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką, a więc takie, o którym mowa w art. 25 K.c., gdyż decydujący jest stan prawny a nie faktyczny, dotyczący osoby pozostającej pod opieką (por. postanowienie NSA z 12 marca 2009 r., sygn. I OW 120/08). W związku z tym uznać należy, że dla ustalenia właściwości organu gminy w rozpatrywanej sprawie znaczenie ma miejsce zamieszkania A. B. – opiekuna prawnego P. R..
Tym samym organem właściwym do rozpoznania wniosku opiekuna prawnego P. R. o udzielenie pomocy w postaci zasiłku celowego jest Prezydent Miasta R. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.